بیداخوید
بیداخَوید | |
|---|---|
روستا | |
محل | |
  بیداخَوید | |
| مختصات: ۳۱°۳۲′۳۲″شمالی ۵۳°۵۵′۰۹″شرقی / ۳۱٫۵۴۲۳۲۰°شمالی ۵۳٫۹۱۹۲۸۲°شرقی | |
| کشور | ایران |
| استان | یزد |
| شهرستان | تفت |
| بخش | بخش نیر |
| دهستان | بنادکوک |
| جمعیت | ۱۵۵ نفر (سرشماری ۹۵) |
| پیششمارهٔ تلفن | ۰۳۵۲ |
موقعیت جغرافیایی
بیداخَوید روستایی از توابع بخش نیر، دهستان بنادکوک[۱] شهرستان تفت، در ۷۲ کیلومتری جنوب غربی شهر یزد استان یزد است. همچنین این روستا در ۵۲ کیلومتری جنوب غربی شهر تفت قرار دارد.[۱] فاصله ی روستای بیداخوید تا شهر نیر ۲۴ کیلومتر و همچنین فاصله این روستا تا روستای بنادکوک ۱۰ کیلومتر می باشد.[۲]
جمعیت
این روستا در دهستان بنادکوک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۴۵ نفر (۹۸خانوار) بوده است.البته در سال ۱۳۶۵، ۶۹۷ نفر جمعيت داشت كه بهدليل فراهم نبودن امكانات شغلی، بخشی از جمعيت خود را از دست داد. همچنين جمعيت اين روستا در سال ۱۳۸۲ به ۳۵۶ نفر كاهش يافت.[۲]
وجه تسمیه نام بیداخَوید
در لغت نامه دهخدا (بیدا) به معنی دشت[۳] و همچنین (خَوید) به معنی خوشه گندمی که سبز شده و نرسیده[۴]، که در نتیجه میتوان گفت بیداخَوید به معنی دشت سبز میباشد.[۳][۴] البته در نقلی دیگر (خَوید) یعنی غله نارسیده و سبز و (بید) هم نام درختی زیبا با نیاز آبی بالاست، لذا به منطقه بیداخَوید منطقه بیدهای سبز هم می گویند.[۵]
قدمت
مردم شناسی
از مردمان نام آشنای این روستا می توان از باباشیخ علی بیداخویدی[۶] از عارفان نامدار قرن هشتم هجری[۷]، ارغوان رضایی بیداخویدی[۸][۹] از ستاره های تنیس جهان[۱۰] و مشهور به ملکه تنیس ایران[۱۱][۱۲]، غلامرضا احمدی بیداخویدی از مدیران شهری کلانشهرهای تهران[۱۳] و کرج[۱۴]، محمد رضایی بیداخویدی از معاونان اجرایی مجموعه داروخانه های ۱۳ آبان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران[۱۵]، و همچنین امیرحسین میرعلی بیداخَویدی از نفرات برتر کنکور سال ۱۳۹۷ با رتبه ۱۵ در رشته علوم انسانی[۱۶] نام برد.
نام خانوادگی که اهالی روستای بیداخوید به آن شهرت دارند به ترتیب حروف الفبا به شرح زیر می باشد:
احمدی بیداخویدی[۱۷]، باقری بیداخویدی[۱۸]، جلالی بیداخویدی[۱۹]، حاجی ابراهیمی بیداخویدی [۲۰]، خلیلی بیداخویدی[۲۱]، رضایی بیداخویدی[۲۲]، سلمانی بیداخویدی[۲۳]، غفوری بیداخویدی[۲۴]، قدیری بیداخویدی[۲۵]، لطفی بیداخویدی[۲۶]، مهرعلی بیداخویدی[۲۷]، میررحیمی بیداخویدی[۲۸]، میرعلی بیداخویدی[۲۹]، هادی بیداخویدی[۳۰]و....
مستند «بیدخُد»
مستند «بیدخُد» روایتی شاعرانه و آیینی از آیینهای کهن سوگواری در روستای بیداخوید یزد و چاوشیخوانی مردمان دلسوخته آن است.[۳۱]
ملکه تنیس ایران
تنیسور ارغوان رضایی بیداخَویدی[۹][۱۰] متولد ۱۴ مارس ۱۹۸۷ در شهر سنت اتین فرانسه و مشهور به ملکه تنیس ایران[۱۱] که در سال ۲۰۱۰ در میان ۱۵ تنیسور برتر زن جهان قرار داشت،[۳۲] اصالتا متعلق به این روستا می باشد.[۹] وی سابقه حضور در تیم ملی زنان فرانسه را در کارنامه خود دارد.[۳۳] در سال ۱۳۸۹ سازمان تربیت بدنی ایران از ارغوان رضایی تجلیل کرد که در لوح اهدايی سازمان تربیت بدنی ایران به وی این چنین آمده بود:
« سرزمين ايران و ملت شريف اين خاك كهن همواره به فرزندان نيك و پاك خود افتخار می كند، فرزند برومندی چون شما كه در تمامی ميادين و آوردگاههای ورزشی جهان، با حك تنديس مقدس ايران اسلامی بر سينه، با نام و فرياد نام سرزمين مادری، شايسته برترين و بالاترين تقدير و سپاسها هستيد. باشد كه در سايه عنايت الهی، هميشه شاهد حضور جوانان ايرانی در قلل افتخار و محبوبيت باشيد.»[۳۴]
باباشیخ علی بیداخَویدی
باباشیخ علی بیداخَویدی از برجستهترین مریدان دادا محمد از مشایخ یزدی بود.[۳۵] کتابی در باب زندگینامه باباشیخ علی بیداخویدی به اثر احمد احمدی بیداخویدی با عنوان (شیخ الاسلام، عالیجناب بابا شیخعلی بیداخَویدی - زندگینامه شیخ زین الدین علی بن محمود بن بنیمان[۷] مشهور به بابا شیخ علی بیداخَویدی) چاپ شده است که این کتاب در کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران موجود میباشد.[۶]
شرایط آب و هوایی
روستای بیداخَوید از مناطق ییلاقی استان یزد محسوب می شود[۳۶] و در فصلهای بهار و تابستان، منظرگاه طبيعی بسيار زيبايی دارد.[۲] اين روستا يكی از سردترين و پربارانترين مناطق استان يزد است كه در يكي از درههای كوهستانی شيركوه واقع شده است.[۲] در واقع این روستا از روستاهای خوش آب و هوا و از خنکترین نقاط استان یزد میباشد.[۳۷] روستای بيداخَويد در يك درهی كوهستانی با چشماندازها و مزرعههای متعدد و سرسبز قرار گرفته است كه در بهار و تابستان، آب و هوای مناسب و چشماندازها و جاذبههای طبيعی متعددی در كنار رودخانه ی بيداخويد دارد.[۲]
پیست اسکی بیداخَوید
در سال های گذشته با احداث پیست اسکی در روستای بیداخَوید مخالفت شد.[۳۸]
گردنه بیداخَوید
در راه مواصلاتی این روستا یک گردنه برفگیر وجود دارد که در استان یزد به گردنه بیداخَوید معروف میباشد.[۳۹][۴۰] این گردنه از زمین چهرهای این منطقه محسوب می شود. همچنین این گردنه در مسیر راه های مواصلاتی شهر یزد به مناطق بنادکوک دیزه، حیدرآباد، کهدوئیه، فخرآباد، بخش گاریزات، دهستان سخوید، بخش نیر، چاهوک و همچنین زردین می باشد.[۴۱]
معدن فلدسپار بیداخوید
معدن فلدسپار بیداخوید در جنوب غرب شیرکوه یزد، در 70 کیلومتری شهر یزد قرار گرفته است. این منطقه از نظر موقعیت زمین شناسی، در زون ایران مرکزی و بخشی از کمربند آتشفشانی ارومیه - دختر قرار دارد. معدن فلدسپار بیداخوید به شکل ذخیره آبرفتی کواترنری در همبری گسلی سنگ های گرانیتی شیرکوه با آهک های سازند جمال (پرمین) واقع است. هم اکنون خروج گازهای گوگردی از این زون گسلی فعال، مشاهده می شود. آرن ها و ماسه سنگ های تحکیم نیافته، سنگ های اصلی معدن را تشکیل می دهد. بیشتر رسوبات این معدن در رده بندی فولک در محدوده کوارتزآرنیت و آرکوز قرار می گیرد. بر اساس مطالعات پراش پرتو X، کانی های اصلی سازنده این ماسه سنگ ها شامل کوارتز، آلبیت، مسکوویت، ایلیت و ارتوکلاز است. گردشدگی و جورشدگی ضعیف در دانه ها نشانگر نزدیک بودن این رسوبات به سنگ منشا است. با توجه به شواهد صحرایی، مطالعات سنگ نگاری و مقایسه ترکیب کانی شناسی رسوبات با گرانیت شیرکوه، به نظر می رسد باتولیت گرانیتی شیرکوه، نقش مهمی در تشکیل کانسار بیداخوید داشته است. این رسوبات که به عنوان خاک صنعتی ارزش اقتصادی دارند، از دیدگاه محیط زمین ساختی در محدوده مرتبط با زون فرورانش قرار می گیرند. الگوی بهنجار شده تغییرات عناصر خاکی کمیاب نمونه های رسوب و گرانیت ها، نشان دهنده غنی شدگی شدید در LREE ها و تهی شدگی در HREE است، الگوی این تغییرات مشابه نمونه های گرانیت های میزبان است که نشان دهنده هم منشا بودن رسوبات و سنگ مادر است. مقادیر حاصل از ایزوتوپ های پایدار O18 و D در رسوبات منطقه بیداخوید به ترتیب (dO18) از ‰ 3.34- تا ‰ 7.6- و (dD) از ‰ 48.34- تا ‰ 75.4- متغیر است که نقش بیشتر آب های زیرزمینی در دگرسان کردن سنگ میزبان نفوذی و ایجاد این رسوبات را نشان می دهد.[۴۲][۴۳]
تفرجگاه استان یزد
روستای بیداخَوید یکی از مناطق تفرجگاهی استان یزد محسوب میشود.[۴۴][۴۵]
اماکن تاریخی
روستای بیداخَوید از مکانهایی تاریخی شامل تل شهدا (تپه شهدا)،[۱] بقعه شیخ علی بنیمان[۴۶] و مسجد جامع قدیم بیداخوید[۴۷] برخوردار است. بقعه شیخ علی بلیمان بخشی از مجموعه شیخ علی بلیمان میباشد. همچنین مسجد جامع قدیم بیداخوید همان مسجد جامع بیداخوید میباشد.[۴۸][۴۹][۵۰]
تپه شهدا(تل شهدا) قبرستان قدیمی روستا می باشد که دیگر چیزی از آن جز تپه ای از خاک باقیمانده نمانده است. نویسنده ی کتاب یادگارهای یزد در جلد اول آن کتاب، از این قبرستان چنین یاد کرده است:
«بر دامنه تپه کنار ده و متصل به آن بر سر گردنه ای که راه فرعی از آنجا می گذرد بقایای قبرستان قدیمی آن بمناسبت سنگ قبرهای قرون ششم تا هشتم قابل توجه است. سنگهای قدیمی آن همه از جنس سنگ سیاه نا منظم طبیعی است و چندتایی که در زیر خاک نرفته بود عبارت است از :
۱- هذا القبر سعید شهید سرخویه شاهان بنت فخر الدين ابوبكر بن حسین مبارز ماتوفی و توفيت في عشرون شهريور ماه سنة تسع وسبعين و سبعمائة . چون عروش شد...( ناخوانا ) وفات کرد .
٢ - هذا القبر الشهيد السعيد مرحوم محروم الشباب ... (ناخوانا) شمس الدين ابن رئيس نجم الدين محمود ابن...( ناخوانا ) ما توفى...( ناخوانا ) رجب المرجب لسنة سبع و ستين و سبعمائة .
۳ - هذا القبر سعيد شهيد مرحوم سالار نجم الدين محمود بن حسين میبدی ما توفى منتصف خردادماه سنة تسع و ثمانين و سبعمائة ، غفر له.
۴ - ( سنگ بالای سر به خط کوفی ) بسم الله الرحمن الرحيم كل نفس دائقة الموت وانما توفون اجوركم يوم القيامة فمن زحزح عن النار وادخل الجنة فقد فاز و ما الحيوة الدنيا الا متاع الغرور : ( سنگ پائین پا ) هذا القبر السعيد الشهيد صالح .... ( ناخوانا ) اربع و خمسين و ستمائة ، غفر الله ...
۵ - بسم الله الرحمن الرحيم ، اذا ما ... اجاب ... ( سائیده شده ) المرحوم المغفور امين الدين جمال الاسلام عزيز القبائل سعد بن محمد بن ابي ... ابن محمد بن ابى دلف تغمده الله بغفرانه ... ( سائيده ) قتل في يوم الخميس ... شهر الله المعظم ... سنة عشرين و ستمائة . »[۵۱]
مجموعه شیخ علی بلیمان یا بنیمان،[۷] بنایی مشتمل بر بقعه، خانقاه و مسجد است که از آثار معتبر و ارزشمند منطقه بهشمار میرود و قدمت آن به قرن نهم هجری میرسد.[۴۹] بر فراز این اثر ارزشمند گنبدی قرار دارد و در درون آن سه قبر دیده میشود که یکی از آنها متعلق به عارف نامدار شیخ علی بلیمان است. بنای خانقاه تقریباً با همان طرح و اسلوب قدیم پا بر جا مانده و مناسب کتیبهها و آثار تاریخی حائز اهمیت میباشد.[۴۶] این اثر تاریخی به شماره ۱۶۶۶ در تاریخ یکم مهرماه ۱۳۶۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴۹]
مسجد جامع بیداخوید متعلق به قرن هشتم هجری همزمان با حکومت آل مظفر است.[۵۰] محمد کریم پیرنیا نظریهپرداز معماری ایرانی در مقاله ای با عنوان (طاق و گنبد) اشاره ای چنین به مسجد بیداخوید داشته اند:
«...یزدی بندی در مهرابه یا بازه بیداخوید یزد ( که فعلا با محرابی سنگی که تصنعا گچ کار گذاشته شده ) یا مسجد کنونی آن آبادی بچشم می خورد که از آغاز اسلام یا اندکی پیش از آن هم چنان دست نخورده باقی به جای مانده و با معماران یزدی و اصفهانی و شیرازی ( که خوشبختانه نامشان زینت بخش گور و مسجد بی بی خانم ( همسر تیمور ) و بقعه قاضی بسوی سایر بناهای سمرقند و مساجد و خانقاههای خراسان کنونی که در دوران فرمانروایی تیمور و فرزندانش ساخته شده ) به شمال ایران رفته و چنان عمومیت یافته که آنرا پدیده ای نو و مختص خوارزم ...»[۵۲]
نام این مسجد متأثر از نام روستای بیداخوید است. ورودی این مسجد در جبهه غربی آن واقع شده است. گنبدخانه این مسجد به صورت مربع است که در فضای گنبدخانه سه طاق در شرق، شمال و غرب دیده میشود. طاق غرب و شمال با کاشی خشتهای شش ضلعی تزئین شده و در طاق شرقی با نقش مایه به صورت گرههای چوبی دیده میشود. برای دسترسی به طاقها دو ورودی موجود بوده است که یکی در فضای زیر گنبد خانه، کنار ورودی است که هماکنون آن را پوشاندهاند و فقط درب چوبی آن موجود است و دیگری در خارج از بنا در جبهه شمالی که با پلههای چوبی به طبقه بالا هدایت میشویم وجود دارد. طاق سمت شرقی باز است و یکی از ورودیهای شبستان به شکل مستطیل است. نوع، شکل و ساختار پلان بنا، قدمت آن و همچنین تزئینات آجرکاری موجود جز ویژگیهای بارز این بنا محسوب میشود.[۵۳] از ویژگیهای دیگر معماری بنا میتوان گفت که در وسط محراب مسجد، سنگی مرمر خوشتراش گل و بتهدار وجود دارد که به دستور شمسالدین محمد میرک در سال ۸۴۹ (قمری) نصبشده است. در طاق محراب مسجد نیز کتیبهای به خط ثلث از کاشی معرق وجود دارد که توسط زینالدین پیر علی نوشتهشده است.[۴۹] در سال ۱۴۰۲ اقدامات مرمتی از قبیل جمعآوری اندود کاهگل، جمعآوری اندود سفیدکاری داخل مسجد، جمعآوری اندود کاهگل دیوارهای مسجد، اجرای کاهگل و آجر فرش پشتبام، اجرای سفیدکاری داخل مسجد، اجرای بندکشی سقف و مرمت آجرهای فرسوده دیوار مسجد و اجرای کاهگل دیوارهای مسجد انجام شد. این مسجد تاریخی به شماره ۳۱۳۹۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۵۳]
حمام تاریخی
این روستا در گذشته دارای یک حمام تاریخی بوده است که متاسفانه تخریب شده و اثری از آن وجود ندارد.[۵۴][۵۵] نقشه پلان این حمام در مرکز اسناد و کتابخانه پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با عنوان پلان حمام قديمی روستای بيداخَويد موجود می باشد.[۵۶]
اشیاء تاریخی
زیلوهای پیدا شده در بقعه شیخ علی بلیمان این روستا، در ردیف فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است و جزء زیلوهای قدیمی ایران محسوب میشوند.[۵۷][۵۸] همچنین سنگ محراب مسجد جامع بیداخوید متعلق به قرن هشتم هجری همزمان با حکومت آل مظفر میباشد.[۵۰] در سال های گذشته یکی از سنگ های تاریخی مزار شیخ علی بنیمان[۷] توسط سارقان دزیده شد.[۲]
قَدَمگاه
همچنین روستای بیداخَوید را با جایگاه قَدَمگاه تاریخی اش می شناسند.[۵۹][۶۰]
درختان کهنسال
در بررسی هایی که در سال ۱۳۴۸ شمسی بر روی درختان این روستا انجام شد درختانی کهنسال از قبیل درخت چنار به قدمت ۹۰۰ سال و به ارتفاع ۱۸ متر[۶۱]، درخت گردو به قدمت ۴۰۰ سال و به ارتفاع ۱۳ متر[۶۲] و همچنین درخت گردویی دیگر به قدمت ۵۰۰ سال و به ارتفاع ۱۵ متر شناسایی و ثبت شد.[۶۳]
.jpeg)
.jpeg)
اماکن دیدنی
علاوه بر اماکن تاریخی روستا، تعدادی مکان طبیعی زیبا و دیدنی نیز در روستای بیداخوید و اطراف آن وجود دارد که از آنها میتوان چمن، برفخانه، شورگ و کنج چشمه را نام برد.[۱]
قناتها
از قناتهای مهم این روستا میتوان به قنات قنداب اشاره کرد.[۶۴] روستاي بيداخويد ۹ رشته قنات و تعداد زيادي چشمه دارد و همچنین به تعداد ۶۵ مزرعه و قنات، وابسته و متصل به اين روستا هستند.[۲] در فهرست قناتهای شهرستان تفت، اسامی قناتهای حوزهٔ روستای بیداخَوید به شرح زیر میباشد:
رودخانه، شهری، گنبدک، مزرعه آقا، عبدل، استاد خلیل، اسپیدارک، اشکوف، اللهآباد، اکبرآباد، مزرعه مورک، بیدخون، بیددوانه، مزرعه محمدغفور، پَشَمَک، چشمه خضری، نیم برجو، بید نوازون، عشق آباد، لای گدارسرخ، لای سیاه، مزرعه آقاحسین، مزرعه مرشدی و عیاس، مزرعه میان، مزرعه میرزا، هوشنگ اناری، لای سیاه سفلی، لای سیاه علیا، جنوب غرب فیضآباد، حاجی محمدغفور، حاجیآباد، حجتآباد حسنآباد، حجتآباد عباسآباد، حسنآباد، حسینآباد، حسینآباد بالا، حسینآباد وسط، حسینآباد پایین، دهنه سنگ آتشی، دوکله علیآباد، دوکله وعلی اکبر، سفیلآباد، سنجدی بالا، سنگ آب بالا، سنگ آب پایین، شیخآباد، عباس فیضآباد، عباسآباد بالا، عباسآباد ۱، علیآباد، لای مندجعفر، لای همتآباد، محمدآباد، مرغآباد، مزرعه استاد خلیل، مزرعه جنب عیاسآباد، مزرعه حسن عیاس، مزرعه داییون، مزرعه رضا، مزرعه شهری، مزرعه عزیزیان بالا، مزرعه عزیزیان پایین، مزرعه میرزا علیا، کاظمآباد، گردشاطر، گلوش بلند، گودداربند.[۶۵]
مزارع
همانطور که در فهرست قناتهای شهرستان تفت ثبت است این روستا دارای مزارع زیادی در فاصلههای دور و نزدیک نسبت به روستا است که میتوان از گُنبَدَک (گُنبدُگ)، مورُگ، نیمبِرجو، اِشکَفت، کِشبون، بیدَخون، بیدَک (بیدُگ)، اِشکِستِهها، پَشَمَک (پَشَمُگ)، زرگین و … را نام برد.[۱][۶۵]
محصولات کشاورزی
از عمدهترین محصولات کشاورزی درختی روستا میتوان از بادام، گردو، توت، سیب، زردآلو را نام برد. محصولات جالیزی مانند خیار، کدو، هندوانه، سیب زمینی و شلغم نیز بصورت محدود و در حد مصرف خود کشاورزها کشت میشود.[۱]
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 «مستندی از سبک زندگی مردم «بیداخوید» در رادیو فرهنگ». رادیو فرهنگ. ۱۵ آبان ۱۴۰۰.
- 1 2 3 4 5 6 7 «يك استاد دانشگاه: روستاي بيداخويد تفت در درهاي كوهستاني با چشماندازها و مزرعههاي متعدد قرار دارد». ایسنا. ۶ آذر ۱۳۸۵.
- 1 2 «معنی بیدا». موسسه لغت نامه دهخدا و مرکز بین المللی آموزش زبان فارسی.
- 1 2 «معنی خوید». موسسه لغت نامه دهخدا و مرکز بین المللی آموزش زبان فارسی.
- ↑ «روستای بیداخوید تفت یزد». آنلاین یزد_پورتال جامع استان یزد.
- 1 2 «شیخ الاسلام، عالیجناب بابا شیخعلی بیداخویدی - زندگینامه شیخ زین الدین علی بن محمود بن بنیمان مشهور به باباشیخ علی بیداخویدی (احمد احمدی بیداخویدی) - کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران». پایگاه اطلاعرسانی کتابخانههای ایران.
- 1 2 3 4 «تذکرة علی بنیمان». دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - کتابخانه مدرسه فقاهت.
- ↑ «WAT Singles Rankings_November 2005» (PDF). WAT Tennis.
- 1 2 3 «List of female tennis players». Academic Dictionaries and Encyclopedias.
- 1 2 «Aravane Rezai bidakhavidi». Academic Dictionaries and Encyclopedias.
- 1 2 «ارغوان رضایی ملکه تنیس ایران». رادیو فرهنگ.
- ↑ «بازگشت ارغوان رضایی به سرزمین مادری». ورزش سه.
- ↑ «معاون شهرسازی شهرداری کرج منصوب شد». پایگاه اطلاع رسانی مدیریت شهری کرج.
- ↑ «معاون شهردار کرج:صاحبان باغهای جهانشهر کرج باید در 30 درصد از اراضی خود مسکن احداث كنند». ایسنا. ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۱.
- ↑ «داروخانه ۱۳ آبان». مجموعه داروخانه های ۱۳ آبان.
- ↑ «تلنگری برای رتبه شدن». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۹ مرداد ۱۳۹۷.
- ↑ «احمدی بیداخویدی». نظام پزشکی پزشکی.
- ↑ «باقری بیداخویدی». دانشگاه یزد.
- ↑ «جلالی بیداخویدی». دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
- ↑ «حاجی ابراهیمی بیداخویدی». ویکی شهید.
- ↑ «خلیلی بیداخویدی». دانشگاه جامع علمی کاربردی.
- ↑ «رضایی بیداخویدی». سازمان نظام پزشکی.
- ↑ «سلمانی بیداخویدی». نوید شاهد.
- ↑ «غفوری بیداخویدی». سامانه دانشگاهیان.
- ↑ «قدیری بیداخویدی». سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «لطفی بیداخویدی». سازمان نظام پزشکی.
- ↑ «مهرعلی بیداخویدی». سازمان نظام مهندسی یزد.
- ↑ «میررحیمی بیداخویدی». پرتال جامع علوم انسانی.
- ↑ «میرعلی بیداخویدی». پرتال جامع علوم انسانی.
- ↑ «هادی بیداخویدی». سازمان نظام پزشکی.
- ↑ «اکران مستند «بیدخُد» در یزد». صدا و سیما. ۱۲ آبان ۱۴۰۴.
- ↑ «مصاحبه سایت WTA با ارغوان رضایی». ایسنا. ۹ آذر ۱۳۹۴.
- ↑ «سازمان تربيت بدني از ارغوان رضايي تجليل کرد -». تابناک. ۲۲ مهر ۱۳۸۹.
- ↑ «تجليل معاون امور بانوان سازمان تربيت بدنی از ارغوان رضایی». ایسنا. ۲۲ مهر ۱۳۸۹.
- ↑ «دادا». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ «مناطق ييلاقي تفت آماده پذيرايي از مسافران نوروزي». ایرنا. ۵ اسفند ۱۳۹۱.
- ↑ «آب و هوای خوب و مطبوع بیدا خوید قطعاً در توسعه و ترقی ان موثر است». ارشیو - فرمانداری تفت. ۲۲ مهر ۱۳۹۱.
- ↑ «هجوم زمینخواران به روستای بیداخوید». یزدی نیوز. ۲۰ آبان ۱۳۹۴.
- ↑ «مسیر گردنه بیداخوید از جاده سعید آباد بعد از روستای خامس آباد هم مسدود شده است». یزد نیوز. ۱۹ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «تمام محورهای استان یزد باز اما تردد فقط با زنجیر چرخ امکان پذیر است». ایسنا. ۶ اسفند ۱۴۰۲.
- ↑ «نقشه ماهوارهای بیداخوید، بخش نیر - توپومپ». نقشه توپوگرافی ایران.
- ↑ «زمین شیمی و خاستگاه خاک صنعتی کانسار فلدسپار بیداخوید (زون گسلی دهشیر) با استفاده از داده های عناصر کمیاب و ایزوتوپ های پایدار». جهاد دانشگاهی.
- ↑ «زمینشیمی و خاستگاه خاک صنعتی کانسار فلدسپار بیداخوید (زون گسلی دهشیر) با استفاده از دادههای عناصر کمیاب و ایزوتوپهای پایدار». سامانه مدیریت نشریات علمی- دانشگاه آزاد اسلامی.
- ↑ «بازدید فرماندار شهرستان تفت از طرح مسدود سازی مسیر تفرجگاههای گردنه های سخوید و بیداخوید». استانداری یزد_فرمانداری تفت.
- ↑ «مسیرهای منتهی به تفرجگاههای سخوید و بیداخوید تا اطلاع ثانوی مسدود است». استانداری یزد، فرمانداری تفت.
- 1 2 «تفت - اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد». اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد.
- ↑ «مسجد "بیدا خوید" درفهرست آثار ملی کشور قرار گرفت». ایلنا. ۹ خرداد ۱۳۹۵.
- ↑ «بقعه شیخ علی بلیمان در تفت مرمت شد». خبرگزاری ایکنا. ۴ شهریور ۱۴۰۲.
- 1 2 3 4 «مرمت بقعه شیخ علی بلیمان بیداخوید در شهرستان تفت». خبرگزاری میراث آریا. ۲ شهریور ۱۴۰۲.
- 1 2 3 «ثبت مسجد جامع «بیداخوید» در فهرست آثار ملی کشور». خبرگزاری مهر. ۹ خرداد ۱۳۹۵.
- ↑ يادگارهاي يزد: معرفي ابنيه تاريخي و آثار باستانی.جلد اول.خاک یزد. تهران: انجمن آثار ملی. ۱۳۴۸. صص. ۲۵۹_۲۶۰.
- ↑ «هنر و معماری [مجله]. شماره 10-11». سنا(سامانه نشریات ایران)_سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
- 1 2 «آغاز مرمت مسجد جامع بیداخوید تفت». اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد.
- ↑ «پلان حمام قدیمی روستای بیداخوید - پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری». پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- ↑ «زیبایی های كویر در شهرستانهای یزد». ایرنا. ۲۱ اسفند ۱۳۹۲.
- ↑ «پلان حمام قديمي روستاي بيداخويد - پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری». پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- ↑ «ثبت 15 اثر فرهنگی-تاریخی یزد، در فهرست آثار ملی کشور». اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد.
- ↑ «اعلام ثبت 15 اثر تاریخی یزد در فهرست آثار ملی». صداوسیما. ۵ خرداد ۱۳۹۸.
- ↑ «برنامهریزی برای مرمت بقعه و قدمگاه تاریخی روستای بیداخوید». اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد.
- ↑ «برنامهریزی برای مرمت بقعه و قدمگاه تاریخی روستای بیداخوید». میراث آریا. ۹ شهریور ۱۴۰۲.
- ↑ «نمایی از درخت چنار - پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری». پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- ↑ «نمایی از درخت گردو - پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری». پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- ↑ «نمایی از درخت گردو - پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری». پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- ↑ «پورتال خبری شرکت سهامی آب منطقه ای یزد». شرکت سهامی آب منطقه ای یزد.
- 1 2 «بانک اطلاعاتی قناتهای کشور _ وزارت جهاد کشاورزی ایران». WebCite query result. ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲. دریافتشده در ۱۸ آبان ۱۴۰۴.
- «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانیشده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافتشده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.
