ایل نویی

ایل نویی

روستای قلعه گل یکی از زیستگاه‌های ایل نویی
کل جمعیت
نامشخص
مناطق با جمعیت چشمگیر
ایران استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، فارس و بوشهر
زبان‌ها
گویش لری
قومیت‌های وابسته
دیگر اقوام لر

ایل نویی یا نوئی یکی از ایلات قوم لر و از دسته لرهای جنوبی است که در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، مناطقی از فارس و بوشهر ساکن هستند. نویی در گذشته از چهاربنیچه به شمار می‌ رفت.

ایل نویی در اواخر دوره صفویه و دوران افشاریه و زندیه دوران اوج قدرت وعظمت خود را طی می‌کرد به‌طوری که هیچ یک از ایلات هم‌جوار نه از نظر قدرت سیاسی اقتصادی و نظامی و نه از نظر وسعت جغرافیایی و مکانی به پای آن نمی‌رسید. ریاست ایل نویی در دوران افشاریه به عهده «کاظم خان لر» بود. قریب به اتفاق مورخین و مطلعین محلی سردودمان ایل نویی را کاظم خان لر می‌دانند که در دوره نادرشاه ابراز وجود کرده. ایل نویی در دوره نادر شاه بر بخشی وسیعی از کهگیلویه وبخشی از سرحدات بویراحمد و دنا مسلط بود. محمدشفیع خان که تاپایان سلطنت فتحعلی‌شاه وحتی سالهای اول حکومت محمدشاه قاجار می زیست ثروت وقدرت بسیاری داشت واز سال ۱۲۴۰ تا ۱۲۴۸ به دستور فرمانفرما والی فارس ضابطی طوایف چهاربنیجه کهگیلویه را برعهده داشت. شهرت وقدرت محمد شفیع خان نویی به گونه‌ای بود که برخی از شاهزادگان قاجاری اظهار کرده بودند در صورت احساس خطر به ایل خان نویی پناه برند

طوایف باشرانی، برائی (ابراهیم)، چیتابی، سارانی، سرکوهکی،تهلایی(تلخایی). صالحانی، نده ای و تیره های کی شاه مصیر و کی صفان محمود شاهی حوزه عباسی های نوئی سررود می باشند

شکست در جنگ پهناللی باعث شد بخش مهمی از ناحیه نویی به قلمرو بویراحمد منضم گردیده و بویر احمدی ها در قلعه سرچنار که محل طایفه میراحمدی نویی بود مستقر گردند آنچه تاکنون بیان شد میتوان نتیجه گرفت ضعف وفروپاشی قدرت متحد ایل نویی ناشی از عوامل متعددی از جمله دوگانگی در میان خوانین ایل نویی ،وجود عناصر جاسوس ومنافق در ایل وعدم شناخت وباور آنها ،همراهی واتحاد ایلات بویراحمد و ایل طیبی و تدبیرمحمدطاهرخان ، همکاری وحمایت حاکم دولتی با مخالفان ایل نویی ،نارضایتی مردمی بدلیل پرداخت مالیاتهای افزون بر قدرت تولید،همکاری خوانین نویی با حاکمان زند وافشاریه وکنار رفتن این حاکمان از قدرت و عدم تمایل به پرداخت مالیات دولتی را میتوان ازجمله عوامل شکست در ایل دانست.