اندودرم

اندودرم (درون‌پوست)
اعضای مشتقه از اندودرم.
جزئیات
روزها۱۶
ساخته ازاپی‌بلاست
شناسه‌ها
MeSHD004707
FMA69071

اندودرم یا درون‌پوست[۱] (به انگلیسی: Endoderm)، داخلی‌ترین لایه، از سه لایه زایای مراحل اولیه رویان است. دو لایه دیگر برون‌پوست (بیرونی‌ترین لایه) و میان‌پوست (لایه میانی) بوده و درون‌پوست، داخلی‌ترین لایه می‌باشد.[۲] یاخته‌هایی که در طول آرکنترون مهاجرت می‌کنند، لایه داخلی گاسترولا را شکیل داده، که بعد به درون‌پوست تکوین می‌یابد.

درون‌پوست در ابتدا شامل یاخته‌های تخت‌شده‌ای است که در پی آن به صورت ستونی در می‌آیند. این لایه، مرز دستگاه‌های متعددی را تشکیل می‌دهند.

در گیاه‌شناسی، درون‌پوست با داخلی‌ترین بخش قشر (پوست درخت) متناظر بوده که در جوانه‌ها و ریشه‌های جوان اغلب شامل لایه‌ای با ضخامت تک‌یاخته‌ای می‌شود. با مسن شدن گیاه، بخش‌های بیشتری از درون‌پوست لیگنینی می‌گردند.

تولید

جدول زیر، بافت‌های تولیدشده توسط درون‌پوست را نشان می‌دهد. درون‌پوست رویانی به مرزهای داخلی دو لوله در بدن تکوین می‌یابد، لوله هاضمه و تنفسی.[۳]

لایهردهسامانه
کلی[۴]لوله گوارشکل لوله گوارشی بجز دهان، حلق و بخش پایانی راست‌روده (که توسط پیچش‌های برون‌پوست، مرزبندی شده‌اند)، یاخته‌های مرزی تمام غددی که به لوله گوارشی می‌ریزند، شامل یاخته‌های غددی واقع در کبد و لوزالمعده.
کلیراه هوایینای، نایژه، کیسه‌های هوایی ریه.
کلیاعضا و غدد درون‌ریزمرز فولیکول‌های غده تیروئیدی و اجزاء اپی‌تلیال تیموس (یعنی یاخته‌های اپی‌تلیال تیموسی).
دستگاه شنواییبافت پوششی از شیپور استاش و حفره صماخ
دستگاه ادراریمثانه و بخشی از پیشاب‌راه

اعتقاد بر این است که یاخته‌های کبد و لوزالمعده از پیش‌ساز مشترکی نشأت گرفته‌اند.[۵]

در انسان‌ها، درون‌پوست ممکن است پس از ۵ هفته تکوین رویانی، به اعضای قابل تفکیکی تمایز یابند.

تصاویر بیشتر

جستارهای وابسته

منابع

این مقاله در بردارندهٔ بخش‌هایی از صفحه page 49   چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.

  1. «درون‌پوست» [زیست‌شناسی] هم‌ارزِ «endoderm»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر اول. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۱-۱ (ذیل سرواژهٔ درون‌پوست)
  2. Langman's Medical Embryology, 11th edition. 2010.
  3. Gilbert, SF. "Endoderm". Sinauer Associates. Retrieved 14 March 2013.
  4. رده کلی در اینجا به معنای همه یا اکثر جانوران است.
  5. Zaret KS (October 2001). "Hepatocyte differentiation: from the endoderm and beyond". Curr. Opin. Genet. Dev. 11 (5): 568–74. doi:10.1016/S0959-437X(00)00234-3. PMID 11532400.