بازی‌های ایستمیایی
بازی‌های ایستمیایی یا ایستمیا (یونانی باستان: Ἴσθμια) یکی از بازی‌های پان‌هلنیک یونان باستان بود و نامش را از باریکه کورینس، جایی که در آن برگزار می‌شد، گرفته بود. همانند بازی‌های نمه‌آ، بازی‌های ایستمیایی هم در سال پیش و هم در سال پس از المپیک باستان (سال‌های دوم و چهارم هر المپیاد) برگزار می‌شدند، در حالی که بازی‌های پوتیایی در سال سوم چرخهٔ المپیاد برگزار می‌شد.
خاستگاه
گفته می‌شود این بازی‌ها در اصل به‌عنوان بازی‌های خاکسپاری برای ملیکرتس (که با نام پالایمون نیز شناخته می‌شود) برگزار می‌شدند و بنیان‌گذارشان سیزیف، بنیان‌گذار افسانه‌ای و پادشاه کورینت باستان بود که جسد او را یافت و سپس در باریکه کورینس به خاک سپرد.[۱][۲] در دوران رومی، ملیکرتس در آن منطقه پرستیده می‌شد.[۳] بر پایهٔ افسانه‌ای دیگر که احتمالاً متأخرتر است، تسئوس، پادشاه افسانه‌ای آتن باستان، بازی‌های خاکسپاری ملیکرتس را از آیینی شبانه و بسته به رویدادی ورزشی تمام‌عیار گسترش داد که به پوزئیدون تقدیم شده بود و برای همهٔ یونانیان گشوده بود، و به سطحی از پیشرفت و محبوبیت رسید که با بازی‌های المپیک باستان، که به دست هراکلس بنیان نهاده شده بودند، رقابت می‌کرد.[۴] تسئوس با کورینتی‌ها هماهنگ کرد که هر بازدیدکنندهٔ آتنی از بازی‌های ایستمیایی از امتیاز نشستن در ردیف‌های جلو (پروهدریا، به یونانی باستان: προεδρία) برخوردار شود.[۵] در روایتی دیگر آمده است که کوپسلوس، فرمانروای مستبد کورینت در سده هفتم پیش از میلاد، شکوه پیشین را به این بازی‌ها بازگرداند.[۶][۷]
سازمان‌دهی
بر پایهٔ گفتهٔ سولینوس، بازی‌های ایستمیایی در چهل‌ونهمین المپیاد بنیان نهاده شدند.[۸] چهل‌ونهمین المپیاد در سال ۵۸۴ پیش از میلاد آغاز شد. بازی‌های المپیک در ماه‌های ژوئیه/آگوست برگزار می‌شدند؛[۹] بازی‌های ایستمیایی در ماه‌های آوریل/مه سال دوم المپیاد برگزار می‌شدند. از این رو، تاریخ ۵۸۲ پیش از میلاد در اسناد مبتنی بر پژوهش تاریخی، برای نمونه در Der neue Pauly (ذیل مدخل Isthmia)، پذیرفته شده است. با این حال، هولت و کورتا (۲۰۱۶) نخستین بازی‌های ایستمیایی را در سال ۵۸۱ پیش از میلاد قرار می‌دهند.[۱۰]
این جشنواره شامل مسابقات ورزشی و موسیقایی به افتخار خدای پوزئیدون بود و در بهار سال‌های دوم و چهارم هر المپیاد، در پرستشگاه روستایی پوزئیدون در باریکه کورینس—گردن باریک زمینی که شبه‌جزیرهٔ پلوپونز را به یونان مرکزی متصل می‌کند—برگزار می‌شد. از آنجا که دسترسی به آن هم از خشکی و هم از دریا آسان بود، ایستمیا محل تلاقی طبیعی به‌شمار می‌رفت.
این جشنواره برای همهٔ یونانیان گشوده بود و بازی‌های ایستمیایی به‌ویژه در میان آتنی‌ها محبوبیت داشت، هرچند اهالی ایلیس آن را تحریم می‌کردند.[۱۱] بسیاری از بازی‌های ایستمیایی به‌عنوان تریبونی برای تبلیغات سیاسی به کار می‌رفتند.
این بازی‌ها از نوع بازی‌های تاج‌دار بودند (یعنی جایزه‌شان یک تاج بود) و دست‌کم تا سدهٔ پنجم پیش از میلاد (دوران پیندار)، برندگان بازی‌های ایستمیایی تاجی از کرفس دریافت می‌کردند؛[۱۲] بعدها، تاج به گونه‌ای تغییر یافت که از برگ‌های کاج تشکیل می‌شد[۱۳][۱۴][۱۵] و کاج ایستمیایی (Ἰσθμικὴ πίτυς) نامیده می‌شد.[۱۶] برندگان همچنین می‌توانستند با یک مجسمه[۱۷] یا سرودی از پیندار مفتخر شوند. افزون بر این جوایز افتخاری، شهر آتن به آتنی‌های پیروز ۱۰۰ دراخمای باستانی اعطا می‌کرد.[۱۸]
از سال ۲۲۸ یا ۲۲۹ پیش از میلاد به بعد، رومی‌ها اجازه یافتند در این بازی‌ها شرکت کنند.[۱۹] در سال ۱۹۶ پیش از میلاد، تیتوس کوینکتیوس فلامینینوس از فرصت این بازی‌ها برای اعلام آزادی دولت‌های یونانی از سلطهٔ مقدونیه باستان بهره برد.[۲۰] بر پایهٔ روایت آپیان:
هنگامی که این امور را با آنان ترتیب داد، به بازی‌های ایستمیایی رفت و، چون استادیوم پر از مردم بود، با شیپور فرمان سکوت داد و به جارچی دستور داد این اعلامیه را بخواند: «مردم و سنای روم، و فلامینینوس، فرمانده‌شان، پس از شکست دادن مقدونیان و فیلیپ، پادشاهشان، فرمان می‌دهند که یونان از پادگان‌های بیگانه آزاد باشد، مشمول باج نباشد، و بر پایهٔ آداب و قوانین خود زندگی کند.» در پی آن، فریاد و شادی و صحنه‌ای از هیجان سرشار برخاست؛ و گروه‌هایی اینجا و آنجا جارچی را فرا می‌خواندند تا سخنانش را برایشان تکرار کند. آنان بر سرِ فرمانده تاج و روبان انداختند و در شهرهای خود رأی به ساختن مجسمه برایش دادند. آنان سفیرانی با تاج‌های زرین به کاپیتول رم فرستادند تا سپاسگزاری خود را ابراز کنند و خود را به‌عنوان متحدان مردم روم به ثبت رساندند. این‌گونه بود پایان دومین جنگ میان رومیان و فیلیپ.[۲۱]
از آغاز این بازی‌ها، کورینت همواره کنترل آن‌ها را در دست داشت. هنگامی که کورینت باستان در سال ۱۴۶ پیش از میلاد به دست جمهوری روم فتح شد، بازی‌های ایستمیایی ادامه یافتند،[۲۲] اما اکنون توسط سیکیون اداره می‌شدند. کورینت در سال ۴۴ پیش از میلاد به دست ژولیوس سزار بازسازی شد،[۲۳] و اندکی پس از آن، مالکیت بازی‌ها را بازپس گرفت، اما این بازی‌ها اکنون در خودِ کورینت برگزار می‌شدند. بازی‌ها تا سال ۴۲ یا ۴۳ میلادی به ایستموس بازنگشتند.[۲۴] لبیانیوس از تداوم فعالیت‌های آیینی در ایستموس تا میانهٔ سدهٔ چهارم میلادی یاد می‌کند، و این بازی‌ها احتمالاً دست‌کم تا پایان همان سده ادامه یافتند.[۲۵] شرایط برچیده‌شدن آن‌ها ناشناخته است. فشار امپراتوری بر آیین‌های مشرکانه در پایان سدهٔ چهارم افزایش یافت، اما برخی آیین‌های چندخدایی مطمئناً تا سدهٔ ششم میلادی در کورینت ادامه داشتند.[۲۶]
مسابقات
بازی‌ها همانند بازی‌های المپیا بودند و شامل کشتی (ورزش)، پانکریشن و اسب‌دوانی می‌شدند. از میان دیگر مسابقات می‌توان به این‌ها اشاره کرد:[۲۷]
- ارابه‌رانی، ویژهٔ مردان
- پانکریشن، ویژهٔ مردان
- کشتی (ورزش)، ویژهٔ مردان
- نمایش استعدادیابی، که زنان نیز اجازهٔ شرکت در آن را داشتند.[۲۸]
- بوکس،[۲۹] ویژهٔ مردان.
شارح پاپاگالوس همچنین نخستین نمونهٔ οισοληνειν (اویسولِوِن) را ثبت کرده است، صورتی نخستین از اسنوکر که با گوی‌های سفالی رنگ‌شده بازی می‌شد.
برندگان مشهور
پیمان صلح ایستمیایی
پیش از آغاز بازی‌ها، کورینت پیمان صلحی اعلام می‌کرد تا عبور امن ورزشکاران را از سرتاسر یونان تضمین کند.[۳۲] در سال ۴۱۲ پیش از میلاد، با وجود اینکه آتن و کورینت در جنگ بودند، آتنی‌ها همچون همیشه به بازی‌ها دعوت شدند.[۳۳]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Pseudo-Apollodorus, شبه‌آپولودوروس 3.4.3; Pausanias, Description of Greece 2.1.3، 1.44.8. به احتمال زیاد، پیندار پیش‌تر این روایت از خاستگاه بازی‌ها را توصیف کرده بود (در قطعه‌ای از سرودهای ایستمیایی). برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به E.R. Gebhard & M.W. Dickie, Melikertes-Palaimon, Hero of the Isthmian Games بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۰۳-۱۰ توسط Wayback Machine.
- ↑ «... ایستمیا بر ملیکرتس می‌گریند …» (... Μελικέρτην ὀδύρεται τὰ Ἴσθμια ...): یوسبیوس قیصریه، Preparation for the Gospel 2.6 (= Clemens, Protrepticus 2.34.1).
- ↑ Pausanias, Description of Greece 2.1.3، 2.2.1.
- ↑ پلوتارک، Life of Theseus 25.4–5.
- ↑ Plutarch, Life of Theseus 25.4–5.
- ↑ بایگانی‌شده در ژوئن ۱, ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
- ↑ گایوس یولیوس سولینوس، Wonders of the World 7.14.
- ↑ گایوس یولیوس سولینوس، Wonders of the World 7.14
- ↑ "Commentary on the Apology of Socrates". friesian.com. Retrieved 7 August 2026.
- ↑ Holt, Andrew; Curta, Florin (2016). Great Events in Religion An Encyclopedia of Pivotal Events in Religious History. ABC-CLIO. p. 70. ISBN 978-1-61069-566-4.
- ↑ Pausanias (1972). Description of Greece. 6.3.9; 6.16.2.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان (رده) نگهداری یادکرد:مکان بدون ناشر (رده) - ↑ یونانی باستان σέλινον: پیندار، Isthmian Odes 2.16، 8.64.
- ↑ «در ایستموس کاج، و در نمه‌آ کرفس، به یادبود رنج‌های پالایمون و آرخه‌موروس، جایزه شدند.» (پوسانیاس (جغرافی‌دان)، Description of Greece 8.48.2).
- ↑ «در حالی که او در حال بالا رفتن از سرازیری‌ای بود که از فراز آن انتظار داشتند سپاه و نیروی دشمن را ببینند، به‌طور تصادفی با کاروانی از قاطرهای بارشده با کرفس روبرو شدند؛ سربازانش این رویداد را نشانه‌ای شوم و بدیمن پنداشتند، چرا که این همان گیاهی است که اغلب با آن آرامگاه مردگان را می‌آراییم؛ و از این آیین، ضرب‌المثلی برخاسته که دربارهٔ کسی که به‌خطرناکی بیمار است گفته می‌شود که او را جز کرفس چیزی لازم نیست. پس تیمولئون، برای آرام کردن ذهن سربازان و رهایی آنان از هرگونه اندیشهٔ خرافی یا پیش‌بینی شوم، درنگ کرد و با سخنانی مناسب آن موقعیت، گفت که تاجی پیروزمندانه به‌بخت به دستشان رسیده، خودبه‌خود در دستانشان افتاده، به‌عنوان پیش‌بینی پیروزی: همان تاجی که کورینتی‌ها بر سر پیروزمندان بازی‌های ایستمیایی می‌گذارند و حلقه‌های کرفس را تاج مقدس و بومی سرزمین خود می‌دانند؛ کرفس در آن زمان هنوز نماد پیروزی در بازی‌های ایستمیایی بود، همان‌گونه که اکنون در بازی‌های نمه‌آ چنین است؛ و چندان دیر نیست که کاج نخستین بار جایگزین آن شد.» "26. (1.) Ἀναβαίνοντι δ' αὐτῷ πρὸς λόφον, ὃν ὑπερβαλόντες ἔμελλον κατ‑ όψεσθαι τὸ στράτευμα καὶ τὴν δύναμιν τῶν πολεμίων, ἐμβάλλουσιν ἡμίονοι (2.) σέλινα κομίζοντες, καὶ τοῖς στρατιώταις εἰσῆλθε πονηρὸν εἶναι τὸ ση‑ μεῖον, ὅτι τὰ μνήματα τῶν νεκρῶν εἰώθαμεν ἐπιεικῶς στεφανοῦν σελί‑ νοις· καὶ παροιμία τις ἐκ τούτου γέγονε, τὸν ἐπισφαλῶς νοσοῦντα δεῖσθαι (3.) [τοῦτον] τοῦ σελίνου. βουλόμενος οὖν αὐτοὺς ἀπαλλάξαι τῆς δεισιδαιμο‑ νίας καὶ τὴν δυσελπιστίαν ἀφελεῖν, ὁ Τιμολέων ἐπιστήσας τὴν πορείαν ἄλλα τε <πολλὰ> πρέποντα τῷ καιρῷ διελέχθη, καὶ τὸν στέφανον αὐτοῖς ἔφη πρὸ τῆς νίκης κομιζόμενον αὐτομάτως εἰς τὰς χεῖρας ἥκειν, ᾧπερ Κορίνθιοι στεφανοῦσι τοὺς Ἴσθμια νικῶντας, ἱερὸν καὶ πάτριον στέμμα (5) (4.) <τὸ> τοῦ σελίνου νομίζοντες. ἔτι γὰρ τότε τῶν Ἰσθμίων, ὥσπερ νῦν τῶν (5.) Νεμείων, τὸ σέλινον ἦν στέφανος, οὐ πάλαι δ' ἡ πίτυς γέγονεν." (پلوتارک، Life of Timoleon).
- ↑ انجام‌نشده: Oscar Broneer, 'The Isthmian victory crown', American Journal of Archaeology 66 (1962), pp.259–263.
- ↑ Suda, iota, 639
- ↑ Pausanias, Description of Greece 2.1.7. هیچ‌یک از این مجسمه‌ها باقی نمانده است.
- ↑ از زمان سولون (۶۳۸–۵۵۸ پیش از میلاد) به بعد، زیرا او مقرر کرده بود که «برندهٔ بازی‌های ایستمیایی باید صد درخمه دریافت کند، و برندهٔ المپیک پانصد درخمه» (پلوتارک، Live of Solon 23.3). بر پایهٔ گفتهٔ دیوژن لائرتی، سولون «افتخاراتی را که به ورزشکاران پیروز در بازی‌ها داده می‌شد، کاهش داد و جایزهٔ برنده در المپیا را پانصد درخمه و جایزهٔ برنده در بازی‌های ایستمیایی را صد درخمه تعیین کرد» (دیوژن لائرتی، Lives of Philosophers 1.55: Solon بایگانی‌شده در ۲۰۱۰-۰۹-۰۲ توسط Wayback Machine؛ یونانی). برای مقایسه: دستمزد روزانهٔ یک کارگر ماهر تقریباً ۱ درخمه بود. برندگان بازی‌های ایستمیایی جزو ورزشکارانی نبودند که حق داشتند در پریتانیون وعده‌های غذایی رایگان دریافت کنند (IG I³ 131).
- ↑ پولیبیوس، Histories 2.12.8.
- ↑ پولیبیوس، Histories 18.46.
- ↑ "Appian, Roman History". livius.org.
- ↑ Pausanias, Description of Greece 2.2.1.
- ↑ Pausanias, Description of Greece 2.1.2.
- ↑ Kajava, Mika (2002). "When did the Isthmian Games return to the Isthmus?". مطالعات کلاسیک. 97: 168–178R. doi:10.1086/449579. S2CID 161303253.
- ↑ Rothaus, Richard M. (2000). Corinth, The First City of Greece: An Urban History of Late Antique Cult and Religion. Leiden: Brill. pp. 84–86.
- ↑ Richard M. Rothaus, Corinth: The First City of Greece (Brill, 2000), pp. 86–87.
- ↑ Pausanias, Description of Greece 5.2.4.
- ↑ آریستوماخه، شاعره‌ای اهل اریتره، جایزهٔ بازی‌های ایستمیایی را برده بود: … ὡς ἐν τῷ Σικυωνίων θησαυρῷ χρυσοῦν ἀνέκειτο βιβλίον Ἀριστομάχης ἀνάθημα τῆς Ἐρυθραίας ἐπικῷ … ποιήματι δὶς Ἴσθμια νενικηκυίας (Plutarch, Symposiacs/Quaestiones convivales 675b7–10 5.2).
- ↑ اول قرنتیان ۹:۲۶
- ↑ Pausanias, Description of Greece 6.15.3.
- ↑ Diogenes Laërtius, iii. 5
- ↑ "ἐς ὃ Ἰσθμικὰς σπονδὰς Κορινθίων ἐπαγγειλάντων" (Pausanias, Description of Greece 5.2.1).
- ↑ توسیدید، تاریخ جنگ‌های پلوپونزی 8.10.
پیوند به بیرون
- The Sanctuary of Poseidon at the Hellenic Ministry of Culture.
- Archaeological Museum of Isthmia.
- University of Chicago Excavations at Isthmia.
- Perseus Site Catalog: Isthmia.
- .
- Storr, Francis (1911). . Encyclopædia Britannica (in English). Vol. 11 (11th ed.). pp. 443–446.
- ۵۸۲ (پیش از میلاد)