ای ایران ایران

ایران ایران یا ای ایران ایران ترانه‌ای با صدای محمد نوری و شعری از تورج نگهبان با آهنگسازی محمد سریر است.^[۱][۲]

این اثر برای اولین‌بار در آلبوم «دلاویزترین» در سال‌های ۱۳۶۰ منتشر شد که ایران درگیر جنگ بود.

بخشی از متن شعر سروده تورج نگهبان:

در روح و جان من می‌مانی؛ ای وطن

به زیر پا فتد آن دلی؛ که بهر تو نلرزد!

شرح این عاشقی…

ننشیند در سخن؛ که بهر عشق والای تو همه جهان نیارزد!

ای ایران ایران! دور از دامان پاکت

دستِ دگران، بد گهران

ای عشق سوزان! ای شیرینترین رؤیای من

تو بمان؛ در دل و جان…

ای ایران ایران!

...

در محرم ۱۴۰۴، محمود کریمی در یکی از مراسم‌های عزاداری، نسخه‌ای از ترانهٔ «ای ایران ایران» را با حفظ ملودی و با شعری با مضمون مذهبی–حسینی اجرا کرد. در این اجرا، بخش‌هایی از متن تازه شامل مصراعی مانند «ای میهن خدایی، صحن امام رضایی / ایران ذوالفقار و ایران عاشورایی» است که به‌جای متن اصلی ترانه خوانده شد.^[۳][۴]

پس از انتشار این اجرا، برخی رسانه‌ها و وبگاه‌های خبری گزارش کردند که خانوادهٔ تورج نگهبان، با انتشار پیامی در شبکهٔ اجتماعی اینستاگرام نسبت به استفاده از این ترانه به‌صورت نوحه اعتراض کرده و این اقدام را «نهایت ریاکاری» توصیف کرده‌اند.^[۵]

در عین حال، در موضوعی مشابه دربارهٔ استفادهٔ محمود کریمی از قطعهٔ «ایران، ای سرای امید» (اثر محمدرضا لطفی) در قالب مداحی، امید لطفی، فرزند آهنگساز اثر، در واکنش به انتقاد یکی از کاربران در اینستاگرام، اعلام کرد که این قطعه «انحصاری نیست» و «متعلق به همهٔ مردم ایران با هر سلیقه، باور و نگاهی است» و هر کس «هر طور دوست دارد» می‌تواند از آن استفاده کند.^[۶] این اظهارنظر به‌عنوان نمونه‌ای از واکنش متفاوت یکی از صاحبان حقوق معنوی آثار میهنی نسبت به استفادهٔ آیینی و مذهبی از این آثار بازتاب یافت.^[۶]

• ترانه‌شناسی محمد نوری

• از گذشته: محمد نوری و 'رنج دوران'