امامزاده عبدالله (ری)

امامزاده عبدالله
نام	امامزاده عبدالله
کشور	ایران
استان	تهران
شهرستان	ری
اطلاعات اثر
نوع بنا	امامزاده و گورستان
کاربری	زیارتگاه و گورستان
کاربری کنونی	زیارتگاه و گورستان
دیرینگی	صفویه-قاجاریه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۲۳۱۳
تاریخ ثبت ملی	۱۴/۲/۱۳۷۸
اطلاعات بازدید
امکان بازدید	دارد
	امامزاده عبدالله (ری) مکان در ایران

امام‌زاده عبدالله امام‌زاده‌ای در منطقه‌ی شهر ری در جنوب تهران است.
نسب این امامزاده با پنج واسطه به این کیفیت به امام سجاد می‌رسد: ابو عبدالله حسین بن عبدالله الابیض بن عباس بن عبدالله الشهید بن حسن الافطس بن علی الاصغر بن امام علی بن الحسین زین العابدین^[۱]

ابو عبدالله حسین بن عبدالله بن عباس بن عبدالله بن حسن افطس، شاعر بوده و از کوفه به ری آمده اند.^[۲]

در کتاب تاریخ قم تالیف حسن ابن محمد ابن حسن قمی به تاریخ ۳۷۸ قمری (۳۶۷ خورشیدی) آمده است که:

«دیگر از فرزندان عبدالله بن الحسن افطس است که از بصره به قم آمدند. و این عبدالله با علی ابن عبدالله علوی صاحب زنج در بصره بود. چون صاحب زنج را بکشتند (۲۷۰ ق)، عبدالله و برادرش ... از او بگریختند و به قم آمدند و اینجا متوطن شدند. و از عبدالله بن عباس به قم، ابوالفضل العباس و ابوعبدالله الحسین ملقب به ابیض و سه دختر دیگر در وجود آمدند. و عبداالله مذهب زیدیه داشت.^[۳]

تاریخ وفات وی در سال ۳۱۹ قمری (زمان حکومت مرداویج زیاری بر ری) بوده و در سال ۵۶۰ قمری (۵۴۴) (در دوره سلجوقیان عراق عجم) گزارش شده که مزار وی شناخته‌شده و مورد زیارت مردم است.^[۴]

تاریخچه بنا

گمان می‌رود بقعه‌ی داخلی آن مربوط به دوره‌ی صفوی باشد.
در سال ۱۲۷۴ قمری (۱۲۳۶ خورشیدی) میرزا کاظم نظام‌الملک ایوان شرقی و رواق فعلی را را به جای رواق قدیم ساخته، مدخل اصلی بقعه را رو به مشرق نموده گنبدی بر فراز آن و ایوانی هم در شمال حرم ترتیب داده است. تعمیراتی در سال ۱۳۲۷ و ۱۳۲۹ خورشیدی در داخل حرم به عمل آمده است.^[۵]
مجموعه گورستان امام‌زاده عبدالله در چهارده اردیبهشت ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.^[۶]

مدفونان مشهور

تعداد زیادی از مشاهیر مذهبی، علمی، ادبی و سیاسی در آن‌جا مدفون هستند. آرامگاه‌های خانوادگی واقع در محوطه‌ی این امام‌زاده به سبک معماری دوره‌ی قاجار و پهلوی اول و دوم ساخته شده‌اند و دفن مردگان مگر در گورهای از پیش خریداری شده در آن‌جا از دهه‌ی پنجاه متوقف شده‌است.

برخی مشاهیر دفن شده در این گورستان به ترتیب دوره زندگی به گاه‌شماری هجری خورشیدی در اینجا آمده است:

دوره زیاریان

امامزاده عبدالله (ابو عبدالله حسین بن عبدالله الابیض بن عباس بن عبدالله الشهید بن حسن الافطس بن علی الاصغر بن امام علی بن الحسین زین العابدین)، شاعر، ؟؟؟ - ۳۱۰ خورشیدی

زاده و درگذشته دوره قاجار

حسینقلی نظام‌السلطنه، سیاستمدار، ۱۲۱۱ - ۱۲۸۷
رضاقلی نظام‌السلطنه، سیاستمدار، ۱۲۴۶ - ۱۳۰۳

زاده دوره قاجار- درگذشته دوره پهلوی

ادیب پیشاوری ، ادیب و شاعر، ۱۲۲۳ – ۱۳۰۹
حاج میرزا سید علی حائری (معروف به سید علی مفسر، مفسر قرآن کریم)، ۱۲۳۲ - ۱۳۱۳
حبیب‌الله ذوالفنون ، ستاره‌شناس ، ۱۲۳۹ – ۱۳۲۶
عمادالکتاب ، خوشنویس، ۱۲۴۰ – ۱۳۱۵
اسحاق‌خان مفخم‌الدوله، دیپلمات، ۱۲۳۹ - ۱۳۱۸
خلیل ثقفی ، پزشک، ۱۲۴۱ – ۱۳۲۳
عبرت نائینی، شاعر، ۱۲۴۵ - ۱۳۲۱
محمدحسین برازجانی، روحانی، ۱۲۴۹ – ۱۳۱۹
باقرخان رامشگر ، موسیقیدان ، ۱۲۵۲ – ۱۳۳۸
صولت‌الدوله قشقایی، ایلخان و سیاستمدار، ۱۲۵۵ – ۱۳۱۱
سلیمان اسکندری ، سیاستمدار ، ۱۲۵۵ – ۱۳۲۲
دوستعلی معیری ، هنرمند، ۱۲۵۵ – ۱۳۴۵
محمد نجات ، سیاستمدار، ۱۲۵۶ - ۱۳۱۲
شیخ‌الرئیس افسر، ادیب، شاعر و سیاستمدار، ۱۲۵۸ - ۱۳۱۹
وحید دستگردی ، شاعر، ۱۲۵۸ – ۱۳۲۱
عبدالحسین تیمورتاش ، سیاستمدار، ۱۲۶۰ – ۱۳۱۲
احمد امیراحمدی ، نظامی، ۱۲۶۳ - ۱۳۴۴
عزیزالله ضرغامی ، نظامی، ۱۲۶۳ – ۱۳۵۷
عبدالله احمدیه ، پزشک ، 1265 - ۱۳۳۸
محمود خسروپناه ، نظامی ، ۱۲۶۵ - 1352
نادر آراسته ، دیپلمات ، 1265 – 1353
رضا افشار ، سیاستمدار، ۱۲۶۶ – ۱۳۴۲
احمد اخگر ، نظامی سیاستمدار ، ۱۲۶۷ - ۱۳۴۸
حسین قوللرآغاسی ، نقاش، ۱۲۶۹ – ۱۳۴۵
رضاقلی باستانی ، سیاستمدار، 1270 - ۱۳۱۳
فضل الله زاهدی ، نظامی و سیاستمدار ، ۱۲۷۱ – ۱۳۴۲
جلال افشار ، پژوهشگر و استاد دانشگاه، ۱۲۷۳ - ۱۳۵۳
عباس مسعودی ، سیاستمدار، ۱۲۷۴ – ۱۳۵۳
سید علی نصر ، نویسنده و دولتمرد، ۱۲۷۴ - ۱۳۴۰
عزت‌الله سیامک ، نظامی، 1275 – 1333
ابوالفضل لسانی ، قاضی، ۱۲۷۶ – ۱۳۳۷
نیما یوشیج ، شاعر، ۱۲۷۶ - ۱۳۳۸
مهدی بامداد ، مورخ، ۱۲۷۶ - ۱۳۵۲
احمدحسین عدل ، سیاستمدار، ۱۲۷۷ – ۱۳۴۱
محمد مهران (شهردار) ، شهردار تهران، 1277 – 1353
شیخ خزعل، رئیس قبیله، ۱۲۸۰ - ۱۳۱۵
تقی ارانی، شیمیدان، پزشک، فعال سیاسی و نویسنده، ۱۲۸۱ – ۱۳۱۸
عبدالله حامدی، دامپزشک و پژوهشگر، ۱۲۸۱ - ۱۳۲۲
رضاقلی‌میرزا ظلی ، خواننده ، ۱۲۸۵ - ۱۳۲۴
حبیب‌الله خان مراد ، بازیگر، ۱۲۸۵ – ۱۳۵۷
صادق سرمد ، شاعر و سیاستمدار، 1286 - 1339
اسکندر میرزا (سیاستمدار) ، نخستین رئیس‌جمهور پاکستان ، ۱۲۸۷ - ۱۳۴۸
مصطفی نوریانی، آهنگساز ، ۱۲۸۸ - ۱۳۲۲
اصغر تفکری، بازیگر، ۱۲۹۰ - ۱۳۳۹
عبدالعلی بدره‌ای ، نظامی، ۱۲۹۸ – ۱۳۵۷
جواد سعدالدوله ، سیاست ‌مدار، ؟؟؟؟ - ۱۳۰۸
سردار رفعت، نظامی، ؟؟؟؟ - ۱۳۲۰
تقی شایگان ، موسیقی‌دان، ؟؟؟؟ - ۱۳۲۲
تاج‌ماه آفاق‌الدوله ، نویسنده، ؟؟؟؟ – 1326
اسعدالدوله ذوالفقاری ، فئودال‌ ، ؟؟؟؟ – ۱۳۲۶
سهراب دیبا ، نظامی، ؟؟؟؟ – ۱۳۲۶
عبدالحسین شهنازی ، نوازنده، ؟؟؟؟ – ۱۳۲۷
عبدالصمد میرزا دولتشاهی، موید السلطان، ؟؟؟؟ - 1310
محمود وحيد سعد (وحيد الدوله)^[۷]

زاده دوره قاجار- درگذشته دوره جمهوری اسلامی

رضا رسولی ، سیاستمدار، 1271 – 1363
علی دشتی ، نویسنده و سیاستمدار، ۱۲۷۶ - ۱۳۶۰
علی‌اکبر شهنازی ، موسیقی‌دان، ۱۲۷۶ – ۱۳۶۳
بدرالملوک بامداد ، روزنامه‌نگار، ۱۲۷۷ – ۱۳۶۶
رضا صراف‌زاده ، سیاستمدار، ۱۲۷۸ – ۱۳۶۷
ابوالحسن ابتهاج ، سیاستمدار، ۱۲۷۸ – ۱۳۷۷
محسن مقدم ، نقاش و باستانشناس، 1279 – 1366
محمود ذوالفقاری ، سیاستمدار ، ۱۲۸۱ – ۱۳۶۶
یدالله سحابی ، سیاستمدار ، ۱۲۸۴ – ۱۳۸۱
کاظم حسیبی ، سیاستمدار، ۱۲۸۵ – ۱۳۶۹
علیرضا افضلی‌پور ، شیمی‌دان و نیکوکار، ۱۲۸۸ – ۱۳۷۲
محمدتقی قمی ، روحانی ، ۱۲۸۹ - ۱۳۶۹
غلامحسین ظهیرالدینی ، موسیقی دان، ۱۲۹۰ – ۱۳۶۰
مهدی برکشلی ، موسیقی‌دان، ۱۲۹۰ – ۱۳۶۶
سید حسن میرخانی ، خوشنویس، ۱۲۹۱ - ۱۳۶۹
عبدالله باقری(استاد تذهیب)^[۸]، استاد تذهیب، ۱۲۹۲ - 1368
ابوالحسن ورزی ، شاعر، ۱۲۹۳ - ۱۳۶۸
سید جعفر شهیدی ، ادیب و پژوهشگر، ۱۲۹۷ – ۱۳۸۶
حسین امیرفضلی ، بازیگر، ۱۲۹۹ – ۱۳۷۰
مجید محسنی ، هنرپیشه، ۱۳۰۲ – ۱۳۶۹

زاده و درگذشته دوره پهلوی

معصومه خاکیار ، بازیگر، ۱۳۱۱ – ۱۳۳۲
مهدی شریعت‌رضوی، دانشجو، ۱۳۱۱ – ۱۳۳۲
احمد قندچی ، دانشجو، ۱۳۱۲ – 1332
طغرل افشار، نویسنده و منتقد سینمایی، ۱۳۱۲ - ۱۳۳۵
مصطفی بزرگ‌نیا (دانشجو) ، دانشجو، ۱۳۱۳ – ۱۳۳۲
آیت‌الله لشکری، نظامی، ۱۳۰۵ - ۱۳۴۴ ^[۹]
محمدعلی باباییان، نظامی، ۱۳۱۰ - ۱۳۴۴ ^[۹]

زاده دوره پهلوی - درگذشته دوره جمهوری اسلامی

محمود کریمی (موسیقی‌دان) ، موسیقی‌دان، ۱۳۰۶ - ۱۳۶۳
عباس مهرپویا (خواننده) ، خواننده، ۱۳۰۶ – ۱۳۷۱
توران میرهادی ، نویسنده، ۱۳۰۶ – ۱۳۹۵
علی میرزایی (وزنه‌بردار) ، وزنه‌بردار، ۱۳۰۷ – ۱۳۹۹
محمدعلی صفریان ، مترجم، ۱۳۰۸ - ۱۳۶۷
هوشنگ طاهری ، نویسنده، ۱۳۱۳ – ۱۳۶۹
پوران شریعت‌رضوی ، نویسنده ، ۱۳۱۳ – ۱۳۹۷
سید محمدحسین میرسجادی نوه سید ابوالحسن اصفهانی، مدرس حوزه، 1317 – 1399
بکتاش آبتین ، شاعر و فیلمساز ، ۱۳۵۳ - ۱۴۰۰

نگارخانه

امامزاده عبدالله (چپ وسط) در نقشه شهر ری و حومه در سال ۱۳۴۶ خورشیدی
سردر ورودی شرقی امامزاده عبدالله ری
داخل صحن
نمای شمال شرقی امامزاده عبدالله ری
نمای نزدیک بنا
آرامگاه پرنس اسحق خان مفخم الدوله، سفیر ایران در آمریکا، تاریخ فوت ۲۴ مرداد ۱۳۱۸
یکی از آرامگاه های خانوادگی واقع در گورستان امامزاده عبدالله
مزار حسن وحید دستگردی
آرامگاههای خانوادگی
قبر بابائیان و لشگری