برایان گایسین
برایان گایسین (به انگلیسی: Brion Gysin؛ ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۱۶ – ۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۸۶) نقاش، نویسنده، شاعر بی‌کلام، هنرمند اجرا و مخترع بریتانیایی-کانادایی بود. او بیش از همه به‌سبب گسترش تکنیک برش در همکاری با ویلیام اس. باروز و ساخت «ماشین رؤیا» همراه با ایان سامرویل شناخته می‌شود. با این حال، بخش بزرگی از فعالیت هنری او به نقاشی و طراحی اختصاص داشت و آثار خوشنویسانهٔ او از خط شکستهٔ ژاپنی و خط عربی تأثیر پذیرفته بودند.[۱]
زندگی
گایسین با نام کامل جان کلیفورد برایان گایسین در بیمارستان نظامی کانادا در تاپلو، باکینگهام‌شر، به دنیا آمد. مادرش کانادایی بود و پدرش، افسر نیروی اعزامی کانادا، هشت ماه پس از تولد او در جنگ کشته شد. گایسین دوران کودکی خود را در ادمونتون کانادا گذراند و سپس برای تحصیل به انگلستان فرستاده شد.[۱]
در ۱۹۳۴ به پاریس رفت و در سوربن تحصیل کرد. در آنجا با محافل سوررئالیستی ارتباط پیدا کرد و با هنرمندانی چون ماکس ارنست، سالوادور دالی، پابلو پیکاسو، من ری و مارسل دوشان آشنا شد. نخستین نمایشگاه او در ۱۹۳۵ در پاریس برگزار شد، اما همان زمان آندره برتون او را از گروه سوررئالیست‌ها کنار گذاشت؛ اتفاقی که به گفتهٔ زندگی‌نامه‌نویسش تأثیر عمیقی بر او گذاشت.[۱]
پس از جنگ جهانی دوم، گایسین مدتی دربارهٔ تاریخ برده‌داری پژوهش کرد و در ۱۹۴۶ کتابی دربارهٔ جوزایا هنسون منتشر کرد. او در ۱۹۵۰ به همراه پل بولز از طنجه دیدن کرد و چند سال بعد در همان شهر ساکن شد.[۱]
طنجه و هتل بیت
گایسین در ۱۹۵۴ همراه محمد حمری در طنجه رستورانی به نام «هزار و یک شب» افتتاح کرد. در این مکان گروه استادان موسیقی جاجوکا اجرا می‌کردند و رستوران به محل رفت‌وآمد هنرمندان و مسافران بین‌المللی تبدیل شد.[۲]
پس از از دست دادن رستوران در ۱۹۵۸، او به پاریس بازگشت و در ساختمانی که بعدها به هتل بیت مشهور شد اقامت کرد. در همان‌جا هنگام بریدن کاغذ برای یکی از طراحی‌هایش، به‌طور تصادفی قطعاتی از روزنامه را برید و با کنار هم گذاشتن آنها به امکان تازه‌ای برای ساخت متن رسید. این تجربه به گسترش تکنیک برش انجامید.[۳]
گایسین روش خود را با ویلیام اس. باروز در میان گذاشت و باروز آن را در آثار بعدی‌اش به کار گرفت. این دو بعدها در کتاب ذهن سوم نیز با یکدیگر همکاری کردند. گایسین همچنین در ویرایش برخی آثار باروز، از جمله اینترزون، نقش داشت.[۴]
تکنیک برش و شعر صوتی
گایسین تکنیک برش را به شیوه‌های دیگری نیز گسترش داد. او «شعرهای جایگشتی» می‌ساخت که در آنها یک عبارت بارها تکرار می‌شد، اما ترتیب کلمات در هر بار تغییر می‌کرد. بخشی از این جایگشت‌ها با برنامه‌های رایانه‌ای اولیه‌ای که ایان سامرویل نوشته بود تولید شدند.
در ۱۹۶۰ بی‌بی‌سی از گایسین خواست اثری صوتی برای پخش تهیه کند. نتیجه، شعر تپانچه بود که با ضبط صدای شلیک از فاصله‌های مختلف و برش و ترکیب آن صداها ساخته شد. این اثر در اجراهای شعر تجربی پاریس نیز مورد استفاده قرار گرفت.
ماشین رؤیا
گایسین و ایان سامرویل در ۱۹۶۱ «ماشین رؤیا» را ساختند؛ دستگاهی که از نور چشمک‌زن برای ایجاد تجربه‌های بصری با چشم بسته استفاده می‌کرد. گایسین آن را «نخستین شیء هنری که با چشم بسته دیده می‌شود» توصیف می‌کرد.[۱]
این دستگاه به یکی از شناخته‌شده‌ترین اختراعات گایسین تبدیل شد و بعدها بر هنرمندان تجربی، موسیقی‌دانان و نویسندگان مختلف تأثیر گذاشت.
آثار و تأثیر
مهم‌ترین رمان گایسین، فرایند، در ۱۹۶۹ منتشر شد و رابرت پالمر آن را یکی از آثار مهم نوگرایی سدهٔ بیستم دانسته است. از دیگر آثار او می‌توان به دقایقی تا رفتن، نابودگر، ذهن سوم و آخرین موزه اشاره کرد.[۵]
اندیشه‌ها و تجربه‌های گایسین بر هنرمندان نسل بیت و هنرمندان بعدی تأثیر گذاشتند. از چهره‌هایی که با تأثیر او مرتبط دانسته شده‌اند می‌توان دیوید بویی، میک جگر، کیت هرینگ و لوری اندرسون را نام برد.[۶]
گایسین در ۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۸۶ بر اثر سرطان ریه در پاریس درگذشت. خاکستر او در غارهای هرکول در مراکش پراکنده شد.[۷]
آثار برگزیده
- دقایقی تا رفتن (۱۹۶۰)
- نابودگر (۱۹۶۰)
- فرایند (۱۹۶۹)
- بگذار موش‌ها وارد شوند (۱۹۷۳)
- ذهن سوم (۱۹۷۸)، با ویلیام اس. باروز
- آخرین موزه (۱۹۸۶)
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 Geiger, John (2005). Nothing Is True – Everything Is Permitted: The Life of Brion Gysin (in English). The Disinformation Company. ISBN 1932857125.
- ↑ Shoemake, Josh (2013). Tangier: A Literary Guide for Travellers (in English). I.B. Tauris.
- ↑ Gysin, Brion (1973). Brion Gysin Let The Mice In (in English). Something Else Press.
- ↑ Gysin, Brion; Burroughs, William S. (1978). The Third Mind (in English). Viking.
- ↑ Gysin, Brion (1969). The Process (in English). Doubleday.
- ↑ Kuri, José Férez (2003). Brion Gysin: Tuning in to the Multimedia Age (in English). Thames & Hudson.
- ↑ "Felicity Mason/Anne Cumming – A Brief Biography and Interview" (in English). European Beat Studies Network. 16 اکتبر 2012.
- زادگان ۱۹۱۶ (میلادی)
- درگذشتگان ۱۹۸۶ (میلادی)
- نویسندگان نسل بیت
- نقاشان کانادایی سده ۲۰ (میلادی)
- افراد الجیبیتی سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
- رماننویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
- نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل کانادا
- بیخدایان اهل کانادا
- افراد کانادایی انگلستانیتبار
- دریافتکنندگان نشان فرمانده هنر و ادب
- نویسندگان الجیبیتی اهل انگلستان
- اهالی تاپلو
- پرسنل ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم
- ویلیام اس. باروز