بازگشت به ایتاکا
 طرح روی جلد نخستین چاپ | |
| نویسنده(ها) | ایویند جانسون |
|---|---|
| عنوان اصلی | Strändernas svall |
| کشور | سوئد |
| زبان | زبان سوئدی |
| گونه(های) ادبی | رمان موازی، بازآفرینی اسطوره‌شناسی یونان |
| رویداده در | یونان باستان، مدیترانه |
| انتشار | ۱۹۴۶ |
| ناشر | آلبرت بونیرس فورلاگ |
بازگشت به ایتاکا: رمانی دربارهٔ حال (سوئدی: Strändernas svall: En roman om det närvarande)[الف] رمانی محصول ۱۹۴۶ نوشتهٔ نویسندهٔ سوئدی، ایویند جانسون است. این رمان بر پایهٔ داستان هومر دربارهٔ اودیسئوس و بازگشت او به خانه در ایتاکای هومر پس از جنگ تروآ نگاشته شده است.[۱]
داستان به شرح رویدادهای پیرامون پهلوان یونانی، اودیسئوس، سفر بازگشت او از جنگ تروآ، انتظار همسرش پنه‌لوپه برای او، و اشتیاق پسرش تلماخوس برای دیدار با پدر می‌پردازد. در زمان انتشار، هومرپژوهان به توصیف‌های طبیعی و مدرن صحنه‌ها و همچنین ارائهٔ چهره‌ای ضدقهرمان از او اعتراض کردند، اما رمان با تحسین منتقدان ادبی سوئد مواجه شد. در سال‌های اخیر، پژوهشگران به بررسی تنش میان تجربهٔ ذهنی راوی داستانی و واقعیت توصیف‌شده و مسئلهٔ خشونت پرداخته‌اند.
داستان
اودیسئوس پس از ۱۰ سال نبرد در جنگ تروآ، در آرزوی بازگشت به خانه در ایتاکا است، اما خدایان موانعی سر راه او قرار می‌دهند. او برای مدتی طولانی در جزیرهٔ پری‌چهره، کالیپسو، نگه‌داشته می‌شود، اما با دخالت آتنا آزاد می‌گردد. او پس از تحمل یک طوفان شدید، به ساحل جزیرهٔ فایاکس‌ها می‌رسد و در آنجا داستان ماجراجویی‌های خود را برای آنان بازگو می‌کند.
در همین حال، در ایتاکا، همسرش پنه‌لوپه با خاستگاران زیاده‌خواهی روبروست که خانهٔ او را اشغال کرده‌اند و خواستار ازدواج با او هستند. پسرش تلماخوس، به توصیهٔ آتنا، برای جستجوی اخباری از پدرش راهی سفر می‌شود. اودیسئوس سرانجام به ایتاکا بازمی‌گردد و با کمک تلماخوس و چند خدمتکار وفادار، نقشه‌ای می‌کشد و خاستگاران را نابود می‌سازد تا دوباره ادارهٔ سرزمینش را به دست گیرد.
بازخوردها
هم‌دوران
این کتاب در اواخر پاییز ۱۹۴۶ منتشر شد. هومرپژوهان از آن انتقاد کردند و به حجم زیاد توصیف‌های طبیعی و مدرن از صحنه‌ها و بازنمایی ضدقهرمانانهٔ شخصیت‌ها معترض بودند.[۲] از سوی دیگر، منتقدان برجستهٔ سوئد آن را ستودند. استن سلاندر در روزنامهٔ *اسونسکا داگبلادت* نوشت: «در هیچ کجای دیگر استعداد داستان‌گویی ایویند جانسون چنین میدان فراخی نیافته بود؛ و هرگز پیش از این او اثبات متقاعدکننده‌تری ارائه نداده بود که تنها نابغهٔ نویسندگانِ هم‌نسل خویش است.»[۳]
آندرس اوسترلینگ در *Stockholms-Tidningen* آن را «اثری برجسته و بدون تردید یکی از شجاعانه‌ترین رویکردها در هنر نوین داستان‌نویسی ما» توصیف کرد.[۳] کارل ونبرگ در *Aftonotidningen* دریافت که نویسنده دست به کاری پارادوکسیکال زده و تقریباً در آن موفق شده است: «امر والا باید والا بماند اما در عین حال به سطحی روزمره تنزل یابد؛ امر ماوراءالطبیعه باید به زنجیره‌ای از علت و معلول متصل شود بدون آنکه غیرقابل‌نفوذ و شگفت‌انگیز بودن خود را از دست بدهد؛ و امر بی‌زمان باید با رنگ و بوی حال آراسته شود بدون آنکه اصالت بی‌زمانی‌اش آسیب ببیند.»[۳] ونبرگ همچنین سبک، شور داستان‌گویی، تصویرسازی از شخصیت‌ها و بیش از همه کاوش‌های اخلاقی اثر را تحسین کرد.[۳]
خارج از سوئد، فیلیپ برنهام در *نیویورک تایمز* نوشت: «اگر هومر اثری کلاسیک خلق کرده باشد، جانسون نیز موفق شده رمانی عالی بیافریند.»[۴]
معاصر
پژوهشگران متأخرتر بر جنبه‌های روان‌شناختی، روایت‌شناختی و تماتیک رمان تمرکز کرده‌اند. برپایهٔ تحلیل‌ها، جانسون با نگاهی انسان‌گرایانه و مدرن به نقد جنگ و خشونت پرداخته و قهرمان سنتی را در قالب انسانی پرتنش و رنج‌دیده از تجربیات روانی بازآفرینی کرده است.
اقتباس‌ها
- این رمان در سال ۱۹۴۸ توسط خود ایویند جانسون در نمایشنامه‌ای تحت عنوان *Strändernas svall* اقتباس شد.
- در سال ۱۹۷۴ فیلمی تلویزیونی بر پایهٔ این رمان به کارگردانی آلف خوباریا ساخته شد.
یادداشت‌ها
- ↑ ترجمه واژه‌به‌واژه عنوان اصلی سوئدی (Strändernas svall)، «خروش ساحل‌ها» است.
منابع
- ↑ "Klassikerrummet - Strändernas svall av Eyvind Johnson - P1 Kultur – podd". رادیوی سوئد. 15 August 2010. Retrieved 2016-10-22.
- ↑ Mazzarella, Merete. "Johnson, Eyvind". Biografiskt lexikon för Finland. Svenska litteratursällskapet i Finland. Retrieved 22 October 2016.
- 1 2 3 4 Lindberger, Örjan (1990). Människan i tiden: Eyvind Johnsons liv och författarskap 1938-1976 (in Swedish). Bonniers. pp. 123–142. ISBN 91-0-047908-4.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ Burnham, Philip (16 November 1952). "Odysseus' Return". نیویورک تایمز. Retrieved 2016-10-22.
- رمانهای ۱۹۴۶ (میلادی)
- رمانهای سوئدی مورد اقتباس در فیلمها
- سوئد در ۱۹۴۶ (میلادی)
- رمانهای سوئدیزبان