تیتوس کوینکتیوس فلامینینوس
تیتوس کوینکتیوس فلامینینوس | |
|---|---|
 سربندی که گمان می‌رود چهرهٔ تیتوس فلامینینوس، پیروز نبرد کینوسکفالای، باشد | |
| زادهٔ | ح. ۲۲۹ پیش از میلاد |
| درگذشت | ۱۷۴ پیش از میلاد (در سن حدود ۵۵ سالگی) |
| منصب | کنسول روم (۱۹۸ پیش از میلاد) کنسور (۱۸۹ پیش از میلاد) |
| خدمات نظامی | |
| جنگ‌ها/عملیات | نبرد کینوسکفالای (۱۹۷ پیش از میلاد) |
| جوایز | جشن پیروزی رومی (۱۹۴ پیش از میلاد) |
تیتوس کوینکتیوس فلامینینوس (ح. ۲۲۹–۱۷۴ پیش از میلاد) سیاستمدار و سردار جمهوری روم بود که نقشی محوری در فتح یونان به دست روم ایفا کرد.[۱]
پیشینهٔ خانوادگی
فلامینینوس به شاخهٔ کوچک‌تر پاتریسی‌ها خاندان کوینکتیا تعلق داشت. این خاندان در تاریخ نخستین روم جایگاهی درخشان داشت، به‌ویژه به‌واسطهٔ قهرمان مشهور لوکیوس کوینکتیوس کینکیناتوس، اما تا میانهٔ سدهٔ چهارم پیش از میلاد تا حدودی نفوذ سیاسی خود را از دست داده بود. پدربزرگ‌بزرگ فلامینینوس، کائسو کوینکتیوس کلادوس، در سال ۲۷۱ پیش از میلاد همچنان کنسول بود؛ آخرین باری که پیش از سال ۲۰۹ پیش از میلاد یکی از کوینکتی‌ها در مقامی کورول ثبت شده است.[۲]
پدربزرگ او، لوکیوس کوینکتیوس، در ربع سوم سدهٔ سوم پیش از میلاد فلامن دیالیس — کاهن اعظم ژوپیتر — بود. نام خانوادگی «فلامینینوس» که فرزندانش بر خود داشتند، از همین کهانت پرافتخار گرفته شده است. نوهٔ فلامینینوس بعدها یک آپکس، سرپوش ویژهٔ فلامن، را به‌عنوان نماد خاندان خود بر دیناری که ضرب کرد نقش زد. نام پدر فلامینینوس — که او نیز تیتوس نام داشت — چندان شناخته نیست. او دو پسر داشت: پسر بزرگ‌تر، تیتوس فلامینینوس، در حدود سال ۲۲۸ پیش از میلاد به دنیا آمد و پسر کوچک‌تر، لوکیوس، اندکی پس از او زاده شد. در پایان سدهٔ سوم پیش از میلاد، خاندان کوینکتی جایگاه خوبی در طبقهٔ سیاسی بازیافت؛ چنان‌که کائسو، عموی فلامینینوس، در سال ۲۱۷ پیش از میلاد معبد کنکورد را بنا کرد،[۳][۴] برادر کوچک‌تر او در سنی بسیار جوان، در سال ۲۱۳ پیش از میلاد، به مقام آگور رسید،[۵] و پسرعموی دورش، تیتوس کوینکتیوس کریسپینوس، در سال ۲۰۸ پیش از میلاد کنسول شد.
خاندان کوینکتی مدت‌ها با خاندان فابیا، یکی از برجسته‌ترین گنس‌های جمهوری، پیوند اتحاد داشتند. آنان احتمالاً از طریق همین ازدواج‌ها، پرنومن نادر کائسو — که ویژگی فابی‌های نخستین بود — را به دست آورده بودند. به همین ترتیب، فلامینینوس نیز احتمالاً با زنی از خاندان فابیا ازدواج کرده بود، چراکه پولیبیوس می‌گوید کوینتوس فابیوس بوتئو، که بعدها در یونان زیر فرمان او خدمت کرد، خواهرزادهٔ همسر او بود. خاندان بوتئو در آن دوران، به‌سبب مارکوس فابیوس بوتئو، ارشد سنا میان سال‌های ۲۱۶ تا ۲۱۰ پیش از میلاد، نفوذ فراوانی داشت؛ جانشین او نیز فابیوسی دیگر، فابیوس ماکسیموسِ مشهور، بود.
آغاز دوران کار
تریبون سربازان (۲۰۸ پیش از میلاد)
سیر آغازین دوران کاری فلامینینوس چشمگیر بود، چراکه او چندین مرحله از کورسوس هونوروم را نادیده گرفت. دومین جنگ پونی که در آن زمان در ایتالیا شعله‌ور بود، مسیرهای شغلی نامتعارف بسیاری پدید آورد که مشهورترین نمونهٔ آن اسکیپیو آفریکانوس است. فلامینینوس دوران کاری خود را در سال ۲۰۸ پیش از میلاد به‌عنوان تریبون سربازان، سمتی نظامی و پایین‌رتبه، آغاز کرد.[۶] او زیر فرمان مارکوس کلادیوس مارسلوس خدمت کرد، سرداری که پنج بار کنسول شده بود و فرماندهی عملیات علیه هانیبال در جنوب ایتالیا را بر عهده داشت.[۷] مارسلوس در سال ۲۰۸ پیش از میلاد در کمینی کارتاژی نزدیک کروتونه کشته شد.
پروپراتور تارانتو (۲۰۵–۲۰۲ پیش از میلاد)
فلامینینوس سپس، احتمالاً در سال ۲۰۶ پیش از میلاد، به مقام کوایستور رسید، هرچند برخی مورخان تاریخی متأخرتر را پیشنهاد کرده‌اند. او به تارانتو فرستاده شد تا دستیار عمویش، کوینکتیوس کلادوس فلامینینوس، شود که کلانتر بدیل و مسئول پادگان رومی آنجا بود. روم نیروی نظامی چشمگیری در این شهر یونانی مستقر نگاه می‌داشت، زیرا این شهر پیش‌تر به هانیبال پیوسته بود.
عموی او احتمالاً در سال ۲۰۵ پیش از میلاد در تارانتو درگذشت و به نظر می‌رسد فرماندهی او به فلامینینوس واگذار شد، چون او از پیش در آنجا حضور داشت. رسیدن به مقام پروپراتوری پیش از سن ۲۵ سالگی دستاوردی خارق‌العاده بود، اما این امر را می‌توان با این واقعیت توضیح داد که در پایان دومین جنگ پونی، فرماندهان باتجربه در مأموریت‌های خارج از کشور به کار گرفته می‌شدند. تیتوس لیویوس می‌گوید که فرمان او در سال ۲۰۴ پیش از میلاد تمدید شد، اما دربارهٔ سال‌های پس از آن سکوت می‌کند؛ او شاید تا پایان جنگ در سال ۲۰۲ پیش از میلاد در آنجا مانده باشد.[۸][۹][۱۰] در هر صورت، فلامینینوس با ساکنان یونانی تارانتو روابطی نیکو داشت.[۱۱] در دوران اقامتش در آنجا، با زبان و فرهنگ یونانی نیز آشنا شد.
کمیسیون‌ها (۲۰۱–۲۰۰ پیش از میلاد)
نام فلامینینوس بار دیگر در سال ۲۰۱ پیش از میلاد، به‌عنوان آخرین عضو کمیسیونی ده‌نفره که وظیفهٔ اسکان کهنه‌سربازان اسکیپیو آفریکانوس در جنوب ایتالیا (سامنیوم و پولیا) را بر عهده داشت، ذکر می‌شود؛ شاید به این دلیل که او از دوران فرماندهی‌اش در تارانتو با آن منطقه آشنایی داشت.[۱۲][۱۳] این کمیسیون در سال ۲۰۰ پیش از میلاد نیز به کار خود ادامه داد، اما فلامینینوس با این‌همه به کمیسیون دیگری، متشکل از سه نفر، برای اسکان مهاجران در ونسا منصوب شد.[۱۴][۱۵] این تنها نمونه در تاریخ روم است که فردی هم‌زمان عضو دو کمیسیون بوده باشد.[۱۶]
کنسولی و فرماندهی در یونان (۱۹۸–۱۹۴ پیش از میلاد)
انتخابات کنسولی (۱۹۹ پیش از میلاد)
در سال ۱۹۹ پیش از میلاد، فلامینینوس نامزد کنسولی شد، در حالی‌که هنوز به سی سالگی نرسیده بود. کورسوس هونوروم در آن سال‌ها هنوز به‌طور رسمی سامان نیافته بود، اما نامزدی او همچنان سنت را زیر پا می‌گذاشت. او حتی از اسکیپیو آفریکانوس نیز جوان‌تر بود؛ کسی که در سال ۲۰۵ پیش از میلاد در سن ۳۱ سالگی به کنسولی رسیده بود و در آن زمان سوابق نظامی چشمگیر و پشتیبانی خانوادگی معتبری داشت. در مقابل، فلامینینوس از خاندانی کوچک‌تر برخاسته بود و نمی‌توانست به هیچ دستاورد برجسته‌ای در جنگ علیه هانیبال ببالد. دست‌کم دو تریبون عوام، به نام‌های مارکوس فولویوس و مانیوس کوریوس، دقیقاً به این بهانه که او بسیار جوان است و هیچ مقام کورولی (پرایتوری یا آدیلی کورول) نداشته، نامزدی‌اش را وتو کردند.[۱۷][۱۸] با این حال، سنا آنان را واداشت وتوی خود را پس بگیرند و اجازه دهند فلامینینوس در انتخابات نامزد شود.
این وضعیت نامتعارف، مورخان امروزی را بر آن داشته تا حدس بزنند فلامینینوس مورد حمایت چند سیاستمدار قدرتمند بوده است. خاستگاه‌شناسان نخستین، مانند فریدریش مونتسر و هوارد هیز اسکالارد، بر این باور بودند که او با جناح سیاسی تحت رهبری خاندان فابیا متحد بود. با این حال، این دیدگاه مورد تردید قرار گرفته، چراکه خاندان فابیا پس از مرگ بوتئو و کونکتاتور رو به افول بود.
فلامینینوس همراه با پائتوس، از عوام، به کنسولی رسید، آن هم به‌عنوان کنسول posterior، به این معنا که مجمع کنتوریاها او را پس از الیوس، در جایگاه دوم، برگزید.[۱۹][۲۰] پلوتارک می‌گوید که او موفقیت خود را مدیون تقسیم زمین‌هایی بود که در دوران عضویت در آن کمیسیون‌ها انجام داده و به‌واسطهٔ آن در میان مهاجران محبوبیت یافته بود؛ مهاجرانی که در ازای آن به او رأی دادند.[۲۱] کنسول دیگر نیز به همین ترتیب فاقد هرگونه دستاورد نظامی برجسته بود و به‌سبب دوران ادیلی خود در سال پیش از آن، که طی آن مقدار زیادی غله از آفریقا وارد کرده بود، انتخاب شده بود.[۲۲][۲۳]
از آنجا که دو کنسول نتوانستند بر تقسیم ایالات میان خود توافق کنند، به تقسیم با قرعه روی آوردند. در آن زمان، جایزهٔ اصلی، فرماندهی دومین جنگ مقدونیه علیه فیلیپ پنجم مقدونی بود. اگرچه چند پژوهشگر بر این باورند که قرعه‌کشی به نفع فلامینینوس دستکاری شده بود، به نظر می‌رسد او صرفاً خوش‌اقبال بوده است؛ نمونه‌های شناخته‌شدهٔ دستکاری قرعه‌کشی متعلق به دوره‌ای بسیار متأخرتر است.[۲۴]
لشکرکشی سال ۱۹۸ پیش از میلاد
پس از انتخاب او به کنسولی، طبق روایت لیویوس، فلامینینوس به‌جای پوبلیوس سولپیکیوس گالبا، که در سال ۲۰۰ پیش از میلاد همراه با گایوس آورلیوس کنسول بود، به‌عنوان فرمانده در دومین جنگ مقدونیه برگزیده شد. او فیلیپ پنجم مقدونی را از بیشتر جنوب یونان، به‌جز چند دژ، بیرون راند و او را در نبرد آئوس (۱۹۸ پیش از میلاد) شکست داد، اما با نزدیک‌شدن پایان دورهٔ کنسولی‌اش، کوشید تا با پادشاه مقدونیه صلح برقرار کند. در جریان مذاکرات، فلامینینوس به مقام پروکنسول (روم) رسید که به او اختیار می‌داد به‌جای پایان‌دادن به مذاکرات، جنگ را ادامه دهد. در سال ۱۹۷ پیش از میلاد، فیلیپ را در نبرد کینوسکفالای در تسالی شکست داد و در این فرایند، لژیون رومی فالانژ مقدونی را منسوخ ساخت. فیلیپ ناچار به تسلیم شد، از همهٔ شهرهای یونانی که فتح کرده بود چشم‌پوشی کرد و ۱٬۰۰۰ تالنت به روم پرداخت، اما پادشاهی‌اش دست‌نخورده باقی ماند تا میان یونان و ایلیریا نقش دولتی حائل ایفا کند. این امر اتحادیه اخائیه، متحدان روم در یونان، را ناخشنود کرد، چراکه آنان خواهان انحلال کامل مقدونیه بودند.[۲۵]
در سال ۱۹۸ پیش از میلاد، او آنتی کایرا در فوکیس را تصرف کرد و آن را به پایگاه دریایی و بندر اصلی تدارکاتی خود بدل ساخت.[۲۶] در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۷ تا ۱۹۴ پیش از میلاد، فلامینینوس از مقر خود در الاتیا، امور سیاسی دولت‌شهرهای یونانی را هدایت می‌کرد. در سال ۱۹۶ پیش از میلاد، فلامینینوس در بازی‌های ایستمیایی در کورینت باستان حضور یافت و آزادی دولت‌شهرهای یونانی را اعلام کرد. او به زبان یونانی تسلط داشت و شیفتهٔ فرهنگ یونان بود، و یونانیان او را نجات‌دهندهٔ خود می‌خواندند؛ آنان سکه‌هایی با چهرهٔ او ضرب کردند و در برخی شهرها او را به‌مثابهٔ خدایی می‌ستودند.[۲۷] به گفتهٔ تیتوس لیویوس، این اقدام نشانهٔ فیلهلنیسم بی‌غرضانهٔ او بود.
فلامینینوس همراه با متحدان یونانی خود، اسپارت را غارت کرد، پیش از آنکه با هزاران بردهٔ آزادشده به روم بازگردد و در آنجا مراسم پیروزی برایش برگزار شود؛ از این میان، ۱٬۲۰۰ نفر از آخا آزاد شده بودند، کسانی که در جریان دومین جنگ پونی در ایتالیا به اسارت گرفته و در یونان به فروش رسیده بودند.[۲۸][۲۹]
در همین حال، اومنس دوم پادشاه پرگامون، از روم درخواست کمک کرد تا در برابر پادشاه سلوکی آنتیوخوس سوم بایستد. فلامینینوس در سال ۱۹۲ پیش از میلاد برای مذاکره با آنتیوخوس فرستاده شد و به او هشدار داد که در امور دولت‌شهرهای یونانی دخالت نکند. آنتیوخوس باور نداشت که فلامینینوس اختیار سخن‌گفتن از سوی یونانیان را داشته باشد و قول داد تنها در صورتی از یونان دست بکشد که رومیان نیز چنین کنند. این مذاکرات به نتیجه‌ای نرسید[۳۰] و به‌زودی جنگ‌های سلوکیان و رومیان آغاز شد. فلامینینوس در سال ۱۹۱ پیش از میلاد در نبرد ترموپیل (۱۹۱ پیش از میلاد)، که در آن آنتیوخوس شکست خورد، حضور داشت.[۳۱]
در سال ۱۸۹ پیش از میلاد، او همراه با مارکوس کلادیوس مارسلوس (کنسول ۱۹۶ پیش از میلاد) به مقام کنسور برگزیده شد و در این رقابت، از جمله بر کاتوی بزرگ پیروز شد.[۳۲]
در سال ۱۸۳ پیش از میلاد، او برای مذاکره با پروسیاس یکم فرستاده شد تا بکوشد هانیبال را دستگیر کند، کسی که از کارتاژ باستان به آنجا تبعید شده بود؛ اما هانیبال برای گریز از اسارت، خودکشی کرد. به گفتهٔ پلوتارک، بسیاری از سناتورها فلامینینوس را سرزنش کردند که با بی‌رحمی موجب مرگ دشمنی شده که دیگر بی‌خطر بود.[۳۳] اگرچه پس از این رویداد چیزی از او دانسته نیست، به نظر می‌رسد فلامینینوس در حدود سال ۱۷۴ پیش از میلاد درگذشته باشد.[۳۴]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ E. Badian (1970). Titus Quinctius Flamininus: Philhellenism and Realpolitik. University of Cincinnati.
- ↑ Pfeilschifter, Flamininus, p. 31.
- ↑ Livy, xxii. 33.
- ↑ Eckstein, "Flamininus", p. 120.
- ↑ Livy, xxv. 2.
- ↑ Broughton, vol. I, p. 293.
- ↑ Plutarch, Flamininus, 1.
- ↑ Livy, xxix. 13.
- ↑ Badian, "Family and Early Career", p. 109.
- ↑ Eckstein, "Flamininus", p. 121 (note 7), who says that he may have been replaced earlier, as Livy does not report comprehensively the events taking place in Tarentum.
- ↑ Plutarch, Flamininus, 1.
- ↑ Livy, xxxi. 4, 49.
- ↑ Broughton, vol. I, p. 322.
- ↑ Livy, xxxi. 49.
- ↑ Broughton, vol. I, pp. 325, 326.
- ↑ Eckstein, "Flamininus", p. 121.
- ↑ Livy, xxxii. 7.
- ↑ Plutarch, Flamininus, 2.
- ↑ Livy, xxxiii. 2.
- ↑ Broughton, vol. I, p. 330.
- ↑ Plutarch, Flamininus, 1, 2.
- ↑ Livy, xxxi. 50.
- ↑ Eckstein, "Flamininus", p. 123, who rejects Badian's interpretation that Flamininus was chosen because of his military competence and knowledge of Greek to deal with the situation in Macedonia.
- ↑ Eckstein, "Flamininus", pp. 123–126, who rejects Badian's interpretation that Flamininus was chosen because of his military competence and knowledge of Greek, so he could deal with the situation in Macedonia.
- ↑ Sviatoslav Dmitriev (24 March 2011). The Greek Slogan of Freedom and Early Roman Politics in Greece. Oxford University Press. pp. 143–. ISBN 978-0-19-537518-3.
- ↑ Polybius XVIII 28, 45.7, XXVII 14, 16.6.
- ↑ Plutarch, Flamininus, 16, gives selected text from a Chalcidian hymn to زئوس، روما (اسطوره) and Flamininus: available online at Bill Thayer's website (accessed 13 July 2009)
- ↑ Livius, Titus; A. H. McDonald; Henry Bettenson (1976). Rome and the Mediterranean: Books XXXI–XLV of the History of Rome from its Foundation. Penguin Classics. ISBN 978-0-14-044318-9.
- ↑ Rene Pfeilschifter (2005). Titus Quinctius Flamininus. Vandenhoeck & Ruprecht. ISBN 978-3-525-25261-1.
- ↑ Livy, Ab urbe condita XXXV: 13–18 (English translation).
- ↑ Plutarch, Flamininus 15.
- ↑ Livy, Ab urbe condita XXXVII:57 (English translation).
- ↑ Plutarch, Flamininus 20–21.
- ↑ Livy 41.28
منابع
- تیتوس لیویوس، از پیدایش روم (English translation by Rev. Canon Roberts on ویکی‌نبشته).
- پلوتارک، حیات مردان نامی.
- پولیبیوس، تاریخ‌ها (پولیبیوس) (English translation by William Roger Paton on LacusCurtius).
منابع جدید
- ارنست بدیان، "The Family and Early Career of T. Quinctius Flamininus", انجمن ترویج مطالعات رومی, Vol. 61 (1971), pp. 102–111.
- T. Robert S. Broughton, The Magistrates of the Roman Republic, American Philological Association, 1951–1952.
- Michael Crawford, Roman Republican Coinage, Cambridge University Press (1974, 2001).
- Friedrich Münzer, Roman Aristocratic Parties and Families, translated by Thérèse Ridley, Johns Hopkins University Press, 1999 (originally published in 1920).
- Rene Pfeilschifter, Titus Quinctius Flamininus, Untersuchungen zur römischen Griechenlandpolitik, Göttingen, Vandenhoeck & Ruprecht, 2005.
- یورگ روپکه، Anne Glock, David Richardson (translator), Fasti Sacerdotum: A Prosopography of Pagan, Jewish, and Christian Religious Officials in the City of Rome, 300 BC to AD 499, Oxford University Press, 2008.
- Francis X. Ryan, Rank and Participation in the Republican Senate, Stuttgart, Franz Steiner Verlag, 1998.
پیوند به بیرون
Plutarch's parallel lives – Flamininus – Loeb edn. at Bill Thayer's website (accessed 1۳ ژوئیه ۲۰۰۹)
- برگزارکنندگان تریومفوس
- خاندان کوئینکتیان
- درگذشتگان ۱۷۴ (پیش از میلاد)
- دومین جنگ مقدونیه
- زادگان دهه ۲۲۰ (پیش از میلاد)
- کنسورهای روم