اعتراضات نسل زد
| اعتراضات نسل زد | |
|---|---|
![]() اعتراضات بنگلادشی | |
| تاریخ | اوایل دهه ۲۰۲۰ تا کنون |
| موقعیت | سراسر جهان |
| علت(ها) |
|
| روشها |
|
اعتراضات نسل زد (Z) مجموعهای از اعتراضات جهانی هستند که عمدتاً توسط نسل Z از اوایل دهه ۲۰۲۰ رهبری شدهاند. در حالی که اعضای نسل Z از دهه ۲۰۱۰ در اعتراضات شرکت داشتهاند، روند تظاهرات با آراگالایا در سریلانکا در سال ۲۰۲۲ آغاز شد. اعتراضات نسل Z نپال در سال ۲۰۲۵ اصطلاح «اعتراضات نسل Z» را رایج کرد و الهامبخش اعتراضات بیشتر نسل Z در آسیا شد. روزهای بعد، اعتراضات مشابه به قارههای دیگر گسترش یافت، به طوری که آفریقا شاهد اعتراضات نسل Z در مراکش بود، اروپا ناظر اعتصابات عمومی ایتالیا و اعتراضات برای غزه بود و آمریکای لاتین اعتراضات نسل Z را در پرو و مکزیک تجربه کرد.
اگرچه علل اعتراضات در هر کشور متفاوت است، اما بهطور کلی در واکنش به نابرابری، کاهش استانداردهای زندگی، فساد، پسرفت دموکراتیک و استبداد بوده است. رسانههای اجتماعی ابزاری رایج برای کنشگری و هماهنگی بودهاند. برخی از اعتراضات، مانند اعتراضاتِ بنگلادش و نپال، منجر به سرنگونی دولتهای ملی شدهاند.[۱][۲]
زمینه
نسل Z معمولاً تعریف میشود به عنوان افرادی که بین اواخر دههٔ ۱۹۹۰ و اوایل دههٔ ۲۰۱۰ متولد شدهاند. سالهای جداییکننده در مطالعات متفاوت است، اما معمولاً تعریف بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ است. از نظر دموگرافیک، بخش قابلتوجهی از این جوانان بیرون از اروپا و آمریکای شمالی زندگی میکنند. بر پایه برآوردهای اخیر سازمان ملل، «جوانان» بهتعریف رسمی ۱۵ تا ۲۴ سال حدود ۱۵٪ از جمعیت جهان را تشکیل میدهند، در حالیکه سهم کل نسل Z از جمعیت جهانی بزرگتر است و برآورد میشود نزدیک به یکسوم جمعیت باشد. این دادهٔ دموگرافی بر اولویتهای اقتصادی و اجتماعی تأثیر قابلتوجهی میگذارد. در بسیاری از کشورها، افزایشی در نرخ تکمیل و مشارکت در آموزش رسمی میان نسل Z نسبت به نسلهای قبل در آن کشورها ثبت شده است.[۳][۴][۵]
نسل Z با مشارکت شهروندیای مشخص میشود که عمدتاً در فضاهای دیجیتالی انجام میپذیرد: استفاده از شبکههای اجتماعی، از کمپینهای آنلاین و اعتراضات موضوعی، و ترکیبی از فعالیتهای آنلاین و آفلاین. تحقیقات یونیسف و سازمان ملل نشان میدهند که فناوری دیجیتالی موانع ورودی را کاهش میدهد، امکان تدوین هویت شهروندی و همکاری سریع را فراهم میکند، اما همچنین محدودیتهایی در نمایندگی و تأثیرگذاری بر تصمیمگیران ایجاد میکند؛ بنابراین، جوانان بیشتر روشهای غیررسمی را ترجیح میدهند. علاوه بر این، نظرسنجیهای عمیق نشان میدهند که جوانان نسل Z سطح اعتماد نسبتاً پایینی به نهادهای سیاسی سنتی دارند، بهویژه پارلمان و دولت.[۶][۷][۸]
برخی از اولین ناآرامیهای سیاسی که نسل زد تجربه کردند، مربوط به رکود بزرگ و بعداً در بزرگسالی برخی از آنها، مسائل مربوط به همهگیری کووید-۱۹ بود.[۹]
علل
تظاهرات علل بیشماری داشته که از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. با این حال، آنها بهطور کلی به نارضایتی از دولتهای حاکم، دخالتهای بیش از حد یا بیتوجهی دولتها آشفتگی اقتصادی و جمعیت جوان بزرگ، ناراضی و اغلب بیکار مرتبط هستند که به دلیل دشواری در دسترسی به خدمات و منابع اولیه، کاهش استانداردهای زندگی را تجربه کردند.[۱][۱۰][۱۱][۱۲] افزایش نابرابری اجتماعی نیز به عنوان نخ مشترک اعتراضات در سراسر جهان توصیف شده است.[۹][۱۳] معترضان احساس میکنند که توسط نهاد سیاسی نمایندگی نمیشوند، در حالی که همچنان به ارزشهای دموکراتیک احترام میگذارند.[۱۴] تغییرات اقلیمی نیز به برخی از کنشگریهای سیاسی نسل Z کمک کرده است.[۹]
تاریخچه
از اواخر دهه ۲۰۱۰، اعضای نسل Z اعتراضاتی را در سراسر جهان رهبری کردهاند که برخی آن را «جنبش نسل Z» نامیدند.[۱۵] اعتراضات نسل زد در آسیا که به آن «بهار آسیایی» نیز گفته میشود، در اشاره به بهار عربی، توسط لو موند به عنوان آنچه با آراگالایا، مجموعهای از اعتراضات سریلانکا در سال ۲۰۲۲، آغاز شد، شناسایی گردید.[۱۶] این اصطلاح بعداً برای توصیف اعتراضات لایحه مالی کنیا در سال ۲۰۲۴ استفاده شد، یک جنبش اعتراضی تودهای که عمدتاً توسط جوانان رهبری میشد و علیه افزایش بحثبرانگیز مالیات بود.[۱۷]
این اصطلاح پس از برکناری دولت نپال در سال ۲۰۲۵ و رشتهای از اعتراضات همزمانی که در حین و پس از آن رخ داد، محبوبیت جهانی گستردهتری به دست آورد. موج جهانی تظاهرات سپس با اعتراضات مشابه به رهبری جوانان که در ماداگاسکار و مراکش شکل گرفت، به جلوتر رسید.[۱۸] در سپتامبر، اصلاحات بازنشستگی نامحبوب و رسواییهای فساد، «راهپیمایی نسل Z» را در لیما، پرو برانگیخت.[۱۹] اعتراضات نسل Z تا آن ماه به قارههای آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی رسیده بود.[۲۰] در پایان سپتامبر، رسانههای ایتالیایی به مشارکت گسترده معترضان نسل Z در اعتصابات عمومی کشور و اعتراضات برای غزه اشاره کردند.[۲۱]
در نوامبر ۲۰۲۵ اعتراضات گستردهای در مکزیک از سوی یک گروه سازماندهی شد که خود را «نسل زد مکزیک» مینامید و این جنبش را فراجناحی و نمایندهٔ جوانانی معرفی میکرد که از خشونت، فساد و سوءاستفاده از قدرت به ستوه آمدهاند. این گروه با الهام از اعتراضات نسل زد نپال در سال ۲۰۲۵، فهرست مطالبات دوازدهمادهای منتشر کرد که از جمله شامل برگزاری فوری همهپرسی عزل رئیسجمهور کلودیا شینباوم، اصلاحات قضایی و افزایش امنیت در ایالتهای درگیر خشونت کارتلها بود.[۲۲][۲۳]

سال ۲۰۲۵ تا آغاز اکتبر حتی به عنوان «سال اعتراض» بالقوه توصیف شد، عنوانی که قبلاً به سال ۲۰۱۹ اطلاق شده بود.[۱۳]
روشها
رسانههای اجتماعی
اعضای نسل Z که در عصر اینترنت بزرگ شدهاند،[۲۴] معمولاً از رسانههای اجتماعی به عنوان بستری برای سازماندهی و هماهنگی اعتراضات استفاده کردهاند.[۲۵][۲۶] معترضان در مراکش و نپال بهطور مکرر از طریق پلتفرم پیامرسان دیسکورد با یکدیگر ارتباط برقرار میکردند[۲۷][۲۸] و اپلیکیشنهای دیگری مانند اینستاگرام، تیکتاک و تلگرام نیز به عنوان بسترهایی برای ارتباط و گسترش آگاهی مورد توجه قرار گرفتهاند.[۱۴]

در حالی که اعتراضات قبلی در نپال در ابتدا مسالمتآمیز یا آنلاین بودند، ممنوعیت دولتی رسانههای اجتماعی در سپتامبر ۲۰۲۵ باعث اقدام مستقیم شد، زیرا معترضان نسل Z این ممنوعیت را به عنوان سانسور مطرح کردند. معترضان ویدئوهای کوتاهی را در فیسبوک و تیکتاک منتشر کردند که فساد و سیستم خویشاوندسالاری را مورد اتهام قرار میداد.[۲۹] در مراکش، سرور دیسکورد «GenZ 212» از ۳٬۰۰۰ عضو به بیش از ۱۵۰٬۰۰۰ عضو تا ۲ اکتبر افزایش یافت که نشاندهنده گسترش سریع جنبش در میان جوانان بود.[۳۰] هماهنگی آنلاین، به ویژه با استفاده از دیسکورد، همچنین برای مرحله بعدی فرایند سیاسی در مورد نپال استفاده شد: انتخابات آنلاین یک نخستوزیر موقت برای یک دوره انتقالی.[۳۱][۳۲]
نمادها

در اعتراضات مختلف نسل Z، پرچم جولی راجر دزدان دریایی کلاه حصیری از مجموعه مانگای ژاپنی وان پیس به عنوان نماد بینالمللی همبستگی مورد استفاده قرار گرفته است.[۳۳][۳۴][۱۰] این پرچم برای اولین بار در اعتراضات اندونزی استفاده شد.[۳۵][۳۶] هنگامی که دولت شارما اولی در نپال سرنگون شد، معترضان این پرچم را بر دروازههای کاخ سینگها دوربار در حال سوختن آویزان کردند.[۳۳] همچنین در فیلیپین،[۳۷] پرو[۳۶]، مکزیک[۳۸] و ماداگاسکار مورد استفاده قرار گرفته است.[۳۹][۴۰] واکنش به استفاده از پرچم کلاه حصیری شدید بوده است، به طوری که یک قانونگذار اندونزیایی گفت که این تلاشی برای تقسیم وحدت ملی است و دیگری پیشنهاد کرد که میتواند به منزله خیانت باشد،[۳۷] که انتقاد عفو بینالملل را برانگیخت.[۳۴]
در کشورهای جنوب شرقی آسیا، نمادهای دیگر فرهنگ عامه نیز برای نشان دادن سرپیچی مورد استفاده قرار گرفتهاند، از جمله ارجاعات به هری پاتر و ادای احترام سه انگشتی از فیلم بازیهای گرسنگی.[۳۷] راقب نایک، مدیر مرکز مطالعه نفرت سازمانیافته، گفت: «فکر میکنم ما وارد دوران جدیدی از سازماندهی میشویم که به شدت از فرهنگ دیجیتال، عامه و بازی بهره میبرد و واژگان مشترکی را ایجاد میکند».[۴۱]

اعتراضهایی که پایان یافتهاند
| کشور | رویداد | دوره | علتها | نتایج | پیامد |
|---|---|---|---|---|---|
| سریلانکا | آراگالایا | ۱۵ مارس ۲۰۲۲ – ۱۴ نوامبر ۲۰۲۲ |
|
موفق؛ پایان دولت: استعفای ماهیندا راجاپاکسا و گوتابایا راجاپاکسا | سقوط دولت |
| کنیا | اعتراضات «لوایحه مالی ۲۰۲۴» | ۱۸ ژوئن – ۸ اوت ۲۰۲۴ | لوایح مالیاتی ۲۰۲۴ کنیا | موفق؛ تحقق مطالبات: لغو لایحه مالی | – |
| بنگلادش | «انقلاب ژوئیه» | ۱ ژوئیه – ۵ اوت ۲۰۲۴ |
|
موفق؛ پایان دولت: استعفای شیخ حسینه؛ تشکیل دولت موقت | سقوط دولت |
| موزامبیک | اعتراضات ۲۰۲۴–۲۰۲۵ | ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴ – ۲۴ مارس ۲۰۲۵ | تقلب انتخاباتی در انتخابات عمومی ۲۰۲۴ | ناموفق: تحلیف دانیل چاپو؛ عفو معترضان | – |
| کرهٔ جنوبی | اعتراضات علیه یون سوکیول | ۳ دسامبر ۲۰۲۴ – ۴ آوریل ۲۰۲۵ | اعلام حکومت نظامی توسط رئیسجمهور | موفق؛ پایان دولت: استیضاح و برکناری رئیسجمهور؛ انتخابات ۲۰۲۵ | تغییرات حکومتی |
| ترکیه | اعتراضات ۲۰۲۵ ترکیه | ۱۹ مارس – ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ |
|
ناموفق: تشدید محدودیتهای رسانههای اجتماعی | – |
| مغولستان | اعتراضات ۲۰۲۵ مغولستان | ۱۴ مه – ۳ ژوئن ۲۰۲۵ |
|
موفق؛ پایان دولت: استعفای نخستوزیر؛ دولت ائتلافی جدید | تغییرات حکومتی |
| نپال | اعتراضات نسل Z نپال ۲۰۲۵ | ۸–۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵ |
|
موفق؛ پایان دولت: استعفای نخستوزیر؛ انحلال مجلس؛ لغو ممنوعیت شبکههای اجتماعی | سقوط دولت |
| تیمور شرقی | اعتراضات ۲۰۲۵ تیمور-لسته | ۱۵–۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵ | بودجه خرید ۶۵ خودرو برای نمایندگان | موفق؛ تحقق مطالبات: لغو خرید؛ قطع مستمری نمایندگان سابق | – |
| ماداگاسکار | اعتراضات ۲۰۲۵ ماداگاسکار | ۲۵ سپتامبر – ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ | استانداردهای پایین زندگی | موفق؛ پایان دولت: انحلال کابینه؛ کودتا؛ برکناری رئیسجمهور | سقوط دولت |
اعتراضهای ادامهدار
| کشور | رویداد | دوره | علتها | وضعیت/نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| ایران | اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران | ۷ دی ۱۴۰۴ - اکنون |
|
در جریان |
| اندونزی | اعتراضات ۲۰۲۵ اندونزی | ۱۷ فوریه ۲۰۲۵ – اکنون | افزایش مزایای نمایندگان؛ نارضایتی اقتصادی؛ خشونت پلیس | در جریان |
| صربستان | اعتراضات ضدفساد ۲۰۲۴ تا کنون | ۱ نوامبر ۲۰۲۴ – اکنون |
|
در جریان |
| توگو | اعتراضات نسل Z توگو ۲۰۲۵ | ۵ ژوئن ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| فیلیپین | اعتراضات ضدفساد ۲۰۲۵ | ۴ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| فرانسه | «همهچیز را مسدود کنیم» | ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| ایتالیا | اعتصابات سراسری و اعتراضات مرتبط با غزه ۲۰۲۵ | ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون | جنگ غزه و پیامدها | در جریان |
| مالدیو | اعتراضات ۲۰۲۵ مالدیو | ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| پرو | اعتراضات ۲۰۲۵ پرو | ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون | نارضایتی از دینا بولوارته و کنگره | در جریان |
| مراکش | اعتراضات نسل Z مراکش ۲۰۲۵ | ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| پاراگوئه | اعتراضات ۲۰۲۵ پاراگوئه | ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ – اکنون |
|
در جریان |
| مکزیک | اعتراضات ۲۰۲۵ مکزیک | ۲ نوامبر ۲۰۲۵ - اکنون |
|
در جریان |
پانویس
- 1 2 «Sustainable Switch: Gen Z protests spread across the globe». reuters.com.
- ↑ Fox, Kara (2025-10-04). "From Morocco to Madagascar, Gen Z is taking digital dissent offline". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- ↑ Dimock، Michael (۲۰۱۹-۰۱-۱۷). «Defining generations: Where Millennials end and Generation Z begins». Pew Research Center (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
- ↑ Igielnik، Kim Parker and Ruth (۲۰۲۰-۰۵-۱۴). «On the Cusp of Adulthood and Facing an Uncertain Future: What We Know About Gen Z So Far». Pew Research Center (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۶.
- ↑ «Gen Z and digital inclusion: moving beyond digital natives to address digital access among youth» (PDF). digitalfuturesociety.com.
- ↑ "Digital civic engagement by young people | Innocenti Global Office of Research and Foresight". www.unicef.org (به انگلیسی). 2020-03-11. Retrieved 2025-10-26.
- ↑ «CIVIC PARTICIPATION OF YOUTH IN A DIGITAL WORLD» (PDF). files.acquia.undp.org.
- ↑ «OECD Survey on Drivers of Trust in Public Institutions – 2024 Results» (PDF). www.oecd.org.
- 1 2 3 «Gen Z: How young people are changing activism». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۲-۰۸-۰۸. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- 1 2 «سریلانکا تا فیلیپین و مراکش/ جنبش جهانی نسل Z چرا شکل گرفت؟». Fararu | فرارو. ۲۰۲۵-۱۰-۲۲. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۲.
- ↑ "How Gen Z-led protests are rattling governments across Asia". NBC News (به انگلیسی). 2025-09-15. Retrieved 2025-10-12.
- ↑ "Gen Z and student protests – DW". dw.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- 1 2 «Gen-Z protests are spreading globally. What's driving this youth-led movement? | CBC News» (به انگلیسی). CBC. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- 1 2 Fox, Kara (2025-10-04). "From Morocco to Madagascar, Gen Z is taking digital dissent offline". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- ↑ «The Gen Z Movement Comes to Timor-Leste». thediplomat.com (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ "Asia's Gen Z rises up against entrenched political elites" (به انگلیسی). 2025-09-29. Retrieved 2025-10-12.
- ↑ «Why Kenya's Gen Z Has Taken to the Streets». Journal of Democracy (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ Gbadamosi، Nosmot (۲۰۲۵-۱۰-۱۲). «What's Behind Africa's Sweeping Gen Z Protests». Foreign Policy (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ «Young Peruvians clash with police in anti-government protests». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۵-۰۹-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ «What to Know About the 'Gen Z' Protests Roiling Countries Across the Globe». time.com.
- ↑ Insolia، Mattia. «La marea umana di Milano per Gaza: "Vi aiutiamo noi a definire bambino»». www.editorialedomani.it (به ایتالیایی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ "Marcha de la Generación Z: ¿Cuáles son los 12 puntos que exigen en su pliego completo?". El Financiero (به اسپانیایی). 2025-11-15. Retrieved 2025-11-16.
- ↑ «دستکم۱۰۰ پلیس و ۲۰ معترض در تظاهرات گسترده مکزیکوسیتی مجروح شدند». BBC News فارسی. ۲۰۲۵-۱۱-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۷.
- ↑ «Gen Z uprising in Asia shows social media is a double-edged sword». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۵-۰۹-۲۴. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ Chow، Yanni (۲۰۲۵-۱۰-۰۱). «The Rise and Spread of Gen Z Protests». Vision of Humanity (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ Ikoku، Obiora (۲۰۲۵-۰۹-۰۷). «A Year Later, Africa's Gen Z Uprising Is Only More Emboldened». ZNetwork (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ "Generation Z is stirring up rebellion across borders, from Morocco to Madagascar". France 24 (به انگلیسی). 2025-10-02. Retrieved 2025-10-12.
- ↑ "From Morocco to Nepal, Gen Z Is Using Discord To Rise Up". Newsweek (به انگلیسی). 2025-10-03. Retrieved 2025-10-12.
- ↑ KC، Luna (۲۰۲۵-۰۹-۲۵). «Gen Z protests brought about change in Nepal via the powers — and perils — of social media». The Conversation (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ «Morocco's prime minister calls for dialogue as nightly protests grow more violent». reuters.com.
- ↑ Kharel, Samik. "'More egalitarian': How Nepal's Gen Z used gaming app Discord to pick PM". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- ↑ «Nepal's Social Media Ban Backfires as Politics Moves to a Chat Room». nytimes.com.
- 1 2 Harvey, Lex (2025-09-20). "This Japanese manga flag has become a global protest symbol for Gen Z". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- 1 2 Bartlett, Kate (2025-10-05). "Why Gen Z protesters worldwide are flying an anime pirate flag" (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- ↑ "How a fictional flag fueled real-life revolution" (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- 1 2 "Hoist the jolly manga: Gen Z protesters rally to One Piece pirate flag". France 24 (به انگلیسی). 2025-10-03. Retrieved 2025-10-12.
- 1 2 3 Ratcliffe، Rebecca؛ correspondent، south-east Asia (۲۰۲۵-۰۹-۲۴). «'A symbol of liberation': how the One Piece manga flag became the symbol of Asia's gen Z protest movement» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ «ویدیوها. تظاهرات نسل زد در مکزیک؛ جوانان نقابدار با نیروهای امنیتی درگیر شدند». euronews. ۲۰۲۵-۱۱-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۷.
- ↑ español, SARAH TÉTAUD Leer en (2025-09-25). "Madagascar imposes nighttime curfew after violent protests over water and power cuts". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-12.
- ↑ Chow، Yanni (۲۰۲۵-۱۰-۰۱). «The Rise and Spread of Gen Z Protests». Vision of Humanity (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۲.
- ↑ "The Activists and the Anime" (به انگلیسی). 2025-09-30. Retrieved 2025-10-12.
