بشیت
بشیت
بشیت Beshshayt, Beit Shayt | |
|---|---|
 | |
| ریشه‌شناسی: «خانهٔ شیث» | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعهای از نقشه‌های تاریخی منطقهٔ پیرامون بشیت (دکمه‌ها را کلیک کنید) | |
  بشیت جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۹′۲۷″ شمالی ۳۴°۴۴′۵۶″ شرقی / ۳۱٫۸۲۴۱۷°شمالی ۳۴٫۷۴۸۸۹°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۲۶/۱۳۶ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | بخش رمله |
| تاریخ تخلیه | ۱۳ مه ۱۹۴۸ |
| مساحت | |
| • کل | ۱۸٬۵۵۳ دونوم (۱۸٫۶ کیلومتر مربع یا ۷٫۲ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۱۶۲۰ |
| علت تخلیه | حملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | نوه میوتاح، میشار، کفار مردخای، میسگاو دوو، کانوت، شدِما و عسرت |
بشیت (بشیت)، همچنین بِششَیت، روستایی عربی در بخش رمله در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در ۱۶٫۵ کیلومتری جنوب غربی رمله و نزدیک به وادی بشیت قرار داشت. یافته‌های باستان‌شناختی این روستا نشان‌دهندهٔ سکونت در دورهٔ نخست اسلامی و سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی است. جغرافی‌دانان عرب از سدهٔ سیزدهم به بعد از این روستا یاد کرده‌اند و آرامگاهی منسوب به «نبی شیت» (پیامبر شیث) در آن وجود داشت.
بشیت همچون بیشتر نقاط سرزمین فلسطین به‌ترتیب زیر فرمان صلیبیون، ممالیک، امپراتوری عثمانی و بریتانیا بود. در آغاز جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و در جریان عملیات بَرَق، نیروهای تیپ ۸۴ گیواتی روستا را مورد حمله قرار دادند و ساکنان آن آواره شدند. پس از تخلیه، بیشتر ساختمان‌های روستا ویران شد و اکنون هفت شهرک اسرائیلی بر زمین‌های آن بنا شده‌است.
ریشه‌شناسی نام
بنا بر گزارش صندوق اکتشاف فلسطین، نام بِششَیت برابر با «بیت شَیت» به معنای «خانهٔ شیث» است.[۱] آرامگاه «نبی شیت» (پیامبر شیث) در بشیت قرار داشت و زیارتگاه‌های دیگری نیز برای وی در منطقه وجود داشت، از جمله یکی در سامریه (حرم النبی شیت) و دیگری در النبی شیث در شمال لبنان.[۲] این آرامگاه درون مسجدی سه‌گنبد به همین نام واقع بود که بر دامنهٔ تپه‌ای در مرکز روستای پیشین قرار داشت.[۳]
پیشینه
دوران پیش از عثمانی
بقایای سفالی از دورهٔ نخست اسلامی[۴] و سکه‌ای از دورهٔ خلافت اموی (۶۹۷–۷۵۰ میلادی) در این مکان یافت شده‌است.[۵] همچنین بقایای سفالی از سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی نیز به دست آمده‌است.[۴]
در دورهٔ صلیبیون در سرزمین فلسطین، بشیت با نام «باسیت» (Basit) شناخته می‌شد. یاقوت حموی (درگذشتهٔ ۱۲۲۸ میلادی) در کتاب «معجم البلدان» از آن یاد کرده و نزدیکی آن به رمله را توصیف نموده‌است.[۶][۷]
سکه‌هایی از دورهٔ مملوکی (سدهٔ چهاردهم میلادی) نیز در این مکان کشف شده‌است.[۵]
دورهٔ عثمانی
ابن عماد حنبلی در سدهٔ هفدهم میلادی شرحی از روستا ارائه داده و یادآور شده که دانشمند عرب جمال البشیتی (درگذشتهٔ ۱۴۱۷ میلادی) از این روستا بوده‌است.[۶]
در سال ۱۸۳۸ میلادی، بشیت با نام «بِشَیت» (Beshayt) به‌عنوان روستایی در ناحیهٔ غزه ثبت شد.[۸]
در مه ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن جمعیت روستا را ۳۵۰ نفر برآورد کرد و یادآور شد که مزارع تنباکو آن را احاطه کرده‌اند.[۹] فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت بشیت را ۱۵۹ نفر (تنها مردان) با ۵۷ خانه ثبت کرده و نام روستا را برگرفته از «خانهٔ شیث» دانسته‌است.[۱۰][۱۱]
در اواخر سدهٔ نوزدهم، بشیت روستایی مهم میان یبنا و اسدود بود.[۳] ساختمان‌های روستا از خشت ساخته شده بودند و باغ‌های کشت‌شده‌ای با پرچین‌های کاکتوس در اطراف آن وجود داشت. بر فراز تپه‌ای، زیارتگاهی سه‌گنبد قرار داشت.[۶][۳][۱۲]
در پایان جنگ جهانی اول ظاهراً درگیری‌هایی در بشیت و اطراف آن رخ داد، زیرا مهمات بهره‌گیری‌شده از آن دوره در این مکان یافت شده‌است. تیپ سوارهٔ نیوزیلند در سال ۱۹۱۷ در این منطقه فعال بود.[۵]
دورهٔ قیمومت بریتانیا
در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین، بشیت دارای مدرسه‌ای ابتدایی بود که در سال ۱۹۲۱ بنا شد و در اواسط دههٔ ۱۹۴۰ شمار ۱۴۸ دانش‌آموز در آن ثبت‌نام کرده بودند. روستا یک مسجد و چند چاه آرتزینی داشت و بیشتر ساکنان آن کشاورز بودند.[۶]
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت بشیت ۹۳۶ نفر بود که همگی مسلمان بودند.[۱۳] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱٬۱۲۵ نفر افزایش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۳۳۳ خانه زندگی می‌کردند.[۱۴]
میان اوت تا اکتبر ۱۹۴۲، ارتش آندرس مدرسهٔ نظامی جوانان خود (Junacka Szkoła Kadetów) را در بشیت برپا کرد و سپس آن را به قسطینا منتقل نمود.[۱۵]
تا سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۱٬۶۲۰ نفر رسیده بود که از نظر قومی همگی عرب بودند. مساحت کل روستا ۱۸٬۵۵۳ دونوم بود.[۱۶]
شمار زیادی از ساکنان به کشت غلات اشتغال داشتند که بیشترین بخش زمین‌ها را دربرمی‌گرفت. بخشی از زمین‌ها نیز به آبیاری و باغداری و کشت مرکبات و زیتون اختصاص داشت.[۶][۱۷]
| کاربری زمین | دونوم |
|---|---|
| مرکبات | ۶۶ |
| آبیاری و باغداری | ۶۵۱ |
| زیتون | ۶۷ |
| غلات | ۱۷٬۵۵۸ |
| شهری | ۵۸ |
| قابل کشت | ۱۸٬۲۷۵ |
| غیرقابل کشت | ۲۲۰ |
| مالک | دونوم |
|---|---|
| عرب | ۱۸٬۵۳۸ |
| یهودی | ۰ |
| عمومی | ۱۵ |
| مجموع | ۱۸٬۵۵۳ |
جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
میان ۱۰ تا ۱۳ مه ۱۹۴۸، روستا از سوی گردان‌های ۵۲ و ۵۳ تیپ ۸۴ گیواتی در چارچوب عملیات بَرَق مورد حمله قرار گرفت. ساکنان مقاومت چشمگیری نشان دادند، اما بیشتر خانه‌ها ویران شد.[۱۹]
بر پایهٔ منبع عبری، پیش از آغاز جنگ، جنگجویان عراقی در بشیت حضور داشتند که جوانان روستا را آموزش نظامی می‌دادند و نگهبانی از روستا را سازمان‌دهی کرده بودند.[۲۰]
امروز هفت شهرک اسرائیلی بر زمین‌های روستا ساخته شده‌اند: نوه میوتاح، میشار، کفار مردخای، میسگاو دوو، کانوت، شدِما و عسرت. از ساختمان‌های پیشین بشیت، سه خانه و یک حوض بر جا مانده‌است؛ دو خانه متروک هستند و یک خانواده اسرائیلی در خانهٔ سوم سکونت دارد. زمین‌های اطراف اکنون توسط اسرائیلی‌ها کشت می‌شود.[۲۱]
در روستا محوطهٔ باستانی النبی عرفات وجود دارد که ستون‌ها و آب‌انبارهایی در آن باقی مانده‌است. با این حال، محوطه حصارکشی شده و به‌عنوان «ساختمان خطرناک» نشانه‌گذاری شده و آب‌انبارها پر از خفاش است.[۲۲]
کاوش‌های باستان‌شناختی
در سال ۱۹۹۹، سازمان باستان‌شناسی اسرائیل کاوش‌های باستان‌شناختی در این روستا را آغاز کرد. این کاوش به سرپرستی تزاخ کانیاس و با همکاری آ. حاجیان (نقشه‌برداری)، ر. گراف (ترسیم) و م. زالتسبرگر (عکاسی) انجام شد. حفاری خط فاضلاب، بقایای ساختمانی و قطعات سفالی از دورهٔ نخست اسلامی و سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی را آشکار ساخت.[۴] سنگ‌های کورکاری به اندازه‌های گوناگون در ۰٫۹ متری زیر سطح زمین کشف شد، به همراه قطعات سفالی از دورهٔ نخست اسلامی و چند استخوان حیوان.[۴] همچنین تکه‌سفال‌های فراوانی مربوط به سده‌های دوازدهم و سیزدهم میلادی یافت شد، از جمله پایهٔ جعبه‌ای از رس با پوشش گچ فرنگی و تزئینات هندسی و بقایای کفی از گچ.[۴]
کاوش نجات‌بخشی در سال ۲۰۱۶ بقایایی از دوره‌های اموی، مملوکی و عثمانی را آشکار کرد.[۵]
منابع
- ↑ Stewardson، Henry C. (۱۸۸۸). The Survey of Western Palestine, Index. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۸۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder, C.R. (۱۸۷۷). «The Moslem Mukam». Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund. ۹: ۹۳.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Petersen، Andrew (۲۰۰۲). A Gazetteer of Buildings in Muslim Palestine. انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص. ۱۱۰. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۷۲۷۰۱۱-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 Kanias, Tzach (۲۰۰۴). «Bashshit Final Report». Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel (۱۱۶).
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Elad, Itai (۲۰۱۷). «Bashshit Final Report». Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel (۱۲۹).
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۳۶۳. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Le Strange, G. (۱۸۹۰). «Palestine Under the Moslems». Committee of the Palestine Exploration Fund: ۴۲۱.
{{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند|journal=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۱۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۱: Judee, pt. ۲. L'Imprimerie Nationale. ص. ۶۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۴۴.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr ۱۲۸۸ der Flucht (۱۸۷۱)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۳۴.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۴۰۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Junacka Szkoła Kadetów 1942-1948 (81)». Kadeci II RP. ۲۰۱۶-۰۸-۰۵. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۰ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده) - 1 2 Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۶۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۱۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۶۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۵۶. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ گلبر، یوآو (۲۰۰۴). קוממיות ונכבה (استقلال و نکبت). כנרת זמורה דביר. ص. ۱۰۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Destroyed villages: Bashshit». www.alnakba.org. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۷ مه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۰۹-۰۸-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده) - ↑ «Tracing all that remains of the destroyed village of Bashshayt - Palestine». YouTube. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bashshit». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «بشیت». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Category:Bashshit». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای commons، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «בשית». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
الگو:روستاهای تخلیه‌شدهٔ عربی فلسطینی در جنگ ۱۹۴۸
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین