تخمه آفتاب‌گردان

تخمه آفتابگردان.

تخمه آفتاب‌گردان میوه ی گل آفتابگردان و از گل‌آفتاب‌گردانیان است. البته این اصطلاح با توجه به مفاهیمِ کالبدشناسی میوه زیاد معتبر و درست نیست. در گیاهشناسی آن را از کاسنیان می‌شمارند. معمولاً وقتی پوسته از آن جدا شد، به آن تخم آفتابگردان می‌گویند. بزرگترین بازار خرید و فروش تخمه آفتابگردان در شهرستان های خوی و سنقر و کلیایی و سقز و بیجار می باشد.

بیشترین سطح زیر کشت تخمه آفتابگردان آجیلی در کشور مربوط به شهرستان سنقر و کلیایی در استان کرمانشاه است.[۱]

کاربرد

بیشتر از سه گونه از دانه‌های آفتابگردان برای دستیابی به موادِ زیر استفاده می‌شود: اسید لینولئیک که پر کاربردترین است، اسید اولئیک و روغن تخم آفتابگردان.

جدولِ ارزشِ خوراکیِ تخم آفتابگردان
ارزش غذایی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۲٬۴۴۵ کیلوژول (۵۸۴ کیلوکالری)
۲۰ گرم
قند۲٫۶۲ گرم
فیبر خوراکی۸٫۶ گرم
۵۱٫۴۶ گرم
اشباع۴٫۴۵۵ گرم
چربی تک‌سیرنشده۱۸٫۵۲۸ گرم
چربی غیراشباع چندگانه۲۳٫۱۳۷ گرم
۲۰٫۷۸ گرم
ویتامین‌ها
درصد ارزش روزانه
ویتامین (B۱)
۱۲۹٪
۱٫۴۸ میلی‌گرم
(B۲)
۳۰٪
۰٫۳۵۵ میلی‌گرم
نیاسین (B۳)
۵۶٪
۸٫۳۳۵ میلی‌گرم
پانتوتنیک اسید (B۵)
۲۳٪
۱٫۱۳ میلی‌گرم
ویتامین ب۶
۱۰۳٪
۱٫۳۴۵ میلی‌گرم
فولیک (B۹)
۵۷٪
۲۲۷ میکروگرم
کولین
۱۱٪
۵۵٫۱ میلی‌گرم
ویتامین ث
۲٪
۱٫۴ میلی‌گرم
ویتامین ئی
۲۳۴٪
۳۵٫۱۷ میلی‌گرم
مواد معدنیمقدار
درصد ارزش روزانه
کلسیم
۸٪
۷۸ میلی‌گرم
آهن
۴۰٪
۵٫۲۵ میلی‌گرم
منیزیم
۹۲٪
۳۲۵ میلی‌گرم
منگنز
۹۳٪
۱٫۹۵ میلی‌گرم
فسفر
۹۴٪
۶۶۰ میلی‌گرم
پتاسیم
۱۴٪
۶۴۵ میلی‌گرم
سدیم
۱٪
۹ میلی‌گرم
روی
۵۳٪
۵ میلی‌گرم

درصدهای تقریبیٔ پیش‌نهاده برای افراد بزرگسال، از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.
منبع: کانون دادهٔ غذای وزارت کشاورزی آمریکا
نقشه جهانی تولید تخمه آفتابگردان بر حسب تن. (۲۰۱۸)

هشت تولیدکننده برتر آفتابگردان در جهان

تولیدکنندگانِ برترِ تخمه آفتابگردان در سالِ ۲۰۲۰
منبع: فائو [۲]
رده کشور میزان تولید به تن
۱ روسیه۱۳،۳۰۰،۰۰۰
۲ اوکراین۱۳،۱۰۰،۰۰۰
۳ آرژانتین۳،۲۰۰،۰۰۰
۴ چین۲،۴۰۰،۰۰۰
۵ رومانی۲،۲۰۰،۰۰۰
۶ ترکیه۲،۱۰۰،۰۰۰
۷ بلغارستان۱،۷۰۰،۰۰۰
۸ مجارستان۱،۷۰۰،۰۰۰
تولیدِ جهانی۵۰،۲۰۰،۰۰۰

روسیه با تولید ۲۶.۵ درصد و اوکراین با ۲۶.۱ درصد بزرگ ترین تولیدکنندگان آفتابگردان در جهان هستند و ۵۲ درصد آفتابگردان جهان را تولید می‌کنند

پانویس

  1. «تخمه آفتاب گردان سنقر و کلیایی».
  2. «FAOSTAT». www.fao.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۱۷.