باتور (هزاره)

باتور
Bātur
کل جمعیت
چند هزار خانوار (تخمینی)
مناطق با جمعیت چشمگیر
افغانستان (اکثریت در جلگه بهادر و جرغی ولسوالی ناور، اقلیت در ولسوالی مرکز بهسود و ولسوالی حصه اول بهسود و تعدادی هم در ولسوالی مالستان و جاغوری)
زبان‌ها
هزارگی
دین
اسلام (شیعه اثناعشری)
قومیت‌های وابسته
هزاره‌ها، طوایف بهسود، علودانی

باتور یکی از زیردسته‌های قومی مرتبط با هزاره‌های بهسود به‌شمار می‌رود که در مناطق مختلف هزارستان پراکنده‌اند، و بیشتر در منطقه بهادر (ولایت غزنی) و اطراف آن ساکن اند.[۱]

جغرافیا

طایفه باتور عمدتاً در نواحی شرقی هزارستان، به‌ویژه در ولسوالی ناور (مناطق جلگه بهادر و جرغی) و بعضی در ولسوالی‌های حصه اول و دوم بهسود و نیز تعداد کم آن‌ها در ولسوالی مالستان و جاغوری ساکن‌اند. این مناطق در ارتفاعات کوهستانی واقع شده و دارای شرایط اقلیمی سرد و دشوار هستند.

پیشینه

روایت‌های شفاهی ساکنان محلی نشان می‌دهد که طایفه باتور از جمله طوایف قدیمی بهسود است که ممکن است ریشه در اقوام مهاجر یا محلی پیش از دوره عبدالرحمن خان داشته باشند. نام «باتور» در برخی متون تاریخی به معنی دلیر و شجاع در زبان‌های ترکی آمده، که می‌تواند نشان از ارتباط فرهنگی تاریخی این طایفه با اقوام شرقی باشد.[۲]

ساختار اجتماعی

طایفه باتور دارای ساختار سنتی مبتنی بر کلان، میر و شوراهای قومی است. ارزش‌هایی مانند مهمان‌نوازی، دفاع از قریه و مشارکت در امور اجتماعی از ویژگی‌های برجسته آنان است.[۳]

نقش در تحولات محلی

در دوره‌های مختلف، به‌ویژه در جریان مقاومت‌ها علیه تجاوز خارجی و جنگ‌های داخلی، اعضای این طایفه در کنار دیگر هزاره‌ها نقش فعالی ایفا کرده‌اند.[۴]

منابع

  1. محمد ابراهیم شریعتی افغانستانی (۱۳۸۷). «هزارها / حسن پولادی؛ ترجمهٔ علی عالمی کرمانی».
  2. موسوی، عسکر (۱۳۷۷). موسوی، سید عسکر، هزاره‌ها در تاریخ معاصر افغانستان، ۱۳۷۷، ص ۸۷.
  3. «مصاحبه میدانی با بزرگان محلی، جلگه بهادر، ۱۳۹۹».
  4. «پروژه تاریخ شفاهی هزاره‌ها، بنیاد مطالعات مردم‌شناسی، ۱۴۰۰».