الراس الاحمر

الراس الاحمر
ریشه‌شناسی: سر یا تپهٔ سرخ[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی پیرامون الراس الاحمر (دکمه‌ها را بزنید)
الراس الاحمر در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
الراس الاحمر
الراس الاحمر
مختصات: ۳۳°۲′۲۱″ شمالی ۳۵°۲۸′۱۱″ شرقی / ۳۳٫۰۳۹۱۷°شمالی ۳۵٫۴۶۹۷۲°شرقی / 33.03917; 35.46972
شبکه مختصات فلسطین۱۹۴/۲۷۱
واحد سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشبخش صفد
تاریخ تخلیه جمعیت۳۰ اکتبر ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۷٬۹۳۴ دونوم (۷٫۹۳۴ کیلومتر مربع یا ۳٫۰۶۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۶۲۰[۴][۳]
علت تخلیهحملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو
سکونتگاه کنونیکرم بن زمرا[۵]

الراس الاحمر (الرأس الأحمر) روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ از سکنه تهی شد. نیروهای تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا در چارچوب عملیات حیرام این روستا را تصرف کردند. الراس الاحمر در ۸٫۵ کیلومتری شمال شهر صفد و در بلندی‌های جلیل بالا، نزدیک مرز لبنان قرار داشت.

روستا بر فراز تپه‌ای هموار با ارتفاع نزدیک به ۸۴۴ متر از سطح دریا بنا شده بود و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ میلادی ۶۲۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند. پس از تخلیه روستا، در سال ۱۹۴۹ شهرک کرم بن زمرا بر زمین‌های آن پایه‌گذاری شد.

پیشینه

بازمانده‌های باستان‌شناختی یافت‌شده در روستا از جمله موزاییک‌ها و کارگاه‌های فشردن انگور با کف موزاییکی نشان می‌دهد که این مکان در دورهٔ بیزانسی آباد بوده‌است.[۵]

دورهٔ عثمانی

الراس الاحمر در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با سراسر فلسطین به امپراتوری عثمانی پیوست. در سال ۱۵۹۶ میلادی این روستا با نام «راس الاحمر» در دفترهای مالیاتی عثمانی به‌عنوان بخشی از ناحیهٔ جیره در سنجق صفد ثبت شده بود.[۵][۶] جمعیت روستا در آن زمان شامل ۵۴ خانوار و ۲۲ مرد مجرد بود که برآورد آن نزدیک به ۴۱۸ نفر می‌شد. همگی ساکنان مسلمان بودند و مالیات بر فراورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، تاکستان‌ها، بز و کندوهای عسل و نیز معصرهٔ روغن زیتون یا شیرهٔ انگور می‌پرداختند. مجموع مالیات ۵٬۵۰۰ آقچه بود و نیمی از درآمدها به وقف تعلق داشت.[۵][۷][۸]

در سال ۱۸۳۸ «الراس الاحمر» به‌عنوان روستایی در ناحیهٔ صفد گزارش شد.[۹][۱۰]

پیروان الجزایری عبدالقادر الجزایری که از فرانسویان شکست خورده بودند، در بخش‌های گوناگون سوریه عثمانی اسکان داده شدند و الراس الاحمر یکی از این مکان‌ها بود.[۱۱]

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن دریافت که روستا در ارتفاع ۸۴۴ متری قرار داشته و ۱۵۰ مسلمان در آن زندگی می‌کردند.[۱۲]

در سال ۱۸۸۱ بررسی صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین توصیف کرد: «خانه‌های سنگی خوش‌ساخت که ۳۵۰ مسلمان الجزایری در آن ساکن‌اند؛ بر فراز تپه‌ای بلند با باغ‌هایی در دامنه‌ها. آب شیرین دائمی در وادی راس الاحمر وجود دارد.»[۱۳]

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ جمعیت روستا را در حدود ۶۹۰ مسلمان نشان می‌دهد.[۱۴]

دورهٔ قیمومت بریتانیا

بر پایهٔ سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که دولت قیمومت بریتانیا انجام داد، جمعیت الراس الاحمر ۴۰۵ نفر بود که همگی مسلمان بودند.[۱۵] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۴۴۷ نفر (۶ مسیحی و ۴۴۱ مسلمان) در ۹۲ خانه رسید.[۱۶]

بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۶۲۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند[۴] و مساحت زمین‌های آن ۷٬۹۳۴ دونوم بود.[۳] از این میان ۱٬۰۰۸ دونوم زمین‌های آبی و باغی، ۴٬۷۲۸ دونوم کشتزار غلات[۱۷] و ۶۱ دونوم بافت ساخته‌شده بود.[۱۸] در فصل ۱۹۴۲/۱۹۴۳ نزدیک به ۳۵۰ دونوم درختان زیتون در روستا وجود داشت.[۵]

در دورهٔ قیمومت یک دبستان پسرانه در روستا بنیان‌گذاری شد.[۵]

سال ۱۹۴۸ و پیامدها

الراس الاحمر بر مرز میان سرزمین‌هایی قرار داشت که بر اساس طرح تقسیم ۱۹۴۷ سازمان ملل به دولت عربی و دولت یهودی تخصیص یافته بود.[۱۹]

در مارس ۱۹۴۸ یک افسر پزشکی بریتانیایی گزارش داد که روستای الراس الاحمر به‌هیچ‌وجه آمادگی جنگ ندارد.[۲۰]

سقوط صفد و اخراج ساکنان عرب آن در ماه مه ۱۹۴۸ روحیهٔ روستاهای پیرامون از جمله الراس الاحمر را «به‌شدت تضعیف کرد». بنا بر منابع اطلاعاتی هاگانا، روستاییان تصمیم گرفته بودند در صورت تسلیم اعراب صفد، روستاهایشان را ترک کنند.[۲۱]

در اکتبر ۱۹۴۸ عملیات حیرام آغاز شد و هدف آن تصرف تمام جلیل بود. در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ گردان ۷۱ از تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا الراس الاحمر را همراه با ریحانیه، علما و دیشوم تصرف کرد.[۲۲] خبر کشتار صفصاف و کشتار الجش ظاهراً به الراس الاحمر رسیده بود، زیرا هنگام ورود تیپ هفتم روستا تقریباً خالی بود.[۲۳]

تا اواسط ژوئن ۱۹۴۹ زمین‌های الراس الاحمر به‌دست مهاجران یهودی (عولیم) آباد شد و این روند بخشی از سیاست یهودی‌سازی شمال اسرائیل بود.[۲۴]

وضعیت کنونی

در سال ۱۹۴۹ شهرک کرم بن زمرا بر زمین‌های روستا و در شرق بی‌درنگ محل آن بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۹۲ گزارش شد که برخی خانه‌ها هنوز پابرجاست؛ یکی از آن‌ها پلکان جلویی و یک گاراژ سرپوشیده دارد که ظاهراً اسرائیلی‌های ساکن افزوده‌اند. خانهٔ دیگری دو پنجرهٔ بلند تاقی‌شکل دارد. آوار سنگی خانه‌های ویران‌شده و چند درخت انجیر و بوته‌های کاکتوس در محوطه دیده می‌شود. ساکنان شهرک مجاور بخشی از زمین‌های اطراف را کشت و بقیه را برای چرای دام به‌کار می‌برند.[۵]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 92
  2. ↑ Morris, 2004, p. xvi, village #39.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 71 بایگانی‌شده در ۲۰۱۱-۰۶-۰۴ توسط Wayback Machine
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 10
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Khalidi, 1992, p. 488
  6. ↑ Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 175
  7. ↑ Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 175
  8. ↑ Rhode, 1979, p. 6 بایگانی‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۲۰ توسط Wayback Machine
  9. ↑ Robinson and Smith, vol 3, 2nd appendix, p. 134
  10. ↑ Robinson and Smith, vol 3, p. 370
  11. ↑ Abbasi, 2007 (Hebrew).
  12. ↑ Guérin, 1880, pp. 444-5
  13. ↑ Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 199
  14. ↑ Schumacher, 1888, p. 189
  15. ↑ Barron, 1923, Table XI, Sub-district of Safad, p. 41
  16. ↑ Mills, 1932, p. 109
  17. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 120
  18. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 170
  19. ↑ «Map of UN Partition Plan». سازمان ملل متحد. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژانویه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۰۲-۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Morris, 2004, p. 30
  21. ↑ Morris, 2004, p. 226
  22. ↑ Morris, 2004, pp. 473-474
  23. ↑ Morris, 2004, pp. 482-483
  24. ↑ Morris, 2004, pp. 381-382

کتاب‌شناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E. H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۸۰). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون