اعلامیه تاشکند

اعلامیه تاشکند
محمد ایوب خان و آلکسی کاسیگین در تاشکند در جریان مذاکرات تاشکند
گونهPeace treaty
مفادجنگ دوم هند و پاکستان
تاریخ امضا۱۰ ژانویه ۱۹۶۶ (۱۹۶۶-10}})
مکان امضاتاشکند، جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان، اتحاد جماهیر شوروی
واسطه‌ها آلکسی کاسیگین
امضاکنندگان بهادر شاستری
محمد ایوب خان
گروه‌ها
زبانزبان انگلیسی، زبان اردو و زبان هندی

اعلامیه تاشکند (انگلیسی: Tashkent Declaration) در ۱۰ ژانویه ۱۹۶۶ بین هند و پاکستان برای حل و فصل جنگ دوم هند و پاکستان در سال ۱۹۶۵ امضا شد. صلح در ۲۳ سپتامبر با مداخلات اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده حاصل شد که هر دو کشور متخاصم را به سمت آتش‌بس سوق دادند تا از هرگونه تشدید تنش که می‌توانست قدرت‌های دیگر را نیز درگیر کند، جلوگیری شود.[۱][۲]

پیشینه

این نشست از ۴ تا ۱۰ ژانویه ۱۹۶۶ به میزبانی اتحاد جماهیر شوروی در شهر تاشکند، ازبکستان، در تلاشی برای ایجاد یک توافق پایدارتر بین طرف‌های درگیر برگزار شد.[۳]

شوروی‌ها، به نمایندگی از سیاستمدار شوروی، الکسی کاسیگین، میانجیگری بین نخست‌وزیر هند، لعل بهادر شاستری، و رئیس‌جمهور پاکستان ، محمد ایوب خان، را بر عهده داشتند.[۴]

اعلامیه

اعلامیه‌ای منتشر شد که امید می‌رفت چارچوبی برای صلح پایدار باشد و در آن آمده بود که نیروهای نظامی هند و پاکستان حداکثر تا ۲۵ فوریه ۱۹۶۶ به مواضع پیش از درگیری، یعنی خطوط پیش از اوت، عقب‌نشینی کنند؛ هیچ‌یک از دو کشور در امور داخلی دیگری مداخله نکند؛ روابط اقتصادی و دیپلماتیک احیا شود؛ تبادل اسیران جنگی به‌صورت منظم انجام گیرد و هر دو رهبر برای بهبود روابط دوجانبه تلاش کنند.

پیامدها

این معاهده در هر دو کشور با انتقاد شدید روبه‌رو شد، زیرا مردم هند و پاکستان انتظار امتیازات بیشتری به نفع طرف خود داشتند تا آنچه مورد توافق قرار گرفته بود. بر اساس اعلامیهٔ تاشکند، گفت‌وگوهایی در سطح وزیران در نخستین و دومین روز مارس ۱۹۶۶ برگزار شد. با وجود آنکه این مذاکرات بی‌نتیجه بود، تبادلات دیپلماتیک در طول بهار و تابستان ادامه یافت، اما اختلاف‌نظرهای عمیق دربارهٔ مسئلهٔ درگیری کشمیر باعث شد گفت‌وگوهای دوجانبه به هیچ‌گونه راه‌حلی منجر نشود.

در هند، این توافق‌نامه مورد انتقاد قرار گرفت زیرا حاوی پیمان عدم جنگ یا هرگونه انصراف از جنگ چریکی در سراسر کشمیر نبود. پس از امضای اعلامیه تاشکند، لعل بهادر شستری، نخست‌وزیر هند، در شرایط مرموزی در تاشکند درگذشت؛ مرگ ناگهانی او منجر به ظهور نظریه‌های توطئه مبنی بر مسموم شدن او شد.[۵] روزنامه‌نگار، نظریه‌پرداز توطئه،[۶][۷] و انکارکننده هولوکاست[۸] گرگوری داگلاس ادعا کرد که در سال ۱۹۹۳ مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها را با رابرت کراولی، افسر اطلاعاتی آمریکایی، انجام داده است. به گفته داگلاس، کراولی ادعا کرد که سازمان اطلاعات مرکزی، شستری و همچنین هومی جی. بهابها دانشمند هسته‌ای هندی (که در پرواز شماره ۱۰۱ ایر ایندیا درگذشت) را ترور کرده است تا مانع توسعه برنامه تسلیحات هسته‌ای هند شود.[۹][۱۰]دولت هند از انتشار گزارش مرگ او با این ادعا که به روابط خارجی هند آسیب می‌رساند، باعث اختلال در کشور می‌شود و امتیازات پارلمانی را نقض می‌کند، خودداری کرده است.

در پاکستان، این توافق باعث ناراحتی گسترده‌ای شد؛ پس از آنکه محمد ایوب خان، رئیس‌جمهور پاکستان، پس از آتش‌بس، به گوشه‌نشینی رفت و تظاهرات و شورش‌هایی در سراسر کشور رخ داد، نارضایتی اجتماعی تشدید شد. با این حال، خان بعداً در ۱۴ ژانویه ۱۹۶۶ خطاب به ملت سخنرانی کرد و منطق پشت این توافق را توضیح داد. اگرچه او در نهایت توانست ناآرامی‌ها را فرو بنشاند، اما اعلامیه تاشکند به وجهه خان آسیب زیادی رساند و یکی از عواملی بود که در نهایت منجر به سقوط او در سال ۱۹۶۹ شد.[۱۱][۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "The 1965 war". BBC News website. Retrieved 24 July 2020.
  2. ↑ Bratersky, Alexander (12 January 2016). "At Tashkent, Soviet peace over India and Pakistan". Russia Beyond website (به انگلیسی). Retrieved 24 July 2020.
  3. ↑ "June 30th 1965: A Ceasefire was Agreed under UN Auspices Between India and Pakistan, Who Signed a Treaty to Stop the War at Rann of Kutch". MapsofIndia.com. 30 June 2014. Retrieved 24 July 2020.
  4. ↑ "Tashkent Declaration". Seventeen Moments in Soviet History (به انگلیسی). 2015-09-01. Retrieved 2018-01-10.
  5. ↑ Dhawan, Himanshi (11 July 2009). "45 yrs on, Shastri's death a mystery". The Times of India. Retrieved 10 January 2018.
  6. ↑ Douglas, Gregory (2002). Regicide: The Official Assassination of John F. Kennedy (به انگلیسی). Castle Hill Pub. ISBN 978-1-59148-297-0.
  7. ↑ Weber, Mark. "Not Quite the Hitler Diaries - Gestapo Chief (Review)". www.ihr.org. Retrieved 28 January 2023.
  8. ↑ Douglas, Gregory. "Conversations With The Crow". Retrieved 28 January 2023.
  9. ↑ Douglas, Gregory (2013). Conversations with the Crow (به انگلیسی). Basilisk Press. pp. 66–67. ISBN 978-0-9911752-0-8.
  10. ↑ Unrevealed, Files (2021-09-23). "Homi Bhabha's Death: An Unfortunate Accident or the Hands of the Crow". Unrevealed Files (به انگلیسی). Retrieved 2022-04-07.
  11. ↑ The falling out at Tashkent (1966) between Ayub Khan and Zulfiqar Ali Bhutto The Friday Times (newspaper), Updated 4 November 2016, Retrieved 24 July 2020
  12. ↑ Lieven, Anatol (2012). Pakistan: A Hard Country (به انگلیسی). PublicAffairs. ISBN 978-1-61039-162-7. Retrieved 23 December 2016.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.