استادان دانشگاه و فرهنگیان بازداشت‌شده خیزش ۱۴۰۱ ایران

خیزش ۱۴۰۱ ایران
بخشی از کنار گذاشتن حجاب در ایران
و پیامدهای کشته‌شدن مهسا امینی
از بالا به پایین: جوانان معترض در بلوار کشاورز - تجمع حمایتی معترضان ایرانی در ملبورن - تجمع اعتراضی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر
تاریخاز ۲۵ شهریور ۱۴۰۱[۱]
به‌مدت چند ماه[۲]
موقعیت
علت(ها)کشته‌شدن مهسا امینی
اهدافبراندازی نظام جمهوری اسلامی
روش‌ها
طرف‌های مدنی درگیر
شخصیت‌های پیشرو
مردمی، خودجوش و بدون ساختار رهبری سید علی خامنه‌ای
و دیگر مقامات نظام جمهوری اسلامی
تلفات و کشته‌ها

کشته‌شدگان:
دست‌کم ۵۱۱ تن (گزارش بی‌بی‌سی)،[۷]
دست‌کم ۵۲۹ نفر (هرانا)،[۸]
۵۳۷ تن (صدای آمریکا)،[۹]
دست‌کم ۵۷۰ تن (رادیو فردا)[۱۰][۱۱]
دست‌کم ۶۳۲ نفر (کانون حقوق بشر ایران)،[۱۲]
بیش از ۱٫۵۰۰ تن (طبق بولتن محرمانه سپاه)[۱۳]
از جمله، ۷۱ کودک و نوجوان[۱۴] (غیر از اعدام‌شدگان)

کشته‌شده بر اثر شکنجه یا نرسیدن دارو: دست‌کم ۱۵ تن[۱۵]

در خطر اعدام: دست‌کم ۱۰۹ تن[۱۶]

زخمی‌شدگان: در کردستان، بیش از ۸٫۰۰۰ هزار نفر[۱۷] (آمار سایر نقاط در دسترس نیست)

بازداشت‌شدگان: دست‌کم ۱۹٫۷۰۰ تن (هرانا)،[۱۸]
دست‌کم ۲۲٫۰۰۰ تن (قوه قضاییه)،[۱۹]
دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن (صدای آمریکا)[۲۰]

کشته‌شدگان:
۶۸ نفر (هرانا)،[۲۱]
بیش از ۹۰ نفر (ایرنا)[۲۲]

زخمی‌شدگان: بیش از ۲٫۰۰۰ نفر[۲۳]

استادان دانشگاه و فرهنگیان (آموزگاران و دبیران) بازداشت‌شده در خیزش ۱۴۰۱ ایران، گروهی از بازداشت‌شدگان به دست جمهوری اسلامی هستند.

آغاز موج بازداشت‌ها در خیزش ۱۴۰۱

مأموران امنیتی جمهوری اسلامی از ماه شهریور و در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران شمار قابل توجهی از معترضان،[۲۴][۲۵] همچون: فعالان دانشگاهی، مدنی، روزنامه‌نگار، نویسنده و هنرمند… را بازداشت کردند.[۲۶]

برخی از دستگیرشدگان

استادان دانشگاه

  • داریوش فرهود؛ پدر علم ژنتیک ایران و ۸۵ ساله، در ۸ آبان ۱۴۰۱ از جلوی در منزلش ربوده شد. پروفسور فرهود، پیش‌تر، از طرح مجلس برای منع غربالگری جنین و جلوگیری از سقطهای قانونی را خلاف حقوق بشر و کرامت انسانی و نیز بازگشت به ۲۰۰ سال پیش، توصیف کرده بود.[۲۷]
  • فاطمه مشهدی‌عباس؛ دندان‌پزشک و استاد تمام دانشگاه بهشتی، در ۲۷ مهر ۱۴۰۱ به دست نیروهای امنیتی دستگیر شده و به زندان اوین منتقل شد.[۲۸]

فرهنگیان

  • سوران (اسکندر) لطفی؛ معلم و سخنگوی شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، در ۱۶ مهر ۱۴۰۱، پس از شکسته‌شدن در و پنجره خانه‌اش به دست مأموران امنیتی بازداشت شد.[۲۹]
  • مسعود نیک‌خواه؛ معلم و عضو انجمن صنفی معلمان کردستان (مریوان) از سوی وزارت اطلاعات دستگیر شد.[۳۰]
  • شعبان محمدی؛ عضو دیگر انجمن معلمان کردستان (مریوان) توسط وزارت اطلاعات بازداشت شد. وی در گذشته نیز در زندان اوین و بازداشتگاه‌های سنندج و مریوان، بیش از ۵ ماه، زیر بازجویی نیروهای امنیتی بود.[۳۱]

برخی از ممنوع‌شدگان

  • شمسی عباس‌علی‌زاده؛ پزشک و استاد گروه زنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز، در حکمی به دلیل پشتیبانی از دانشجویان و اعتراضاتشان و نیز حضور در تجمعی پس از درگذشت آیلار حقی، از حضور در دانشگاه و فعالیت‌های آموزشی منع شد.[۳۲]
  • ابراهیم سلیمی کوچی[۳۳]؛ استاد برجسته ادبیات تطبیقی، نویسنده و برنده جایزه‌ی جهانی «ایکساد»[۳۴] در سال 2022 به دلیل حمایت از دانشجویان معترض از دانشگاه اخراج گردید.[۳۵]
  • زینب مولایی‌راد؛ مادر کیان پیرفلک، از حضور در مدرسه منع شده و تمام فعالیت‌های آموزشی‌اش تعلیق شد.[۳۶]

واکنش‌ها

آمار کلی

موج بازداشت معترضان با گسترده‌تر شدن دامنه اعتراضات آغاز شد. از سرنوشت بسیاری از بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ اطلاعات دقیقی در دست نیست؛[۳۹] ولی بنا به گزارش بعضی منابع رسمی (تا پاییز ۱۴۰۱) علاوه بر زخمی شدن بیش از ۸٫۰۰۰ هزار نفر (آمار فقط یک استان)،[۴۰] دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ تن نیز دستگیر شدند.[۴۱]

بازداشت استادان دانشگاه در سالگرد خیزش ۱۴۰۱

به گزارش خبرگزاری هرانا حکومت جمهوری اسلامی برای جلوگیری از برگزاری سالگرد کشته‌شدن مهسا امینی (و خیزش ۱۴۰۱ ایران) و پیشگیری از احتمال بروز اعتراضات، دست‌کم ۲۹۲ معترض و فعال مدنی را در سراسر ایران بازداشت کرده و نیز بیش از ۳٫۱۲۶ دانشجو و ۳۱ استاد دانشگاه را به‌دلیل همراهی با اعتصابات و تظاهرات مسالمت‌آمیز در یک‌سال اخیر، با روش‌های مختلفی همچون: احضار، ممنوعیت از ورود به دانشگاه، محرومیت از تحصیل و اخراج، تنبیه کرد.[۲۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «ادامه اعتراضات در ایران؛ مأموران به تجمع اعتراضی دانشگاه کردستان حمله کردند». بخش فارسی صدای آمریکا.
  2. ↑ «شش ماه تلاش برای سرنگونی حکومت ایران؛ آیا جدال به پایان رسید؟». BBC NEWS فارسی.
  3. ↑ «نقش لباس‌شخصی‌ها در اعتراضات؛ از سال ۷۶ تا امروز». آفتاب‌نیوز. ۲۳ مهر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آذر ۱۴۰۲.
  4. ↑ صادق امامی (۳۰ آبان ۱۴۰۱). «پیشمرگ‌های مسلمان کُرد علیه تجزیه‌طلبان». فرهیختگان (۳۷۳۹). دریافت‌شده در ۳۰ آبان ۱۴۰۱.
  5. ↑ «آمریکا: از همکاری روسیه و ایران در سرکوب معترضان نگرانیم». voanews.
  6. ↑ «ریزش و کمبود نیروی سرکوبگر، جمهوری اسلامی را مجبور به استفاده از مزدوران نیابتی و خارجی کرده است!». کیهان لندن. ۲۰۲۲-۱۰-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۲۲.
  7. ↑ «نیکا شاکرمی؛ تعرض جنسی و جزئیات قتل دختر معترض در سند محرمانه نیروهای امنیتی ایران». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۴-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۰۸.
  8. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۴.
  9. ↑ «ثبت هویت ۵۳۷ تن از کشته‌شدگان اعتراضات؛ ۱۰۵ معترض در خطر اعدام». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۶.
  10. ↑ «فرماندهان سپاه: سرکوب باید تشدید شود؛ مقامات هم فکر کردند «کار نظام تمام» است». رادیو فردا. ۲۰۲۳-۰۷-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
  11. ↑ «اذعان حسین سلامی به «سازماندهی و استفاده از بازنشستگان سپاه پاسداران» در سرکوب اعتراضات». رادیو فردا. ۲۰۲۳-۰۹-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
  12. ↑ «اسامی و مشخصات ۶۶۲ شهید راه آزادی در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ – تکمیل می‌شود». کانون حقوق بشر ایران. ۲۵ اسفند ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴.
  13. ↑ «بولتَن محرمانه فارس: آمار کشته‌شدگان اعتراضات کنونی از آبان ۹۸ بسیار بیشتر است». رادیو فردا. ۱۰ آذر ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴.
  14. ↑ «صدور حکم ۱۰ سال زندان و ۷۴ ضربه شلاق برای یک مستندساز». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۸.
  15. ↑ «گزارش تحقیقی: دست‌کم ۱۵ معترض در بازداشت کشته شده‌اند؛ فشار و «شکنجه» برای گرفتن اعتراف». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
  16. ↑ «هشدار نهاد حقوق بشری: ۱۰۹ معترض ایرانی در خطر اعدام هستند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۰.
  17. ↑ «گزارش شماره ۱۱ هه‌نگاو از اعتراضات درشهرهای کُردستان، ۱۲۲ کشته و بیش از ۸ هزار مجروح». Hengaw (به کردی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  18. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۱۴.
  19. ↑ «رئیس قوه قضاییه بازداشت دستکم ۲۲ هزار نفر در جریان اعتراضات را تأیید کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۲۴.
  20. ↑ شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29
  21. ↑ «زن، زندگی، آزادی؛ گزارش تفصیلی از ۸۲ روز اعتراض در سراسر ایران - خبرگزاری هرانا». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۰.
  22. ↑ «دادستان کل کشور: بیش از ۹۰ نیروی انتظامی و بسیج در فتنه اخیر شهید شدند». ایرنا. ۱۹ بهمن ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۹ بهمن ۱۴۰۱.
  23. ↑ «اعلام آمار رسمی تعداد مجروحان و شهدای پلیس در ناآرامی‌های اخیر». انصاف‌نیوز.
  24. 1 2 «بازداشت ده‌ها فعال مدنی و سیاسی در میانه اعتراضات مردمی ایران». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  25. ↑ «دستگیری تعداد زیادی فعال مدنی و سیاسی در ایران – DW – ۱۴۰۱/۷/۱». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  26. ↑ «بیش از ۵۰۰ دندان‌پزشک خواستار آزادی فاطمه مشهدی عباس، استاد دانشگاه بهشتی، شدند». رادیوفردا. ۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  27. ↑ "پدر علم ژنتیک ایران توسط لباس شخصی‌ها ربوده شد". iranwire.com. 2022-10-30. Retrieved 2022-10-30.
  28. ↑ «بیش از ۵۰۰ دندان‌پزشک خواستار آزادی فاطمه مشهدی عباس، استاد دانشگاه بهشتی، شدند». رادیوفردا. ۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  29. ↑ «بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در حمایت از سوران (اسکندر) لطفی و مسعود نیکخواه». اخبار روز. ۱۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  30. ↑ «بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در حمایت از سوران (اسکندر) لطفی و مسعود نیکخواه». اخبار روز. ۱۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  31. ↑ «بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در حمایت از سوران (اسکندر) لطفی و مسعود نیکخواه». اخبار روز. ۱۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  32. ↑ «ادامه بازداشت دانشجویان همزمان با گسترش دامنه اعتراضات در دانشگاه‌های ایران». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۱.
  33. ↑ «ابراهیم سلیمی کوچی». www.goodreads.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۰۲.
  34. ↑ YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۴۰۱/۱۰/۲۴ - ۱۱:۳۸). «اهدای جایزه علمی ایکساد به عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان». fa. دریافت‌شده در 2024-06-02. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  35. ↑ "اعتراضات ۱۴۰۱ استادان دانشگاه ایران". ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد. 2024-05-28.
  36. ↑ «زینب مولایی‌راد، مادر کیان پیرفلک، از حضور در محل کار خود «منع و تعلیق» شد». رادیو فردا.
  37. ↑ «بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در حمایت از سوران (اسکندر) لطفی و مسعود نیکخواه». اخبار روز. ۱۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  38. ↑ «بیش از ۵۰۰ دندان‌پزشک خواستار آزادی فاطمه مشهدی عباس، استاد دانشگاه بهشتی، شدند». رادیوفردا. ۲ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۱.
  39. ↑ «بازداشت خانه به خانه فعالان مدنی، سیاسی و خبرنگاران در ایران». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۲-۰۹-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۹-۲۹.
  40. ↑ «گزارش شماره ۱۱ هه‌نگاو از اعتراضات درشهرهای کُردستان، ۱۲۲ کشته و بیش از ۸ هزار مجروح». Hengaw (به کردی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۰.
  41. ↑ شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند, retrieved 2022-11-29