تاریخ قومی

تاریخ قومی[۱] (به انگلیسی: Ethnohistory) مطالعه فرهنگ‌ها و آداب و رسوم مردم بومی با بررسی سوابق تاریخی و همچنین سایر منابع اطلاعاتی در مورد زندگی و تاریخ آن‌هاست. همچنین مطالعه تاریخ گروه‌های قومی مختلف است که ممکن است هنوز وجود داشته باشند یا نداشته باشند. این اصطلاح بیشتر در نوشته‌های مربوط به تاریخ قاره آمریکا استفاده می‌شود.

تاریخ قومی از داده‌های تاریخی و قوم‌نگاری به عنوان پایه و اساس خود استفاده می‌کند. روش‌ها و مطالب تاریخی آن فراتر از استفاده استاندارد از اسناد و نسخه‌های خطی است. متخصصان این حوزه، استفاده از منابعی مانند نقشه‌ها، موسیقی، نقاشی‌ها، عکاسی، فولکلور، سنت شفاهی، کاوش در محل، مواد باستان‌شناسی، مجموعه‌های موزه، آداب و رسوم پایدار، زبان و نام مکان‌ها را به رسمیت می‌شناسند.[۲]

توسعه تاریخی

سفالگران ایتنِگ در شمال فیلیپین. فرد سمت راست از نظر بیولوژیکی مرد است و لباس زنانه پوشیده است، که یک رسم رایج در فیلیپین پیش از استعمار است.

محققانی که تاریخ مردم بومی مکزیک را مطالعه می‌کنند، سنت دیرینه‌ای دارند که به دوران استعمار برمی‌گردد؛ آن‌ها از متون الفبایی و منابع دیگر برای نوشتن تاریخ مردم بومی مکزیک استفاده می‌کردند. کتاب «راهنمای سرخپوستان آمریکای میانه»، ویرایش شده توسط باستان‌شناس رابرت واچوپ، در ایجاد چندین جلد در مورد تاریخ قومی آمریکای میانه، که با عنوان «راهنمای منابع تاریخی قومی» در سال ۱۹۷۳ منتشر شد، مشارکت داشت.[۲] در زمان انتشار این جلدها، «اصطلاح «تاریخ قومی» و مفاهیم آن به معنایی که در اینجا به کار رفته است، اخیراً وارد ادبیات شده و کاملاً مورد توافق نیستند.»[۳] این مجلدها قرار بود فهرستی از منابعی باشند «که بعدها می‌توانستند برای تولید تاریخ قومی قابل قبول حرفه‌ای از آن‌ها استفاده کنند.»[۴]

در اواسط تا اواخر قرن بیستم، تعدادی از مورخان قومی مکزیک شروع به انتشار سیستماتیک بسیاری از متون الفبایی استعماری به زبان‌های بومی مکزیکی، در شاخه‌ای از تاریخ قوم‌نگار که در حال حاضر با عنوان فیلولوژی جدید شناخته می‌شود، کردند. این شاخه بر اساس سنت پیشین متخصصانی بنا شده بود که تاریخ مکزیک را می‌نوشتند و تاریخ مردمان بومی آن را به‌طور کامل در بر می‌گرفتند.[۵][۶][۷]

در ایالات متحده، این حوزه از مطالعه جوامع سرخپوستان آمریکایی که توسط کمیسیون دعاوی سرخپوستان الزامی شده بود، نشأت گرفت. این حوزه به جای جهت‌گیری نظری، جهت‌گیری عملی پیدا کرد و متخصصان، هم به نفع و هم به ضرر دعاوی سرخپوستان شهادت دادند. این روش‌شناسی نوظهور از منابع تاریخی مستند و روش‌های قوم‌نگاری استفاده می‌کرد. از جمله محققانی که روی این پرونده‌ها کار می‌کردند، می‌توان به هاوارد اف. کلاین، متخصص آمریکای لاتین، که مأمور کار روی سرخپوستان فلوریدا شده بود و جیکاریلا آپاچی و آرمینی ویلر-وگلین، مدیر پروژه تحقیقاتی دریاچه‌های بزرگ و دره اوهایو و بنیانگذار انجمن آمریکایی تاریخ قومی، اشاره کرد.[۸]

این حوزه همچنین به ملانزی رسیده است، جایی که تماس اخیر اروپاییان به محققان این امکان را داد تا دوره اولیه پس از تماس را مستقیماً مشاهده کنند و به سؤالات نظری مهمی بپردازند. مایکل هارکین استدلال می‌کند که «تاریخ قومی» بخشی از آشتی عمومی بین تاریخ و انسان‌شناسی در اواخر قرن بیستم بود.[۹]

تاریخ قومی به لطف فشارهای غیرعلمی خارجی، بدون یک چهره فراگیر یا برنامه آگاهانه، به صورت ارگانیک رشد کرد؛ با این حال، به مسائل محوری در تحلیل فرهنگی و تاریخی پرداخت. مورخان قومی به استفاده از دانش ویژه خود در مورد گروه‌های خاص، بینش‌های زبانی و تفسیر خود از پدیده‌های فرهنگی افتخار می‌کنند. آن‌ها ادعا می‌کنند که به تحلیلی عمیق‌تر از آنچه یک مورخ معمولی قادر به انجام آن است، صرفاً بر اساس اسناد مکتوب تولید شده توسط و برای یک گروه، دست می‌یابند.[۱۰] آن‌ها سعی می‌کنند فرهنگ را بر اساس اصطلاحات خاص خود و طبق کد فرهنگی خاص خود آن فرهنگ درک کنند.[۱۱] تاریخ قومی با سایر روش‌های تاریخی مرتبط متفاوت است، زیرا دیدگاه‌های امیک را به عنوان ابزار تحلیل در بر می‌گیرد. این حوزه و تکنیک‌های آن به دلیل چارچوب جامع و فراگیر خود، برای نوشتن تاریخ مردم بومی آمریکا بسیار مناسب هستند. این امر به ویژه به دلیل توانایی آن در ایجاد پل بین چارچوب‌های مختلف و دسترسی به زمینه‌ای آگاهانه‌تر برای تفسیر گذشته، اهمیت دارد.

تعریف این حوزه در طول سال‌ها دقیق‌تر شده است. در ابتدا، تاریخ قومی با تاریخ به معنای واقعی کلمه متفاوت بود، زیرا بُعد جدیدی را اضافه می‌کرد، به ویژه «استفاده انتقادی از مفاهیم و مطالب قوم‌شناسی در بررسی و استفاده از منابع تاریخی»، همان‌طور که توسط ویلیام ان. فنتون توصیف شده است.[۱۲] بعدها، جیمز آکستل، تاریخ قومی را به عنوان «استفاده از روش‌های تاریخی و قوم‌شناسی برای کسب دانش در مورد ماهیت و علل تغییر در فرهنگی که توسط مفاهیم و مقولات قوم‌شناسی تعریف شده است» توصیف کرد.[۲] دیگران این مفهوم اساسی را بر بازیگران تاریخی که قبلاً نادیده گرفته شده بودند، متمرکز کرده‌اند. به عنوان مثال، اد شیفلین ادعا کرد که تاریخ قومی اساساً باید حس خود مردم را در مورد چگونگی شکل‌گیری رویدادها و روش‌های آن‌ها برای ساخت فرهنگی گذشته در نظر بگیرد.[۱۳] در نهایت، سیمونز درک خود از تاریخ قومی را به عنوان «شکلی از زندگی‌نامه فرهنگی که از انواع مختلف شهادت در طول دوره زمانی طولانی تا جایی که منابع اجازه می‌دهند، استفاده می‌کند» فرموله کرد. او تاریخ قومی را تلاشی مبتنی بر رویکردی کل‌نگر و در زمانی توصیف کرد که وقتی بتوان آن را «به خاطرات و صداهای افراد زنده پیوند داد» بیشترین پاداش را می‌دهد.[۱۴]

هارکین با تأمل در تاریخ قوم‌شناسی به عنوان یک حوزه تحقیقاتی در ایالات متحده، آن را در چارچوب وسیع‌تری از همگرایی‌ها و واگرایی‌های حوزه‌های تاریخ و انسان‌شناسی و شرایط ویژه دعاویی ارضی سرخپوستان آمریکایی و تاریخ حقوقی در آمریکای شمالی در اواسط قرن بیستم قرار داده است.[۱۵]

گای بینر با اظهار نظر در مورد امکانات مطالعات تاریخ قومی جوامع سنتی در اروپا (مانند ایرلند)، اظهار داشت که «چهره‌های پیشگام در توسعه تاریخ قومی… استدلال کرده‌اند که این رویکرد می‌تواند به‌طور مثمر ثمری در مطالعه جوامع غربی به کار گرفته شود، اما چنین ابتکاراتی مورد توجه قرار نگرفته و تا به امروز تعداد بسیار کمی تاریخ‌های قومی مختص جوامع اروپایی نوشته شده است.»[۱۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. آشوری، داریوش (۱۳۹۲). فرهنگ علوم انسانی (ویراست سوم). تهران: نشر مرکز. ص. ۱۵۰.
  2. 1 2 3 Axtell, J. (1979). "Ethnohistory: An Historian's Viewpoint". Ethnohistory. 26 (1): 3–4. doi:10.2307/481465. JSTOR 481465.
  3. Howard F. Cline, "Introduction: Reflections on Ethnohistory" in Handbook of Middle American Indians, Guide to Ethnohistorical Sources, vol. 12, p. 3.
  4. Cline, "Introduction: Reflections on Ethnohistory", p. 4.
  5. James Lockhart, "Charles Gibson and the Ethnohistory of Postconquesst Central Mexico" in Nahuas and Spaniards: Postconquest Central Mexican History and Philology. Stanford University Press and UCLA Latin American Studies, vol. 76. 1991, p. 178
  6. Restall, Matthew, "A History of the New Philology and the New Philology in History", Latin American Research Review - Volume 38, Number 1, 2003, pp.113–134
  7. "Sources and Methods for the Study of Postconquest Mesoamerican Ethnohistory, Provisional Version, James Lockhart, Lisa Sousa, and Stephanie Wood, editors (2007)".
  8. Newsroom, IU Bloomington. "IU ethnohistory archives to bear name of pioneering researcher Wheeler-Voegelin: IU Bloomington Newsroom: Indiana University Bloomington". news.indiana.edu (به انگلیسی). Archived from the original on 2015-09-04. Retrieved 2022-03-01.
  9. Michael E. Harkin, "Ethnohistory's Ethnohistory," Social Science History, Summer 2010, Vol. 34#2 pp 113-128
  10. Lurie, N. (1961). "Ethnohistory: An Ethnological Point of View". Ethnohistory. 8 (1): 83. doi:10.2307/480349. JSTOR 480349.
  11. DeMallie, Raymond J. (1993). "These Have No Ears": Narrative and the Ethnohistorical Method". Ethnohistory. 40 (4): 515–538. doi:10.2307/482586. JSTOR 482586.
  12. Fenton, W. N. (1966). "Field Work, Museum Studies, and Ethnohistorical Research". Ethnohistory. 13 (1/2): 75.
  13. Schieffelin, E. and D. Gewertz (1985), History and Ethnohistory in Papua New Guinea, 3
  14. Simmons, W. S. (1988). "Culture Theory in Contemporary Ethnohistory". Ethnohistory (Submitted manuscript). 35 (1): 10. doi:10.2307/482430. JSTOR 482430.
  15. Harkin, Michael (2010). "Ethnohistory's Ethnohistory: Creating a Discipline from the Ground Up". Social Science History. 34 (2): 113–128. doi:10.1215/01455532-2009-022.
  16. Guy Beiner, Forgetful Remembrance: Social Forgetting and Vernacular Historiography of a Rebellion in Ulster (Oxford University Press, 2018), p.10.

برای مطالعهٔ بیشتر

  • Adams, Richard N. "Ethnohistoric research methods: Some Latin American features." Anthropological Linguistics 9, (1962) 179-205.
  • Bernal, Ignacio. "Archeology and written sources.". 34th International Congress of Americanists (Vienna, 1966). Acta pp. 219–25.
  • Carrasco, Pedro. "La etnohistoria en Meso-américa." 36th International Congress of Americanists (Barcelona, 1964). Acta 2, 109-10.
  • Cline, Howard F. "Introduction: Reflections on Ethnohistory" in Handbook of Middle American Indians, Guide to Ethnohistorical Sources, Part 1, vol. 12. pp. 3–17. Austin: University of Texas Press 1973.
  • Fenton, W.N. "The training of historical ethnologists in America." American Anthropologist 54(1952) 328-39.
  • Gunnerson, J.H. "A survey of ethnohistoric sources." Kroeber Anthr. Soc. Papers 1958, 49-65.
  • Lockhart, James "Charles Gibson and the Ethnohistory of Postconquesst Central Mexico" in Nahuas and Spaniards: Postconquest Central Mexican History and Philology. Stanford University Press and UCLA Latin American Studies, vol. 76. 1991
  • Sturtevant, W.C. "Anthropology, history, and ethnohistory." Ethnohistory 13(1966) 1-51.
  • Vogelin, E.W. "An ethnohistorian's viewpoint" The Bulletin of the Ohio Valley historic Indian conference, 1 (1954):166-71.

پیوند به بیرون