اصفهک

اصفهک
روستا
نمای کلی روستا
محل
اصفهک
مختصات: ۳۳°۲۳′۱۷″ شمالی ۵۷°۱۱′۳۱″ شرقی / ۳۳٫۳۸۸۰۶°شمالی ۵۷٫۱۹۱۹۴°شرقی / 33.38806; 57.19194
کشور	ایران
استان	خراسان جنوبی
شهرستان	طبس
بخش	بخش دیهوک
دهستان	دیهوک
حکومت
• دهیار	حمید رضا حسینی مقدم
جمعیت	۷۶۳ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن	۳۲۸۴
وبگاه	esfahk.ir

اصفهک، روستایی از توابع بخش دیهوک و در شهرستان طبس استان خراسان جنوبی ایران است. روستای اصفهک پس از زلزلهٔ سال ۱۳۵۷ که در طبس رخ داد آسیب‌های جدی دید و قابل زندگی نبود و ساکنان آن چندی در خیمه زندگی کردند و بعد با همت هم اتاق‌هایی چوبی معروف به اتاق چوئی ساختند و در آن زندگی کردند تا این که روستای مدرن جدید ساخته شد.

در سال ۲۰۲۴ روستای اصفهک توانست خود را در فهرست ۵۵ روستای برتر جهان جای دهد و به‌عنوان یکی از بهترین روستاهای گردشگری سازمان جهانی گردشگری در این سال به ثبت برسد.^[۲]

به گفتۀ اهالی محلی، اصفهک عربی شدۀ اسپهک است و سپاه کوچک معنی می‌دهد.

این روستا در دهستان دیهوک قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۹۲خانوار، معادل ۷۲۶نفر بوده‌است.^[۳]

اصفهک روستایی بیابانی و گرمسیر است و ویژگی آن «معماری خشتی» هزار ساله است. پس از زلزلۀ ویرانگر سال ۱۳۵۷ با بزرگی ۷.۸ ریشتر که به شدت به روستا آسیب رساند و ساکنان آن را دلسرد کرد، تحولی دگرگون‌کننده آغاز شد. در سال ۲۰۰۸، گروهی از روستاییان جوان با موسسات تحقیقاتی برای احیای اصفهک همکاری کردند که منجر به شناخته شدن آن به عنوان یک مقصد گردشگری ملی شد. بازیابی روستا به الگویی برای جوامع متأثر از بلایای طبیعی تبدیل شد و نشان داد که چگونه می‌توان از گردشگری برای منافع اقتصادی و اجتماعی بهره برد.

زلزلۀ سال ۱۳۵۷ بخش اعظم اصفهک را ویران کرد، اما پس از گذشت چنددهه، نوادگان قربانیان شروع به احیای خانه‌های اجدادی خود کردند. آنها با استفاده از اصول معماری پایدار برای حفظ میراث فرهنگی خود یک کارگاه خشت تأسیس کردند. این تلاش برای اصفهک جایزۀ معماری آسیایی در سال ۲۰۱۷ را به ارمغان آورد و جایگاه اصفهک را به عنوان یک مقصد گردشگری قابل توجه تثبیت کرد.  

جوانان اصفهک در اقدامی الهام‌بخش، تورهای امید را برای ارتقای تاب آوری و امید در میان جوامع زلزله‌زده در سراسر ایران راه‌اندازی کردند. آنها با تشکیل تعاونی‌ها و تمرکز بر گردشگری، روستا را به قطبی برای تحقیقات علمی از جمله یک مرکز لرزه‌نگاری با قابلیت پیش‌بینی مخاطرات طبیعی تبدیل کردند. فداکاری آنها باعث شد تا روستا در سال ۲۰۲۰ برنده جایزۀ TO DO از آلمان شود و رویکرد نوآورانۀ آنها برای بهبودی و توانمندسازی جامعه به رسمیت شناخته شود.^[۲]

روستای زیبای اصفهک در رقابت با ۱۵۰ روستای جهان و ۸ روستای ایران به عنوان روستای جهانی انتخاب شد. در چهارمین اجلاس سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)، اصفهک استان خراسان‌جنوبی به عنوان روستای منتخب در فهرست بهترین دهکده‌های جهانی گردشگری ثبت شد.

پروندۀ روستای اصفهک در کنار روستاهای بنام و مطرحی همچون میمند کرمان، کندلوس مازندران، قلعه‌بالای سمنان، پالنگان کردستان، ابیانۀ اصفهان، فهرج یزد و بیشۀ لرستان مورد بررسی کارشناسان سازمان جهانی گردشگری قرار گرفت و حائز رتبه‌های برتر در همه شاخص‌ها اعم از منابع فرهنگی و طبیعی، ارتقاء و ترویج فرهنگ حفظ منابع طبیعی، پایداری اقتصادی، پایداری اجتماعی، پایداری زیست محیطی، توسعۀ گردشگری، انسجام در زنجیرۀ ارزش افزوده، حاکمیت و اولویت‌‌بندی گردشگری، زیرساخت‌ها و ارتباطات، سلامت، ایمنی و امنیت شد.^[۴]