اعتراضات ۲۰۲۵ پرو

اعتراضات ۲۰۲۵ پرو
بخشی از اعتراضات نسل زد و بحران سیاسی پرو (۲۰۱۶-تاکنون)
برخوردهای ۱۵ اکتبر
اعتراضات زنان، ۲۵ سپتامبر
پلیس در حال جمع‌آوری سنگ‌های پرتاب‌شده از جانب معترضان
تاریخ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-09-۱۳) – تاکنون
(۴ ماه، ۲ هفته و ۵ روز)
موقعیت
پرو
علت(ها)
  • بحران‌های سیاسی از سال ۲۰۱۶
  • رشد جرم و بحران امنیتی
  • فساد و عدم محبوبیت رئیس‌جمهور پرو دینا بولوارته و کنگره
  • اعتراضات سال ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳
  • اصلاحان پنسیون
اهداف
  • ملغی کردن اصلاحات پنسیون
  • برکناری دینا بولوارته
  • برکناری خوزه جری
  • منحل کردن کنگره
وضعیتدر حال وقوع
طرف‌های مدنی درگیر

معترضان نسل زد
اصناف حمل و نقل

دیفیس پرو
  • حکومت دینا بولوارته
    (تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵)
  • حکومت خوزه خری (از ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵)
  • کنگره پرو
  • پلیس ملی پرو
تلفات و کشته‌ها
  • ۸۹ افسر پلیس زخمی شدند[۴]

در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، اعتراضاتی در پرو علیه دولت دینا بولوارته و سپس دولت خوزه جری آغاز شد. این اعتراضات پس از استیضاح بولوارته و انحلال کنگره پرو شکل گرفت.[۵][۱][۶] با روی کار آمدن رئیس‌جمهور جری، اعتراضات شدت بیشتری پیدا کرد، به‌ویژه پس از آن‌که اتهاماتی مبنی بر آزار جنسی علیه او مطرح شد.[۶] این سلسله تظاهرات ادامه‌ای بود بر اعتراضات سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ که پس از برکناری رئیس‌جمهور پیشین، پدرو کاستیلو، رخ داده بود. این موج تازه از تظاهرات عمدتاً توسط جوانان نسل زِد سازمان‌دهی و هدایت می‌شد،[۷] نسلی که در سال‌های اخیر نقش پررنگی در اعتراضات اجتماعی داشته است.[۸]

به گفته «هماهنگ‌کننده ملی حقوق بشر پرو» (CNDDHH)، دست‌کم ۱۹ معترض در راهپیمایی‌های ۲۷ و ۲۸ سپتامبر در لیما زخمی شدند.[۹][۱۰] در اعتراضات بعدی در ۱۵ اکتبر، بیش از ۸۰ نفر زخمی و یک معترض بر اثر اصابت چندین گلوله جان باخت.[۱] در درگیری‌ها، برخی معترضان با پرتاب سنگ و اشیای دیگر با پلیس مقابله کردند و نیروهای امنیتی نیز با گاز اشک‌آور و گلوله‌های پلاستیکی جمعیت را متفرق کردند.[۷][۹]

ریشه

پرو از سال ۲۰۱۶ با بحران سیاسی مداوم روبه‌رو بوده است و نارضایتی عمومی به دلیل افزایش فساد و جرم و جنایت در کشور رو به گسترش گذاشته است.[۱۱] دینا بولوارته یکی از پایین‌ترین نرخ‌های محبوبیت میان رهبران جهان را داشت و پس از سرکوب اعتراضات سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، به‌شدت منفور شد.[۱۲] کنگره پرو نیز به همان اندازه بی‌اعتبار بود و نرخ نارضایتی از آن به بیش از ۹۰ درصد می‌رسید.[۱۲]

ناآرامی اجتماعی زمانی افزایش یافت که دولت بولوارته در ۵ سپتامبر قانونی تصویب کرد که بر اساس آن همه شهروندان پرو بالای ۱۸ سال موظف بودند به یکی از صندوق‌های بازنشستگی بپیوندند؛ این در حالی بود که بی‌ثباتی شغلی بسیار بالا و میزان اشتغال غیررسمی بیش از ۷۰ درصد بود.[۱۰][۲]

به گفته عمر کورونل، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کاتولیک پونتیفیک پرو، پس از بحران مربوط به قانون بازنشستگی، جوانان دامنهٔ اعتراضات خود را گسترش دادند و با توجه به سرخوردگی از ناکارآمدی دولت، علیه فساد و ناامنی در کشور به خیابان‌ها آمدند.[۲]

گاه‌شمار

۱۳–۲۱ سپتامبر

برخی راهپیمایی‌های کوچک در مرکز تاریخی لیما آغاز شد. سفارت آمریکا دربارهٔ این رویدادها بیانیه‌ای صادر کرد.[۱۳] نخستین گزارش‌ها از اعتراضات گسترده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد؛ اعتراضاتی که در پی تصویب اصلاحات بازنشستگی توسط دولت رخ داد. بسیاری خواستار برکناری دینا بولوارته شدند.[۹] در ۲۱ سپتامبر دست‌کم سه افسر در نتیجه تجمع حدود ۵۰۰ نفر به‌سوی مرکز شهر زخمی شدند. آشوب هنوز ادامه دارد.[۱۴]

۲۲ سپتامبر

در پی درگیری با نیروهای انتظامی، هجده معترض زخمی شدند. حدود ۴۵۰ نفر به اعتراضات پیوستند و به اموال عمومی آسیب رساندند. حدود شش روزنامه‌نگار عضو انجمن ملی روزنامه‌نگاران پرو از اصابت ساچمه‌های شلیک‌شده توسط پلیس مصدوم شدند. دوره ریاست بولوارته کوتاه و پایان آن به ژوئیه ۲۰۲۶ موکول شد.[۱۵]

۲۳ سپتامبر

شرکت هادبی، یک کارخانه آسیاب مواد معدنی در پرو، به‌طور موقت به دلیل اعتراضات تعطیل شد؛ مسیرهای انتقال و حمل‌ونقل مس و مسدود شدند.[۱۶][۱۷]

۲۸ سپتامبر

خبر رسید که معترضان در میدان سن‌مارتین گرد آمدند؛ گروه‌های مختلف در آنجا تجمع کردند و نقطه تجمع دیگر «پارکه اونیورسیتاریو» بود.[۱۸] گزارش شد که پلیس علیه مأموری که روز قبل در جریان راهپیمایی‌ها به یک پیرمرد حمله کرده بود، روند انضباطی گشوده و همچنین بازداشت‌شدگان آزاد شدند.[۱۹]

کاردینال کارلوس کاستییو ماتاسولیو از معترضان حمایت کرد و گفت: «اینجا تروریستی وجود ندارد، اینجا انسان‌های باکرامت هستند.»[۲۰] هم‌زمان، نهاد «نظارت بر بانکداری و بیمه» (SBS) مقررات مربوط به هشتمین مرحله برداشت از اندوخته‌های صندوق‌های بازنشستگی خصوصی (AFP) را منتشر کرد.[۲۱]

به‌موازات آن، گروه «دفِیس پرو» وب‌سایت روزنامه «اِل پروآنو» را هک کرد، صفحات ویکی‌پدیای چند سیاستمدار را خرابکاری کرد و شناسه‌های مأموران پلیسی را که به راهپیمایی‌ها اعزام شده بودند، افشا کرد و در همان رویدادها پیام‌های حمایتی از معترضان گذاشت.[۲۲][۲۳]

۳۰ سپتامبر

اعتصاب ماهی‌گیران پس از افزایش قیمت ماهی مرکب آغاز شد. بیش از ۹۰ هزار نفر در لامبایکه و پیورا صیادی را متوقف کردند.[۲۴]

۲ اکتبر

پلیس ملی پرو هنگام یک راهپیمایی علیه ناامنی در لیما، هفده نفر از جمله یک نوجوان را بازداشت کرد.[۳]

۱۰ اکتبر

دینا بولوارته توسط کنگره از مقام خود برکنار شد. خوزه جری به‌عنوان رئیس‌جمهور جدید پرو سوگند یاد کرد.[۲۵][۲۶]

۱۵ اکتبر

در سراسر پرو اعتراضاتی سازمان‌دهی شد.[۶] در لیما، هزاران نفر در تظاهرات شرکت کردند[۲۷] و معترضان شعارهایی از جمله «تجاوزگر جری است» و «جری یک ویولِن است» سر دادند؛ «ویولن» در زبان عامیانه پرویی به معنای متجاوز است.[۲] در مرکز شهر لیما درگیری‌ها آغاز شد و فرمانده کل پلیس ملی پرو، اسکار مانوئل آریولا دلگادو، گفت: «ما با استفاده از زور عمل خواهیم کرد… آنها به‌دنبال یک اینتی و برایان هستند»، که گفته می‌شود اشاره به تلاش برای ایجاد «شهید» با مرگ‌هایی مشابه مرگ برایان پینتادو و اینتی سوتِلو در اعتراضات ۲۰۲۰ پرو داشت.[۱] این درگیری‌ها به کشته‌شدن یک معترض و زخمی‌شدن بیش از ۸۰ نفر در پی شلیک ساچمه توسط پلیس انجامید.[۱] وزیر کشور، ویسنته تیبورسیو، مرگ این معترض را کم‌اهمیت جلوه داد وقتی گفت: «برای من، قطعاً هیچ هزینه سیاسی‌ای وجود ندارد، چون از ابتدا تا انتها همه چیز را طوری برنامه‌ریزی کرده‌ایم که این روند کاملاً مسالمت‌آمیز پیش برود و حقوق بشر هر شهروندی به‌دقت رعایت شود.»[۲۸] پس از این قتل، گروه‌ها برای ساعت ۳ بعدازظهرِ روز بعد در میدان سن‌مارتین فراخوان تجمع دادند.[۲۹]

پانویس

  1. 1 2 3 4 5 6 Berríos, Manuel Rojas (16 October 2025). "Marcha Nacional: un manifestante muerto y más de 80 heridos durante masiva marcha en el Centro de Lima". Infobae (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025.
  2. 1 2 3 4 Caretas (16 October 2025). "Defensoría: Protestas en Lima dejan un muerto y 102 personas heridas". Caretas (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:6» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. 1 2 Talledo, Valeria Mendoza (3 October 2025). "Paro de transportistas: 17 personas, incluida una menor, fueron detenidas en Puente Piedra, advierte CNDDHH". infobae (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  4. ↑ Agencia Andina (16 October 2025). "Ministro Tiburcio: 89 policías fueron heridos tras violencia de infiltrados en protestas". Agencia Andina (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025.
  5. ↑ Aquino, Marco; Villegas, Alexander (27 September 2025). "Peru's Gen Z rallies against President Boluarte, protesting over pensions and corruption". Reuters (به انگلیسی). Retrieved 29 September 2025.
  6. 1 2 3 Mendivelso, Sergio Andrés Gamboa (15 October 2025). "Reportan heridos por enfrentamientos en medio de manifestaciones en contra del Congreso y Presidencia interina de José Jerí en Lima, Perú". El Tiempo (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025.
  7. 1 2 Hussain, Ikram (29 September 2025). "Peru Gen Z protesters clash with Lima police as tensions rise". www.thenews.com.pk (به انگلیسی). Retrieved 2 October 2025.
  8. ↑ «نسل زد در حال سرنگون کردن دولت‌هاست، اما آیا اعتراض‌های شبکه‌های اجتماعی می‌تواند تغییر ماندگار ایجاد کند؟». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۱۰-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۹.
  9. 1 2 3 "Young Peruvians clash with police in anti-government protests". BBC News (به انگلیسی). 29 September 2025. Retrieved 29 September 2025.
  10. 1 2 "Photos: Peru's Gen Z rallies against President Boluarte". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 29 September 2025.
  11. ↑ "Peru's president refuses to resign after Gen Z protests leave at least 1 dead, 100 injured". Associated Press (به انگلیسی). 16 October 2025. Retrieved 17 October 2025.
  12. 1 2 "Peru's president doubles her salary despite record low approval rating". BBC News (به انگلیسی). 3 July 2025. Retrieved 29 September 2025.
  13. ↑ "Demonstration Alert: Protests on Pension Law Reforms". Embajada de Estados Unidos en Perú (به اسپانیایی). 14 September 2025. Retrieved 12 October 2025.
  14. ↑ "Peru anti-government protesters clash with police". France 24 (به انگلیسی). 21 September 2025. Retrieved 3 October 2025.
  15. ↑ "Peru marks second day of violent anti-gov't rallies". Manila Standard (به انگلیسی). AFP. 22 September 2025. Retrieved 3 October 2025.
  16. ↑ "Hudbay Minerals temporarily shuts down Peru mill amid unrest". Reuters (به انگلیسی). 23 September 2025. Retrieved 3 October 2025.
  17. ↑ "Hudbay Minerals Shuts Down Peru Mill Amid Growing Civil Unrest". Discovery Alert (به انگلیسی). 23 September 2025. Retrieved 3 October 2025.
  18. ↑ Giraldo, Clara (27 September 2025). "Marcha de la Generación Z: la cuarta jornada de protestas concluye con violencia, heridos y detenciones en la capital". infobae (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  19. ↑ Espinoza, Carlos (28 September 2025). "Abren procedimiento disciplinario contra policía que agredió a adulto mayor en marcha de la Generación Z". infobae (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  20. ↑ Espinoza, Carlos (28 September 2025). "Cardenal Carlos Castillo respalda a la Generación Z: "Aquí no hay terroristas, aquí hay personas con dignidad"". infobae (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  21. ↑ "SBS aprueba procedimiento operativo para retiro extraordinario de hasta 4 UIT de las AFP". El Comercio (به اسپانیایی). 29 September 2025. ISSN 1605-3052. Retrieved 12 October 2025.
  22. ↑ Ezerskii, Tomás (29 September 2025). "Hackean a la Policía peruana y exponen más de 3.000 fotos y DNI de agentes PNP convocados a la "Marcha de la Generación Z"". infobae (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  23. ↑ Cardoza, Josué Chávez (30 September 2025). "Hackean el diario El Peruano: "Cada muerto sin justicia es una cuenta pendiente que la historia no va a perdonar"". larepublica.pe (به اسپانیایی). Retrieved 12 October 2025.
  24. ↑ "Peruvian protests over pota quota paralyze Paita Province". www.seafoodsource.com (به انگلیسی). Retrieved 12 October 2025.
  25. ↑ Aquino, Marco; Morland, Sarah (10 October 2025). "Peru Congress ousts president, successor vows 'war on crime'". Reuters. Retrieved 10 October 2025.
  26. ↑ Briceño, Franklin (2025-10-10). "Peru wakes up to 7th president in less than a decade after President Boluarte ousted by Congress". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-29.
  27. ↑ Palomino, Eva (16 October 2025). "Ministro del Interior miente al decir que no hubo ternas: videos muestran a policías de civil deteniendo manifestantes". La República (به اسپانیایی). Retrieved 17 October 2025.
  28. ↑ Cardoza, Josué Chávez (16 October 2025). "Fallece joven durante manifestaciones: este fue el momento del ataque de presunto policía". La República (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025.
  29. ↑ "Muere un joven músico en protestas contra el gobierno de José Jerí y el Congreso". La Mula (به اسپانیایی). Retrieved 16 October 2025.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.