برونو اهل کلن

برای دیگر کاربردها، برونو (ابهام‌زدایی) را ببینید.

قدیس
قدیس برونو کلن، اثر نیکولا مینیار
راهب، زاهد، معترف
زادهٔ	حدود ۱۰۳۰ کلن، اسقف‌نشین کلن
درگذشتۀ	۶ اکتبر ۱۱۰۱ سرا سن برونو
تکریم‌شده در	کلیسای کاتولیک
بئاتیفیه	۱۵۱۴ توسط پاپ لئوی دهم
قدیس‌شدن	۱۷ فوریه ۱۶۲۳ توسط پاپ گرگوری پانزدهم
بزرگداشت	۶ اکتبر
نمادها	جامهٔ فرقه کارتوزی، در دست داشتن جمجمه، قوانین فرقهٔ کارتوزی، صلیب

برونو اهل کلن (به زبان آلمانی: Bruno von Köln؛ به زبان ایتالیایی: Bruno di Colonia؛ حدود ۱۰۳۰ – ۶ اکتبر ۱۱۰۱)، که با عنوان قدیس برونو مورد تکریم است، بنیان‌گذار فرقه کارتوزی بود. او شخصاً نخستین دو جامعهٔ این فرقه را بنیان گذاشت. برونو در رنس آموزگاری نامدار بود و مشاور نزدیکِ شاگرد پیشین خود، پاپ اوربان دوم، به‌شمار می‌رفت. روز بزرگداشت او ۶ اکتبر است.

زندگی

برونو حدود سال ۱۰۳۰ در کلن زاده شد. بر اساس سنت، او به خاندان هارتنفائوست یا هاردبویست تعلق داشت که یکی از خاندان‌های اصلی شهر بود. از سال‌های نخست زندگی او اطلاعات اندکی در دست است، جز اینکه در شهر فرانسوی امروزی رنس به تحصیل الهیات پرداخت و سپس به سرزمین زادگاه خود بازگشت.

پس از پایان تحصیلات، برونو به کلن بازگشت و به احتمال زیاد حدود سال ۱۰۵۵ به مقام کشیشی منصوب شد و صاحب منصب کانونیک در کلیسای سنت کونیبِرت شد. در سال ۱۰۵۶، اسقف ژروه او را به رنس فراخواند و سال بعد، برونو ریاست مدرسهٔ اسقفی را بر عهده گرفت؛ این سمت در آن زمان شامل ادارهٔ مدارس و نظارت بر همهٔ مراکز آموزشی اسقف‌نشین بود. او از سال ۱۰۵۷ تا ۱۰۷۵، یعنی هجده سال، اعتبار و شهرتی را که مدرسهٔ رنس در دوران استادان پیشین خود، از جمله رِمی اوسر، به دست آورده بود، حفظ کرد.

برونو نزدیک به دو دهه مدرسه را اداره کرد و به‌عنوان فیلسوف و الهی‌دان شهرتی ممتاز به دست آورد. از شاگردان او می‌توان به اودِ دو شاتیون، که بعدها پاپ اوربان دوم شد، رانژیه، کاردینال و اسقف رجو، روبر، اسقف لانگر، و شمار زیادی از اسقفان و رؤسای دیرها اشاره کرد.

صدر اعظم اسقف‌نشین رنس

در سال ۱۰۷۵، برونو به مقام صدر اعظمیِ اسقف‌نشین رنس (رنس) منصوب شد که ادارهٔ روزمرهٔ اسقف‌نشین را نیز بر عهده داشت. در همین زمان، اسقف پارسا، ژروه دو شاتو-دو-لوار، که دوست برونو بود، جای خود را به ماناس دو گورنه داده بود؛ اشراف‌زاده‌ای خشن که در کلیسا جایگاه واقعی نداشت. در سال ۱۰۷۷، به درخواست برونو و روحانیان رنس، دو گورنه در شورایی در اوتن تعلیق شد. ماناس در واکنش، به شیوه‌ای معمول در سدهٔ یازدهم، افراد خود را واداشت خانه‌های کسانی را که علیه او اتهاماتی مطرح کرده بودند ویران کنند. او اموال آنان را مصادره کرد، مناصب کلیسایی آنان را فروخت و حتی به پاپ متوسل شد. برونو با احتیاط تا سال ۱۰۸۰ از کلیسای جامع شهر رنس دور ماند؛ در آن سال، صدور حکم قطعی، که شورش مردمی نیز آن را تأیید کرد، ماناس را وادار کرد کناره‌گیری کند و نزد هانریش چهارم، امپراتور مقدس روم، مخالف سرسخت پاپ گرگوری هفتم، پناه بگیرد.

خودداری از اسقف شدن

قدیس برونو از پذیرش اسقف‌نشین رجو دی کالابریا خودداری می‌کند، اثر وینچنتسو کاردوچی، صومعه ال پائولار

در آستانهٔ آنکه خود به مقام اسقفی منصوب شود، برونو در عوض به نذری که برای ترک امور دنیوی کرده بود عمل کرد و همراه با دو تن از دوستانش، رائول و فولسیوس، که آنان نیز از کانونیک‌های رنس بودند، کناره‌گیری کرد.

برونو و همراهانش مدتی در جامعه‌ای دینی با روبر مولِسم زندگی کردند. روبر در سال ۱۰۷۵ در سِش-فونتن، نزدیک مولِسم در اسقف‌نشین لانگر، همراه با گروهی از زاهدها اقامت گزیده بود که بعدها در سال ۱۰۹۸ نخستین فرقه سیسترسیها را تشکیل دادند. پس از اقامتی کوتاه، برونو همراه با شش تن از یارانش نزد هوگو شاتوُنف، اسقف گرونوبل، رفت. اسقف در سال ۱۰۸۴ آنان را در مکانی کوهستانی و خالی از سکنه در آلپ سفلیِ دوفینه، در محلی به نام کارتوز، اسکان داد؛ این مکان در فاصلهٔ نه‌چندان دوری از گرونوبل قرار داشت.

آنان در آنجا نیایشگاهی با حجره‌های کوچک و جدا از یکدیگر ساختند و در انزوا و فقر زندگی کردند.

در این زمان، شاگرد برونو، اودِ دو شاتیون، به مقام پاپی رسیده و با عنوان پاپ اوربان دوم در سال ۱۰۸۸ انتخاب شده بود. او که مصمم بود اصلاحاتی را که پاپ گرگوری هفتم آغاز کرده بود ادامه دهد و ناگزیر بود با پادپاپ کلمنت سوم و امپراتور هانری چهارم مبارزه کند، به‌شدت به متحدانی شایسته و وفادار نیاز داشت و در سال ۱۰۹۰ استاد پیشین خود را به رم فراخواند.

مشخص کردن سمت یا میزان نفوذی که برونو در رم داشت دشوار است. او در لاتران و در کنار خود پاپ اقامت داشت، در محرمانه‌ترین شوراهای او حضور می‌یافت و به‌عنوان مشاور فعالیت می‌کرد، اما از رقابت‌های شدید و جناح‌بندی‌های سیاسی در رم و درون دستگاه پاپی دوری می‌کرد و در پس‌زمینه باقی می‌ماند. اندکی پس از ورود او به رم، با ورود هانری چهارم که پادپاپ خود را نیز همراه آورده بود، جناح پاپی ناگزیر شد به جنوب عقب‌نشینی کند.

برونو اهل کلن

برونو در برابر تلاش‌ها برای انتصاب او به مقام اسقف اعظم رجو کالابریا مقاومت کرد و در عوض یکی از شاگردان پیشین خود را که در نزدیکی سالِرنو و در یک صومعهٔ بندیکتی اقامت داشت، برای این مقام پیشنهاد کرد. برونو در عوض درخواست کرد دوباره به زندگی خلوت خود بازگردد. قصد او این بود که به برادران خود در دوفینه بپیوندد؛ نامه‌ای که خطاب به آنان نوشته بود نیز این امر را روشن می‌کند. بااین‌حال، خواست اوربان دوم او را در ایتالیا و در نزدیکی دربار پاپی نگه داشت تا هر زمان که نیاز بود، بتوان او را فراخواند.

برونو در شورای کلرمون، که اوربان در آن جنگ صلیبی اول را موعظه کرد، شرکت نکرد؛ اما به نظر می‌رسد در شورای بنونتو در مارس ۱۰۹۱ حضور داشته است. نقش او در تاریخ از میان رفته است.

مکانی که برونو و شماری از پیروانی که به او پیوسته بودند در سال ۱۰۹۱ برای خلوتگاه جدید او برگزیدند، در اسقف‌نشین اسکویلاچه و در دره‌ای کوچک، جنگلی و مرتفع قرار داشت. این گروه در آنجا نمازخانه‌ای کوچک از چوب و چند کلبه ساختند. حامی آنان در آنجا روژه یکم سیسیل، کنت سیسیل و کالابریا و عموی دوک آپولیا، بود که زمین‌هایی را که آنان در آن سکونت داشتند به ایشان بخشید و دوستی نزدیکی میان آنان شکل گرفت. برونو در سال‌های ۱۰۹۸ و ۱۱۰۱، هنگام بیماری کنت، به دربار خاندان گیسکارد در میلتو رفت تا او را ملاقات کند و در سال ۱۰۹۷ نیز پسرش، روژه دوم سیسیل، پادشاه آیندهٔ سیسیل، را غسل تعمید دهد. بااین‌حال، روژه بیشتر اوقات نزد دوستان برونو به خلوتگاه می‌رفت و در آنجا خانه‌ای ساده برای خود ساخت. به‌سبب سخاوت او، صومعهٔ سنت استفان در سال ۱۰۹۵ در نزدیکی خلوتگاه اصلی که به مریم مقدس تقدیم شده بود، ساخته شد.

با آغاز سدهٔ جدید، دوستان برونو یکی پس از دیگری درگذشتند: اوربان دوم در سال ۱۰۹۹؛ لاندوین، نخستین همراه برونو و رئیس گراند شارتروز، در سال ۱۱۰۰؛ و کنت روژه در سال ۱۱۰۱. برونو نیز در ۶ اکتبر ۱۱۰۱ در سرا سن برونو درگذشت.

میراث برونو

نوتر دام دو کازالیبوس، دوفینه

پس از مرگ او، کارتوزیان کالابریا، مطابق رسمی رایج در قرون وسطی، فرستاده‌ای را اعزام کردند که حامل «طومار سوگ» بود؛ این خدمتگزار جامعه، طوماری بلند از پوست را که به گردن خود آویخته بود حمل می‌کرد و در سراسر ایتالیا، فرانسه، آلمان و انگلستان سفر می‌کرد. او در هر مکان توقف می‌کرد تا خبر مرگ برونو را اعلام کند و در مقابل، کلیساها، جوامع یا مجامع کلیسایی نام خود را بر روی طومار می‌نوشتند و به نثر یا نظم، مراتب تأسف خود و وعدهٔ دعاهایشان را ابراز می‌کردند. بسیاری از این طومارها حفظ شده‌اند، اما کمتر طوماری به اندازهٔ طومارهای مربوط به برونو گسترده یا سرشار از ستایش است. ۱۷۸ شاهد، که بسیاری از آنان او را می‌شناختند، گستردگی دانش و ثمربخشی آموزش او را ستودند. کسانی که او را شخصاً نمی‌شناختند، بیش از همه از دانش و استعدادهای عظیم او شگفت‌زده شده بودند. شاگردانش سه فضیلت اصلی او را می‌ستودند: روح بزرگ او در دعا، ریاضت شدید و ارادت او به مریم مقدس.

هر دو کلیسایی که او در بیابان بنا کرد به مریم مقدس تقدیم شده بودند: نوتر دام دو کازالیبوس در دوفینه و نوتر دام دلا توره در کالابریا. قوانین کارتوزیان، در وفاداری به الهامات او، مادر خدا را نخستین و اصلی‌ترین حامی همهٔ خانه‌های این فرقه معرفی می‌کنند، صرف‌نظر از اینکه هر یک از آنها حامی خاص خود را داشته باشد. نام او همچنین بر نهر سن برونو در کالیفرنیا نهاده شده است.