اولگی

اولگی Өлгий сум ᠥᠯᠦᠭᠡᠢ ᠰᠤᠮᠤ(مغولی) Өлгей сұмыны ولگەي سۇمىنى‎ (قزاقی)
شهرستان (سُوم) شهر مرکز استان
شهرستان اولگی
مسجد اصلی شهر اولگی
اولگی موقعیت در مغولستان
مختصات: ۴۸°۵۸′۰۶″ شمالی ۸۹°۵۸′۰۷″ شرقی / ۴۸٫۹۶۸۳۳°شمالی ۸۹٫۹۶۸۶۱°شرقی / 48.96833; 89.96861
کشور	مغولستان
استان	استان بایان‌اولگی
مساحت
• کل	۱۰۰٫۹۲ کیلومتر مربع (۳۸٫۹۷ مایل مربع)
ارتفاع	۱۷۱۰ متر (۵۶۱۰ فوت)
جمعیت  (۲۰۲۳)[۱]
• کل	۴۰٬۹۶۳
• تراکم	۴۱۰/کیلومتر مربع (۱۱۰۰/مایل مربع)
منطقهٔ زمانی	UTC+7
کد منطقه	+۹۷۶ (۰)۱۴۲
License plate	БӨ_ (_variable)

اولگی (به زبان مغولی: Өлгий сум، [Ölgij sum]؛ ᠥᠯᠦᠭᠡᠢ ᠰᠤᠮᠤ، [ölögei sumu])(به زبان قزاقی: Өлгей сұмыны، ولگەي سۇمىنى‎) شهر، شهرستان، و مرکز اداری استان بایان‌اولگی در کشور مغولستان است که در سال ۲۰۲۳ میلادی دارای ۴۰٬۹۶۳ نفر جمعیت بود.^[۱]

اولگی، از حدود ۳۰۰ سال پیش به این سو، روستایی قزاق بوده. پس از تشکیل دولت مستقل مغولستان در سال ۱۹۱۱ میلادی و قرار گیری این منطقه تحت تابعیت مغولستان، و پس از انقلاب اکتبر در شوروی، مردم قزاق بسیاری برای فرار از حاکمیت نظام کمونیستی، و محدودیت‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، و مذهبیِ آن، به این منطقه کوچ کرده و ساکن اولگی شدند. در آن سال‌ها، اولگی مبدل به بزرگترین شهر قزاق در مغولستان، و مرکز اسلامی و فرهنگی برای مردم قزاق شد. این روند تا حدود دههٔ ۱۹۳۰ میلادی ادامه داشت.

در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی، سیاست دولت مغولستان، مبنی بر سرکوب و حذف نفوذ اسلام و حذف فرهنگ و زبان قزاقی در این کشور قرار گرفت. در این دوران، مسجد اصلی اولگی تخریب شده و امام این شهر اعدام شد.

در سال ۱۹۳۹ میلادی، سیاست دولت مغولستان بار دیگر تغییر کرد. در این سال، استان بایان‌اولگی به عنوان استانی اکثریت قزاق تاسیس شد و اولگی به عنوان مرکز آن برگزیده شد.

با سقوط شوروی در سال ۱۹۹۰ میلادی، و تاسیس دولت مستقل قزاقستان، بخش قابل توجهی از جمعیت اولگی، معادل حدود ۲۵٪ آن، به دنبال زندگی بهتر در حاکمیت دولت آزاد قزاق، به آن کشور کوچ کردند، و به همین دلیل، این شهر دچار افت نسبی شد. اما امروزه، این روند برعکس شده، و شهر اولگی مجددا در حال رشد بوده، و مردم قزاق در این شهر، از امکانات آموزشی، مذهبی، و فرهنگی قزاقی بهره‌مند می‌باشند.

شهرستان اولگی متشکل از ۱۳ قصبه (باغ) می‌باشد، شامل:^[۱]

• آئیلِ نو (شینه‌آیل/جانگی‌آویل)
  • (مغولی: Шинэ айл баг، [Šine ajl bag]؛ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠠᠶᠢᠯ ᠪᠠᠭ، [šin-e ayil baɣ])
  • (قزاقی: Жаңа ауыл бағы، جاڭا اۋىل باعى‎)
• ایخ‌بولان
  • (مغولی: Их булан баг، [Ix bulan bag]؛ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠤᠯᠤᠩ ᠪᠠᠭ، [yeke buluŋ baɣ])
  • (قزاقی: Их бұлан бағы، يح بۇلان باعى‎)
• بوخن‌اول
  • (مغولی: Бөхөн-Уул баг، [Böxön-Uul bag]؛ ᠪᠥᠭᠦᠩ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠪᠠᠭ، [bögüŋ aɣula baɣ])
  • (قزاقی: Бөхын-Ұл бағы، بۇحىن ۇل باعى‎)
• بورگِد (بورکیت)
  • (مغولی: Бүргэд баг، [Bürged bag]؛ ᠪᠦᠷᠭᠦᠳ ᠪᠠᠭ، [bürgüd baɣ])
  • (قزاقی: Бүркіт бағы، بۇركىت باعى‎)
• جارغالانت
  • (مغولی: Жаргалант баг، [Žargalant bag]؛ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯᠠᠩᠲᠤ ᠪᠠᠭ، [jirɣalaŋtu baɣ])
  • (قزاقی: Жарғалант бағы، جارعالانت باعى‎)
• چاغان‌اِرِگ
  • (مغولی: Цагаан эрэг баг، [Cagaan ereg bag]؛ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠪᠠᠭ، [čaɣan ergi baɣ])
  • (قزاقی: Шаған ерег бағы، شاعان ەرەگ باعى‎)
• خار سای (قره سای)
  • (مغولی: Хар сай баг، [Xar caj bag]؛ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠰᠠᠶᠢ ᠪᠠᠭ، [qar-a sayi baɣ])
  • (قزاقی: Қара сай бағы، قارا ساي باعى‎)
• خوتغور (قوتغیر)
  • (مغولی: Хотгор баг، [Xotgor bag]؛ ᠬᠣᠲᠣᠭᠣᠷ ᠪᠠᠭ، [qotuɣur baɣ])
  • (قزاقی: Қотғыр бағы، قوتعىر باعى‎)
• خوست آرال (قوست آرال)
  • (مغولی: Хуст арал баг، [Xust aral bag]؛ ᠬᠤᠰᠤᠲᠤ ᠠᠷᠠᠯ ᠪᠠᠭ، [qusutu aral baɣ])
  • (قزاقی: Құст арал бағы، قۇست آرال باعى‎)
• خوفد‌ غول
  • (مغولی: Ховд гол баг، [Xovd gol bag]؛ ᠬᠣᠪᠳᠤ ᠭᠣᠣᠯ ᠪᠠᠭ، [qobdu ɣoul baɣ])
  • (قزاقی: Ховд қол бағы، حوۆد قول باعى‎)
• خوخ‌تولغوی (کوک‌تولاغای)
  • (مغولی: Хөх толгой баг، [Xöx tolgoj bag]؛ ᠬᠥᠬᠡ ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ ᠪᠠᠭ، [köke toluɣai baɣ])
  • (قزاقی: Көк толағай бағы، كوك تولاعاي باعى‎)
• خوخ‌خاد (کوک‌خاد)
  • (مغولی: Хөх хад баг، [Xöx xad bag]؛ ᠬᠥᠬᠡ ᠬᠠᠳᠠ ᠪᠠᠭ، [köke qada baɣ])
  • (قزاقی: Көк хад бағы، كوك حاد باعى‎)
• نوغون‌توگل
  • (مغولی: Ногоон төгөл баг، [Nogoon tögöl bag]؛ ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ ᠲᠥᠭᠡᠯ ᠪᠠᠭ، [noɣuɣan tögel baɣ])
  • (قزاقی: Ноғын төгіл бағы، نوغۇن توگىل باعى‎)

• فهرست شهرهای مغولستان