اومیت اوزکان

اومیت سیوری‌اوغلو اوزکان (به ترکی استانبولی: Ümit Sivrioğlu Özkan) مهندس شیمی ترک و آمریکایی است که پژوهش‌هایش شامل توسعه مواد نوینی مانند نانوساختارهای کربنی برای کاتالیز ناهمگن و الکتروکاتالیز است که از فلزات گران‌بها استفاده نمی‌کنند و کاربردهایی از جمله پیل‌های سوختی، تصفیه آب، تجزیه مولکول‌های آلی، تبدیل دی‌اکسید کربن به مواد دیگر و تولید هیدروژن و آمونیاک دارند.[۱][۲] او در دانشگاه ایالتی اوهایو به‌عنوان استاد ممتاز دانشگاه، استاد ممتاز دانشکده مهندسی و رئیس دپارتمان مهندسی شیمی و زیست‌مولکولی ویلیام جی. لوری فعالیت می‌کند.[۱]

تحصیلات و حرفه

اوزکان اصالتاً اهل آنکارا است و یکی از سه فرزند یک خانواده با درآمد متوسط است.[۳] او پس از فارغ‌التحصیلی از کالج رابرت در سال ۱۳۵۲، در دانشگاه فنی خاورمیانه تحصیل کرد و در سال ۱۳۵۷ مدرک کارشناسی و در سال ۱۳۵۹ مدرک کارشناسی ارشد گرفت. او در سال ۱۳۶۳ در دانشگاه ایالتی آیووا مدرک دکترا دریافت کرد.[۴] رساله او با عنوان کاتالیزگرهای اکسایش انتخابی مولیبدات ساده حاوی مقدار اضافی برای اکسایش هیدروکربن به انیدرید مالئیک، زیر نظر گلن ال. شرادر انجام شد.[۵]

او در سال ۱۳۶۴ به‌عنوان استادیار به هیئت علمی دانشگاه ایالتی اوهایو پیوست و در سال ۱۳۶۹ به درجه دانشیاری و در سال ۱۳۷۳ به درجه استادی ارتقا یافت. او در سال ۱۳۹۱ به‌عنوان استاد ممتاز دانشکده مهندسی منصوب شد،[۴] در سال ۱۳۹۸ کرسی استادی وقفی دریافت کرد،[۱] و در همان سال رئیس دپارتمان شد.[۲] او علاوه بر اینکه نخستین عضو زن هیئت علمی در رشته مهندسی شیمی این دانشگاه بود، نخستین زنی است که ریاست دپارتمان خود را بر عهده گرفته است.[۶][۲]

او از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۱ ریاست بخش شیمی نفت انجمن شیمی آمریکا (ACS) را بر عهده داشت،[۲][۷] و در تأسیس بخش کاتالیز و مهندسی واکنش مؤسسه مهندسان شیمی آمریکا (AIChE) مشارکت کرد.[۲]

افتخارات

اوزکان در سال ۱۳۸۹ به‌عنوان عضو منتخب AIChE و انجمن آمریکایی پیشبرد علوم و در سال ۱۳۹۰ به‌عنوان عضو منتخب ACS انتخاب شد.[۱] او در سال ۱۴۰۳ به عضویت آکادمی ملی مهندسی درآمد و به دلیل «پژوهش‌هایش در زمینه الکتروکاتالیز و تبیین سازوکارهای کاتالیز اکسایشی» به این عضویت انتخاب شد.[۱][۸]

دانشگاه فنی خاورمیانه در سال ۲۰۰۲ جایزه فارغ‌التحصیل ممتاز استاد سومر را به او اعطا کرد. او در سال ۲۰۰۷ به‌عنوان پژوهشگر ارشد فولبرایت انتخاب شد و در فرانسه مدرس دانشگاه کلود برنار لیون ۱–CNRS بود. او در سال ۲۰۱۰ مدرس جان فان گونس در دانشگاه آمستردام بود.[۴]

انجمن مهندسان زن جایزه دستاورد SWE در سال ۲۰۰۲ را به اوزکان اعطا کرد.[۹] او در سال ۲۰۱۷ جایزه هنری اچ. استورچ بخش انرژی و سوخت انجمن شیمی آمریکا را دریافت کرد،[۷] و نخستین زنی بود که این جایزه را دریافت کرد.[۸] او در سال ۲۰۲۳ جایزه سخنرانی رابرت برول در کاتالیز از انجمن کاتالیز آمریکای شمالی را دریافت کرد که «به دلیل فعالیت پیشگامانه‌اش در ایجاد پیوند میان حوزه‌های کاتالیز ناهمگن و الکتروکاتالیز» به او اعطا شد.[۱۰] او در سال ۲۰۲۴ جایزه جورج اولاه انجمن شیمی آمریکا[۱] و جایزه پیشگام مارگارت اچ. روسو از مؤسسه مهندسان شیمی آمریکا را نیز دریافت کرد که «به دلیل ایجاد پیوند میان کاتالیز ناهمگن و الکتروکاتالیز؛ به دلیل معلم و راهنمایی برجسته بودن؛ و به دلیل هموار کردن مسیرهای جدید در تمامی جنبه‌های زندگی حرفه‌ای خود» به او اعطا شد.[۲]

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 "Umit Ozcan", Directory, Ohio State University William G. Lowrie Department of Chemical and Biomolecular Engineering, July 17, 2020, retrieved 2025-09-12
  2. 1 2 3 4 5 6 Clark, Douglas B. (2024), "Umit Ozkan of The Ohio State University Is AIChE's Margaret H. Rousseau Pioneer Award Recipient", ChEnected, AIChE, retrieved 2025-09-12
  3. ↑ A Conversation with Ümit Özkan, Turkish American Scientists and Scholars Association, 2014, retrieved 2025-09-12
  4. 1 2 3 Curriculum vitae (PDF), 2020, retrieved 2025-09-12
  5. ↑ Ozkan, Umit Sivrioglu (2004), Simple molybdate selective oxidation catalysts containing excess for hydrocarbon oxidation to maleic anhydride (Ph.D. thesis), Iowa State University, ProQuest 8505860
  6. ↑ Pace, Lily (July 23, 2025), "Breaking the glass ceiling: Umit Ozkan and her path to Ohio State Commencement Speaker", The Lantern, retrieved 2025-09-12
  7. 1 2 "Umit Ozkan", ENFL Awards, ACS Division of Energy & Fuels, 2017, retrieved 2025-09-12 – via Argonne National Laboratory
  8. 1 2 Çıtır, İlke (February 19, 2024), "Prof. Dr. Ümit Özkan elected as NAE Member", METU News, Middle East Technical University, retrieved 2025-09-12
  9. ↑ Mascone, Cynthia F. (March 2011), "Women 9, Men 4" (PDF), Chemical Engineering Progress, AIChE, p. 3, retrieved 2025-09-12
  10. ↑ Announcement of 2023 Robert Burwell Lectureship in Catalysis, North American Catalysis Society, March 11, 2023, retrieved 2025-09-12

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.