نقض حقوق منداییان در جمهوری اسلامی ایران

حقوق شمار چشمگیری از منداییان توسط نظام جمهوری اسلامی ایران نقض شده‌است که برخی از آن موارد از سوی شماری از رسانه‌های خبری و سازمان‌های پشتیبان حقوق بشر، گزارش شده‌است و در این نوشتار، بخش‌هایی از آن گزارش‌ها آمده‌است. همچنین، در اصل ۱۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی، این اقلیت، به صورت علنی به رسمیت شناخته نشده‌اند.[۱]

پیشینه دین مندایی

مندائیان (صابئین، تعمیدیان، صُبّی‌ها)،[۲] پیروان یحیی هستند که در کنار رودخانه‌های کارون، دجله و فرات زندگی می‌کنند.[۳] دین مندایی، قدمتی تقریباً ۴ هزار ساله دارد.[۴] برخی، آنان را همان «صابئین» مورد نظر قرآن می‌دانند[۵] و برخی دیگر، نه.[۶] یکی از مهم‌ترین جشن‌های دینی منداییان، «پروانایا» (جشن آفرینش) نام دارد که هم‌زمان با نوروز، آغاز شده و در کنار رودخانه و با انجام غسل تعمید برگزار می‌شود.[۷]

کتاب دینی

کتاب دینی منداییان گنزا ربا است.[۸][۹][۱۰]

نام پرستشگاه

معبد منداییان «مَندی» نام دارد.[۴]

جاهای زیست

مندائیان در ایران، عراق، اسرائیل (فلسطین)، استرالیا، آمریکا، کانادا و برخی از کشورهای اروپایی زندگی می‌کنند.[۱۱]

آمار منداییان

جمعیت منداییان ایران ۲۵ هزار[۱۲] تا حدود ۲۰۰ هزار نفر برآورد شده که بیشتر در اهواز زندگی می‌کنند؛[۱۳] با این حال، ساهی خمیسی، نویسنده، پژوهشگر و عضو سابق انجمن صابئین مندایی می‌گوید که به دلیل مسائل امنیتی و ترس مندائیان هیچ آمار درستی از جمعیت آنان در ایران وجود ندارد.[۳]

پیشینهٔ نقض حقوق منداییان

«همکیشان ما [منداییان ایران] در نوعی از ترس و واهمه، زندگی می‌کنند؛ خیلی‌ها فامیلی‌هایشان را هم عوض کردند که بتوانند کاری دست و پا کنند؛ اما باز [به دلیل وجود ممنوعیت‌ها در حکومت جمهوری اسلامی] نتوانستند و مجبور شدند به شهرهای دیگر و در نهایت به کشورهای دیگر مهاجرت کنند…؛ ما را هیچ‌کجا استخدام نمی‌کنند، نمی‌توانیم معلم شویم…؛ پزشک ما حق ندارد در بیمارستان، کار کند؛ [حق برخورداری از] دیه نداریم و از کل این مملکت، ما فقط یک کارت شناسایی داریم.» (گفتاورد ساهی خمیسی، عضو پیشین انجمن صابئین مندایی)[۳]

حقوق انسانی منداییان اقلیت‌های عقیدتی دیگر از سوی حکومت جمهوری اسلامی نقض می‌شود.[۳][۱۴][۱۵][۱۶]

احضار، بازداشت، شکنجه و زندان

  • در ۲۸ فروردین ۱۳۹۷ نیروهای امنیتی ماه یک شهروند عرب مندایی به نام (شیخ) فائز مندائی را در سوسنگرد بازداشت کرده و به نقطه نامعلومی بردند.[۱۷]

مزاحمت و ممنوعیت فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی

  • منداییان مانند اقلیت‌های عقیدتی دیگر از حق نامزدی برای ریاست جمهوری محرومند.[۱۸]

ویران شدن آرامگاه‌ها

  1. یکی از رهبران دینی منداییان به نام (گِنزِورا) جبار طاووسی، آرامگاهش در اهواز ویران شد.[۱۹]
  2. آرامگاه‌های برخی از منداییان در اهواز بارها تخریب شده‌است.[۱۹]
  3. پیش‌تر نیز گورستان منداییان در سوسنگرد نیز ویران شده بود.[۲۰][۲۱]

تلفات در جنگ

برخی از منداییان در جنگ ۸ ساله ایران و عراق کشته شدند.[۲۲]

واکنش‌ها به سرکوب‌ها

سرکوبگران

روش‌های سرکوب

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ اصل ۱۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عدالت سرا
  2. ↑ «مندائیان، قومی فراموش شده و مظلوم در ایران». humanrightsinir.
  3. 1 2 3 4 «چرا اقلیت‌های دینی از ایران مهاجرت می‌کنند؟». mohabatnews.
  4. 1 2 «منداییان، یکتاپرستانی کمتر شناخته شده و پیروان یکی از قدیمی‌ترین ادیان جهان». euronews.
  5. ↑ «پیوند نمادهای خوزستان با جواهری که ملی شد». sarkhat.
  6. ↑ «آیت‌الله معصومی تهرانی: صلح در ادیان از باب تعدی نکردن در حقوق فردی و اجتماعی است/گفتگو از علی کلائی». hranews.
  7. ↑ «مندائیان ایران هم‌زمان با نوروز، عید «پروانایا» را جشن می‌گیرند». mohabatnews.
  8. ↑ «پنج روز مقدس مندایی هم‌زمان با جشن باستانی ایران». sarkhat.
  9. ↑ «تعمیدیان غریب:جستاری درباب اهمیت و شناخت صابئین مندایی (بخش اول)». iranwire.
  10. ↑ «مهمانی‌ای به بلندای تاریخ». sarkhat.
  11. ↑ «مندائیان ایران هم‌زمان با نوروز، عید «پروانایا» را جشن می‌گیرند». mohabatnews.
  12. ↑ «ارجاع آیین‌نامه رعایت حقوق پیروان صابئین مندایی به هیئت دولت». sarkhat.
  13. ↑ «بحثی دربارهٔ اقلیتهای مذهبی و غیرمذهبی ایران». iran-chabar.
  14. ↑ «خبرگزاری هرانا». payameirani.
  15. ↑ «سلامت روان اقلیت‌های دینی و مذهبی زیر سایه سنگین سرکوب مداوم / فرزاد صیفی کاران». sarkhat.
  16. ↑ «گزارش سالانه وزارت خارجه آمریکا از وضعیت آزادی مذهبی در جهان». sarkhat.
  17. ↑ «بازداشت یک شهروند مندائی در سوسنگرد». hranews.
  18. ↑ «نامزدی برای ریاست جمهوری در ایران: زنان و اقلیت‌ها؛ شهروندان ناتمام». بی‌بی‌سی.
  19. 1 2 «هتک حرمت و تخریب قبرهای «صائبین مندایی» در اهواز». farsi.arada.
  20. ↑ «تخریب قبرستان منداییان اهواز به دست افراد ناشناس». iranwire.
  21. ↑ «قبرستان منداییان سوسنگرد را چه کسانی ویران کردند؟». iranwire.
  22. ↑ «اقلیت‌ها و جنگ؛ ملت واحد، سیاست تفرقه‌افکن». sarkhat.
  23. ↑ «نگرانی سازمان حقوق بشری از تصویب قوانین جدید علیه اقلیت‌ها در مجلس ایران». radiofarda.
  24. ↑ «سازمان حقوق بشری: مصوبه جدید مجلس، اقدامی برای تشدید سرکوب اقلیت‌ها». articleeighteen.
  25. ↑ «هشدار سازمان آرتیکل ۱۹: مصوبه جدید مجلس ایران، مقدمه سرکوب بیش‌تر». sarkhat.