استم (صوت)

در فرایند تولید صدا، یک اِستِم (انگلیسی: Stem) مجموعه‌ای گسسته یا گروه‌بندی‌شده از منابع صوتی است که معمولاً توسط یک نفر با هم میکس می‌شوند تا در ادامه به‌عنوان یک واحد به آن‌ها رسیدگی شود. یک استم واحد ممکن است به صورت مونو، استریو یا در چندین قطعه برای تولید صدای فراگیر ارائه شود.[۱]

میکس برای فیلم‌ها

در میکس صدا برای فیلم، تهیهٔ استم‌ها یک ترفند رایج برای تسهیل میکس نهایی است. دیالوگ، موسیقی و جلوه‌های صوتی، که DME نامیده می‌شوند، به صورت استم‌های جداگانه به میکس نهایی آورده می‌شوند. با استفاده از میکس استم، دیالوگ را می‌توان به راحتی با یک نسخه به زبان خارجی جایگزین کرد، جلوه‌ها را می‌توان به راحتی با سیستم‌های مختلف مونو، استریو و فراگیر تطبیق داد و موسیقی را می‌توان به‌گونه‌ای تغییر داد که با پاسخ عاطفی مورد نظر تناسب داشته باشد. اگر استم‌های موسیقی و جلوه‌ها برای جایگزینی دیالوگ خارجی به یک مرکز تولید دیگر ارسال شوند، این استم‌های غیر دیالوگی را M&E می‌نامند.[۱][۲][۳] استم دیالوگ به خودی خود هنگام تدوین صحنه‌های مختلف برای ساخت تریلر فیلم استفاده می‌شود. پس از این، مقداری موسیقی و جلوه‌ها با هم میکس می‌شوند تا یک سکانس منسجم را تشکیل دهند.[۴]

میکس زنده صدا

هنگام میکس موسیقی برای ضبط و صدای زنده، یک استم شامل گروهی از منابع صوتی می‌شود. وقتی بیش از یک نفر در یک پروژهٔ بزرگ میکس به کار گرفته می‌شوند، استم‌ها می‌توانند کار مهندس میکس نهایی را تسهیل کنند. چنین استم‌هایی می‌توانند شامل تمام سازهای زهی، یک ارکستر کامل، فقط آوازهای پس‌زمینه، فقط سازهای کوبه‌ای، یک ست درام یا هر گروه‌بندی دیگری باشند که ممکن است کار میکس نهایی را تسهیل کنند. استم‌هایی که به این روش تهیه می‌شوند، می‌توانند بعداً با یکدیگر ترکیب شوند، مانند یک پروژهٔ ضبط یا برای ارائه به مخاطب، یا این که ممکن است همزمان میکس شوند، مانند یک اجرای زندهٔ صدا با عناصر متعدد.[۵] به‌عنوان مثال، هنگامی که باربارا استرایسند در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ یک تور کنسرت برگزار کرد، گروه تولید صدا از سه نفر برای ادارهٔ سه کنسول میکس استفاده کرد: یکی برای میکس سازهای زهی، یکی برای میکس سازهای برنجی، نی و کوبه‌ای، و یکی تحت کنترل مهندس اصلی بروس جکسون در میان تماشاگران، که شامل ورودی‌های میکروفون استرایسند و استم‌های دو کنسول دیگر بود.[۶]

استم‌های ساخته‌شده برای فروش در صنعت تولید موسیقی

در سدهٔ بیست و یکم، تهیه‌کنندگان موسیقی معمولاً مجوزهای موسیقی بی‌کلام را به رپر یا خواننده می‌فروشند تا ترانهٔ خود را روی آن اجرا و ضبط کنند. یکی از رایج‌ترین انواع مجوز برای ارائهٔ این نوع استم‌ها «مجوز ممتاز موسیقی بی‌کلام» است که در آن مشتری فایل‌های موسیقی بی‌کلام را دریافت می‌کند. این امر به هنرمندان اجازه می‌دهد تا کنترل بیشتری بر میکس نهایی ترانهٔ خود داشته باشند.[۷]

جداسازی استم‌ها

اگر موسیقی مورد نظر در قالب استم موجود نباشد، می‌توان از یک نرم‌افزار برای جدا کردن عناصر قطعهٔ موسیقی مانند صدای خواننده، سازها و درام‌ها در قالب استم استفاده کرد. سپس می‌توان از این استم‌ها برای ریمیکس آهنگ‌ها، ساخت نسخه‌های سازی یا آکاپلا و ایجاد مش‌آپ، حتی بدون کسب اجازه از صاحب حق تکثیر اثر، استفاده کرد.

نرم‌افزارهایی که قابلیت جداسازی استم را دارند شامل برخی از محیط‌های کار صوتی دیجیتال (مانند اف‌ال استودیوافزونه‌های وی‌اس‌تی، نرم‌افزارهای دی‌جی و برنامه‌های مستقل تخصصی (مانند آیزوتوپ آرایکس و اسپلیتر) می‌شوند.

صنعت دی‌جی

از استم‌ها می‌توان برای میکس در اجراهای زنده دی‌جی استفاده کرد. دی‌جی‌ها می‌توانند عناصر قطعه مانند سازها، آوازها و درام‌ها را از چندین ترانه به صورت انتخابی در حین اجرای زنده با یکدیگر میکس کنند.

میکس زندهٔ استم‌ها می‌تواند با موسیقی منتشرشده در قالب استم یا با موسیقی پردازش‌شده از طریق جداسازی استم انجام شود. نرم‌افزار دی‌جی با قابلیت جداسازی استم می‌تواند استم‌ها را در پرونده‌های صوتی گسسته (قابل پخش در هر کدام از تجهیزات دی‌جی) یا در قالب فایل اختصاصی (قابل پخش فقط در سخت‌افزار و نرم‌افزار سازگار) ذخیره کند. برخی از نرم‌افزارهای دی‌جی قادر به جداسازی استم به‌صورت بی‌درنگ هستند و امکان میکس استم با فایل‌های موسیقی استاندارد یا حتی با موسیقی در حال پخش را فراهم می‌کنند. با این حال، به‌دلیل قدرت پردازش مورد نیاز، تا سال ۲۰۲۵ جداسازی استم در زمان واقعی روی سخت‌افزار اختصاصی هنوز به‌طور گسترده در دسترس نیست. اگرچه دنون یک میان‌افزار آزمایشی برای جداسازی استم در زمان واقعی روی کنترلر سخت‌افزاری اختصاصی پرایم ۴+ خود منتشر کرده است، اما کیفیت صدای آن ضعیف بوده[۸] و این قابلیت بعداً حذف و با قابلیت میکس استم جایگزین شد که نیاز به فایل‌های استم خروجی از نرم‌افزار انجین دی‌جی نصب‌شده بر روی یک رایانه داشت.[۹]

برخی از سرویس‌های پخش موسیقی، جداسازی استم را برای موسیقی جاری محدود یا غیرفعال می‌کنند. در اکتبر ۲۰۲۳، تیدال قابلیت جداسازی استم را برای دی‌جی‌ها غیرفعال کرد؛[۱۰] تیدال از آن زمان این قابلیت را دوباره فعال کرده است، اما استفاده از آن مشروط به پرداخت هزینهٔ اشتراک اضافی است.[۱۱] جداسازی استم برای اپل میوزیک غیرفعال است.[۱۲] بیت‌پورت نیز امکان جداسازی استم را در نرم‌افزارهای سازگار، مانند سراتو دی‌جی، فراهم می‌کند.[۱۳]

نرم‌افزارهای دی‌جی با قابلیت جداسازی استم شامل رکوردباکس، سراتو دی‌جی، ویرچوآل دی‌جی، دجی، ترکتور و انجین دی‌جی می‌شوند.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Hollyn, Norman (2009). The Film Editing Room Handbook: How to Tame the Chaos of the Editing Room (4 ed.). Peachpit Press. pp. 162, 186, 269. ISBN 0-321-67952-0.
  2. Hollyn, Norman (2009). The Film Editing Room Handbook: How to Tame the Chaos of the Editing Room (4 ed.). Peachpit Press. pp. 162, 186, 269. ISBN 0-321-67952-0.
  3. LoBrutto, Vincent (1994). Sound-On-Film: Interviews With Creators of Film Sound (2 ed.). Greenwood. p. 183. ISBN 0-275-94443-3.
  4. Woodhall, Woody (2010). Audio Production and Post production. Jones & Bartlett. pp. 461–462. ISBN 1-4496-0320-3.
  5. Bennett, Stephen (October 2005). "Stem Mixing in Logic". {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  6. "Studio Legend Bruce Jackson Chooses VENUE and Pro Tools for Streisand World Tour". Digidesign press release. CreativeCow.net. 6 February 2007. Retrieved 8 February 2011.
  7. "The benefits of getting tracked out stems". easykill music (به انگلیسی). 2021-03-23. Retrieved 2021-03-23.
  8. Morse, Phil (2023-06-20). "Hear The Real-Time Stems On Denon DJ's Prime 4+ Standalone". Digital DJ Tips (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-02.
  9. Morse, Phil (2024-11-25). "Stems Now On Denon DJ's Prime 4+, Soon On All Engine Hardware". Digital DJ Tips (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-02.
  10. Morse, Phil (2023-10-03). "Breaking: Tidal Pulls Stems From DJ Software". Digital DJ Tips (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-01.
  11. "DJ Extension Add-On". TIDAL Support (به انگلیسی). 2024-08-15. Retrieved 2025-05-01.
  12. will (2025-03-25). "Apple Music Streaming Arrives in Rekordbox, Serato & Engine DJ". We Are Crossfader - Learn How To DJ Online (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-01.
  13. "How to use Serato with Beatport Streaming". www.beatportal.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-02.
  14. Morse, Phil (2025-01-15). "Which DJ Platform Has The Best Sounding Stems In 2025?". Digital DJ Tips (به انگلیسی). Retrieved 2025-05-01.