تعامل انسان و هوش مصنوعی

تعامل انسان و رایانه بر چگونگی ارتباط افراد با رایانه‌ها و طراحی ارگونومیک آن‌ها برای سازگاری بهتر با نیازهای انسانی تمرکز دارد. هرچند با پیشرفت‌های فنی، تعریف این حوزه تغییر می‌کند،[۱] هوش مصنوعی (AI) از رایانه‌های معمولی متمایز است زیرا توانایی انجام کارهایی را دارد که معمولاً با هوش انسانی صورت می‌گیرند. این هوش به‌ویژه شبیه انسان به نظر می‌رسد زیرا شامل هدایت در شرایط نامطمئن، یادگیری فعال و پردازش اطلاعات همان‌گونه که انسان‌ها می‌بینند و می‌شنوند است.[۲][۳] برخلاف تعامل سنتی و سلسله‌مراتبی انسان-رایانه، که در آن انسان ماشین را هدایت می‌کرد، تعامل انسان-هوش مصنوعی اکنون بیشتر حالت وابستگی متقابل پیدا کرده است، زیرا هوش مصنوعی توانایی ارائهٔ بینش‌های مستقل خود را به دست آورده است.[۴]

ادراک هوش مصنوعی

تعامل انسان و هوش مصنوعی تأثیر چشمگیری بر جهان دارد، زیرا هوش مصنوعی شیوهٔ رفتار انسان‌ها و درک آن‌ها از جهان را تغییر می‌دهد.[۵] امروزه هوش مصنوعی به‌طور گسترده برای ساخت الگوریتم‌هایی به کار می‌رود که تبلیغات و محتوای شخصی‌سازی‌شده را در شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های فیلم درخواستی نمایش می‌دهند؛ این الگوریتم‌ها از داده‌هایی استفاده می‌کنند که کاربران هنگام استفاده از اینترنت در اختیار قرار می‌دهند.[۶]

هوش مصنوعی با انتظارات، اسناد و اغلب تصورات غلط مختلفی درک شده است.[۷] اساساً، انسان‌ها یک مدل ذهنی برای درک استدلال و انگیزه هوش مصنوعی برای توصیه‌های تصمیم‌گیری خود دارند و ایجاد یک مدل ذهنی جامع و دقیق از هوش مصنوعی به افراد کمک می‌کند تا انگیزه‌هایی را برای دریافت پاسخ‌های ارزشمندتر از هوش مصنوعی ایجاد کنند.[۸] با این حال، این مدل‌های ذهنی کامل نیستند زیرا افراد فقط می‌توانند از طریق تعامل محدود خود با هوش مصنوعی اطلاعات بیشتری در مورد آن کسب کنند. تعامل بیشتر با هوش مصنوعی، مدل ذهنی بهتری ایجاد می‌کند که فرد می‌تواند برای تولید نتایج سریع‌تر بهتر، آن را بسازد.[۹][۱۰]

همکاری و رقابت انسان و هوش مصنوعی

همکاری انسان و هوش مصنوعی زمانی رخ می‌دهد که انسان و هوش مصنوعی در یک سطح و به یک اندازه بر انجام وظیفه نظارت کنند تا به هدف مشترک برسند. بخشی از این همکاری به شکل تقویت توانایی‌های انسانی صورت می‌گیرد. هوش مصنوعی می‌تواند در تحلیل و تصمیم‌گیری به انسان کمک کند، از طریق ارائه و سنجش حجم زیادی از اطلاعات، و همچنین با یادگیری اینکه در مواقعی که به عدم قابلیت اعتماد خود پی می‌برد، تصمیم را به انسان واگذار کند.[۱۱] این همکاری به‌ویژه زمانی سودمند است که انسان بتواند وظیفه‌ای را تشخیص دهد که هوش مصنوعی در آن خطاهای اندکی مرتکب می‌شود، به‌گونه‌ای که نیازی به بررسی‌های بیش از حد از سوی انسان وجود نداشته باشد.[۱۲]

برخی یافته‌ها نشانه‌هایی از تقویت انسان-هوش مصنوعی، یا همزیستی انسان-هوش مصنوعی،[۱۳] را نشان می‌دهند که در آن هوش مصنوعی توانایی انسان را به گونه‌ای افزایش می‌دهد که همکاری در یک کار با هوش مصنوعی نتایج بهتری نسبت به کار انفرادی انسان ایجاد می‌کند. به عنوان مثال، کیفیت و سرعت وظایف خدمات مشتری هنگامی که یک عامل انسانی با هوش مصنوعی همکاری می‌کند، افزایش می‌یابد،[۱۴] آموزش در مدل‌های خاص به هوش مصنوعی اجازه می‌دهد تا تشخیص‌ها را در محیط‌های بالینی بهبود بخشد،[۱۵] و هوش مصنوعی با مداخله انسان خلاقیت آثار هنری را بهبود می‌بخشد، در حالی که هایکوهای کاملاً تولید شده توسط هوش مصنوعی امتیاز منفی گرفتند.[۱۶]

هم‌افزایی انسان و هوش مصنوعی، مفهومی که در آن همکاری انسان و هوش مصنوعی نتایج بهینه‌تری نسبت به همکاری انسان یا هوش مصنوعی به تنهایی ایجاد می‌کند[۱۷][۱۸] می‌تواند توضیح دهد که چرا هوش مصنوعی همیشه به عملکرد کمک نمی‌کند. برخی از ویژگی‌ها و توسعه‌های هوش مصنوعی ممکن است هم‌افزایی انسان و هوش مصنوعی را تسریع کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است آن را راکد کنند. به عنوان مثال، هنگامی که هوش مصنوعی برای عملکرد بهتر به‌روزرسانی می‌شود، گاهی اوقات با کاهش سازگاری با مدل جدید و مدل ذهنی که کاربر در نسخه قبلی توسعه داده است، عملکرد تیمی با انسان و هوش مصنوعی را بدتر می‌کند.[۱۹] تحقیقات نشان داده است که هوش مصنوعی اغلب از قابلیت‌های انسانی به شکل تقویت انسان و هوش مصنوعی و نه هم‌افزایی انسان و هوش مصنوعی پشتیبانی می‌کند، احتمالاً به این دلیل که افراد بیش از حد به هوش مصنوعی متکی هستند و از تفکر مستقل دست می‌کشند.[۲۰][۲۱] ترغیب افراد به مشارکت فعال در تجزیه و تحلیل و تفکر در مورد زمان پیروی از توصیه‌های هوش مصنوعی، اتکای بیش از حد آنها را کاهش می‌دهد، به خصوص برای افرادی که نیاز بیشتری به شناخت دارند.[۲۲]

رقابت انسان و هوش مصنوعی

ربات‌ها و رایانه‌ها جایگزین کارهای روزمره‌ای شده‌اند که در گذشته توسط انسان انجام می‌شد،[۲۳][۲۴] اما ظهور هوش مصنوعی عامل‌محور امکان جایگزینی وظایف شناختی را نیز فراهم کرده است؛[۲۵] از جمله پاسخ‌گویی به تماس‌های تلفنی برای تنظیم قرار ملاقات و رانندگی خودرو. در سال ۲۰۱۶ پژوهش‌ها برآورد کرده بودند که تا سال ۲۰۳۰ حدود ۴۵ درصد از فعالیت‌های شغلیِ دارای دستمزد می‌تواند توسط هوش مصنوعی جایگزین شود.[۲۶]

با پیشرفت سریع هوش مصنوعی و فناوری یادگیری عمیق،[۲۷] هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای استقلال بیشتری پیدا می‌کند. درک استقلال ربات‌ها، نگرش منفی مردم نسبت به آنها را افزایش می‌دهد و نگرانی در مورد غلبه فناوری، مردم را به رد آن سوق می‌دهد.[۲۸][۲۹] تمایل مداومی به بیزاری از الگوریتم وجود داشته است که در آن مردم توصیه‌های انسانی را به توصیه‌های هوش مصنوعی ترجیح می‌دهند.[۳۰] با این حال، مردم همیشه قادر به تشخیص وظایف انجام شده توسط هوش مصنوعی یا سایر انسان‌ها نیستند. برای اطلاعات بیشتر به بخش «چیرگی هوش مصنوعی» مراجعه کنید. همچنین قابل توجه است که این احساس در فرهنگ‌های غربی برجسته‌تر است، زیرا غربی‌ها در مقایسه با آسیای شرقی‌ها تمایل کمتری به نشان دادن دیدگاه‌های مثبت نسبت به هوش مصنوعی دارند.[۳۱]

منابع

  1. ↑ Brachman, Ronald J. (2006-12-15). "(AA)AI More than the Sum of Its Parts". AI Magazine (به انگلیسی). 27 (4): 19. doi:10.1609/aimag.v27i4.1907. ISSN 2371-9621.
  2. ↑ Rossi, Francesca (2018). "Building Trust in Artificial Intelligence". Journal of International Affairs. 72 (1): 127–134. ISSN 0022-197X. JSTOR 26588348.
  3. ↑ Wang, Pei (2008-06-20). "What Do You Mean by "AI"?". Conference Paper in Frontiers in Artificial Intelligence and Applications. NLD: IOS Press: 362–373. ISBN 978-1-58603-833-5 – via ACM Digital Library.
  4. ↑ Süße, Thomas; Kobert, Maria; Kries, Caroline (2021). "Antecedents of Constructive Human-AI Collaboration: An Exploration of Human Actors' Key Competencies". In Camarinha-Matos, Luis M.; Boucher, Xavier; Afsarmanesh, Hamideh (eds.). Smart and Sustainable Collaborative Networks 4.0. IFIP Advances in Information and Communication Technology (به انگلیسی). Vol. 629. Cham: Springer International Publishing. pp. 113–124. doi:10.1007/978-3-030-85969-5_10. ISBN 978-3-030-85969-5.
  5. ↑ Vishwarupe, Varad; Maheshwari, Shrey; Deshmukh, Aseem; Mhaisalkar, Shweta; Joshi, Prachi M.; Mathias, Nicole (2022-01-01). "Bringing Humans at the Epicenter of Artificial Intelligence: A Confluence of AI, HCI and Human Centered Computing". Procedia Computer Science. International Conference on Industry Sciences and Computer Science Innovation. 204: 914–921. doi:10.1016/j.procs.2022.08.111. ISSN 1877-0509.
  6. ↑ Sundar, S Shyam (January 2020). "Rise of Machine Agency: A Framework for Studying the Psychology of Human–AI Interaction (HAII)". Journal of Computer-Mediated Communication (به انگلیسی). 25 (1): 74–88. doi:10.1093/jcmc/zmz026. ISSN 1083-6101. Archived from the original on 2024-08-14.
  7. ↑ Dillon, Sarah (2020-01-02). "The Eliza effect and its dangers: from demystification to gender critique". Journal for Cultural Research. 24 (1): 1–15. doi:10.1080/14797585.2020.1754642. ISSN 1479-7585.
  8. ↑ "Tell Me More? The Effects of Mental Model Soundness on Personalizing an Intelligent Agent" (به انگلیسی). doi:10.1145/2207676.2207678. Archived from the original on 2023-06-30. Retrieved 2025-11-09.
  9. ↑ Bansal, Gagan; Nushi, Besmira; Kamar, Ece; Weld, Daniel S.; Lasecki, Walter S.; Horvitz, Eric (2019-07-17). "Updates in Human-AI Teams: Understanding and Addressing the Performance/Compatibility Tradeoff". Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence (به انگلیسی). 33 (1): 2429–2437. doi:10.1609/aaai.v33i01.33012429. ISSN 2374-3468.
  10. ↑ "Some Observations on Mental Models". Taylor & Francis (به انگلیسی). 2014-01-14. doi:10.4324/9781315802725-2 (inactive 15 November 2025). Archived from the original on 2025-04-11.{{cite journal}}: تمیزکاری شیوه یادکرد ۱: شناساگر شیء دیجیتال غیرفعال از نوامبر ۲۰۲۵ (link)
  11. ↑ Wilson, H. James; Daugherty, Paul R. (2018-07-01). "Collaborative Intelligence: Humans and AI Are Joining Forces". Harvard Business Review (به انگلیسی). ISSN 0017-8012. Retrieved 2025-11-15.
  12. ↑ Bondi, Elizabeth; Koster, Raphael; Sheahan, Hannah; Chadwick, Martin; Bachrach, Yoram; Cemgil, Taylan; Paquet, Ulrich; Dvijotham, Krishnamurthy (2022-06-28). "Role of Human-AI Interaction in Selective Prediction". Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence (به انگلیسی). 36 (5): 5286–5294. doi:10.1609/aaai.v36i5.20465. ISSN 2374-3468.
  13. ↑ Boskemper, Melanie M.; Bartlett, Megan L.; McCarley, Jason S. (2022-09-01). "Measuring the Efficiency of Automation-Aided Performance in a Simulated Baggage Screening Task". Human Factors (به انگلیسی). 64 (6): 945–961. doi:10.1177/0018720820983632. ISSN 0018-7208. PMID 33508964.
  14. ↑ Kahn, Laura H.; Savas, Onur; Morrison, Adamma; Shaffer, Kelsey A.; Zapata, Lila (19 March 2021). "Modelling Hybrid Human-Artificial Intelligence Cooperation: A Call Center Customer Service Case Study". 2020 IEEE International Conference on Big Data (Big Data). pp. 3072–3075. doi:10.1109/BigData50022.2020.9377747. ISBN 978-1-72816-251-5.
  15. ↑ Bo, Zi-Hao; Qiao, Hui; Tian, Chong; Guo, Yuchen; Li, Wuchao; Liang, Tiantian; Li, Dongxue; Liao, Dan; Zeng, Xianchun (2021-02-12). "Toward human intervention-free clinical diagnosis of intracranial aneurysm via deep neural network". Patterns (به انگلیسی). 2 (2). doi:10.1016/j.patter.2020.100197. ISSN 2666-3899. PMC 7892358. PMID 33659913.
  16. ↑ Hitsuwari, Jimpei; Ueda, Yoshiyuki; Yun, Woojin; Nomura, Michio (2023-02-01). "Does human–AI collaboration lead to more creative art? Aesthetic evaluation of human-made and AI-generated haiku poetry". Computers in Human Behavior. 139. doi:10.1016/j.chb.2022.107502. ISSN 0747-5632.
  17. ↑ Gaur, Yashesh; Lasecki, Walter S.; Metze, Florian; Bigham, Jeffrey P. (2016-04-11). "The effects of automatic speech recognition quality on human transcription latency". Proceedings of the 13th International Web for All Conference. W4A '16. New York, NY, USA: Association for Computing Machinery. pp. 1–8. doi:10.1145/2899475.2899478. ISBN 978-1-4503-4138-7.
  18. ↑ Kamar, E. (2016, July). Directions in Hybrid Intelligence: Complementing AI Systems with Human Intelligence. In IJCAI (pp. 4070-4073).
  19. ↑ Bansal, Gagan; Nushi, Besmira; Kamar, Ece; Lasecki, Walter S.; Weld, Daniel S.; Horvitz, Eric (2019-10-28). "Beyond Accuracy: The Role of Mental Models in Human-AI Team Performance". Proceedings of the AAAI Conference on Human Computation and Crowdsourcing (به انگلیسی). 7: 2–11. doi:10.1609/hcomp.v7i1.5285. ISSN 2769-1349.
  20. ↑ Lai, Vivian; Liu, Han; Tan, Chenhao (2020-04-21). ""Why is 'Chicago' deceptive?" Towards Building Model-Driven Tutorials for Humans". Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (به انگلیسی). ACM. pp. 1–13. doi:10.1145/3313831.3376873. ISBN 978-1-4503-6708-0.
  21. ↑ Skitka, LINDA J.; Mosier, KATHLEEN L.; Burdick, MARK (1999-11-01). "Does automation bias decision-making?". International Journal of Human-Computer Studies. 51 (5): 991–1006. doi:10.1006/ijhc.1999.0252. ISSN 1071-5819.
  22. ↑ Buçinca, Zana; Malaya, Maja Barbara; Gajos, Krzysztof Z. (2021-04-22). "To Trust or to Think: Cognitive Forcing Functions Can Reduce Overreliance on AI in AI-assisted Decision-making". Proc. ACM Hum. -Comput. Interact. 5 (CSCW1): 188:1–188:21. arXiv:2102.09692. doi:10.1145/3449287.
  23. ↑ Autor, David H.; Dorn, David (August 2013). "The Growth of Low-Skill Service Jobs and the Polarization of the US Labor Market". American Economic Review (به انگلیسی). 103 (5): 1553–1597. doi:10.1257/aer.103.5.1553. ISSN 0002-8282.
  24. ↑ Autor, D. H.; Levy, F.; Murnane, R. J. (2003-11-01). "The Skill Content of Recent Technological Change: An Empirical Exploration". The Quarterly Journal of Economics (به انگلیسی). 118 (4): 1279–1333. doi:10.1162/003355303322552801. ISSN 0033-5533.
  25. ↑ Brynjolfsson, Erik; McAfee, Andrew (2011-11-21). "The Big Data Boom Is the Innovation Story of Our Time". The Atlantic (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-15.
  26. ↑ Au-Yong-Oliveira, Manuel; Canastro, Diogo; Oliveira, Joana; Tomás, João; Amorim, Sofia; Moreira, Fernando (2019). "The Role of AI and Automation on the Future of Jobs and the Opportunity to Change Society". In Rocha, Álvaro; Adeli, Hojjat; Reis, Luís Paulo; Costanzo, Sandra (eds.). New Knowledge in Information Systems and Technologies. Advances in Intelligent Systems and Computing (به انگلیسی). Vol. 932. Cham: Springer International Publishing. pp. 348–357. doi:10.1007/978-3-030-16187-3_34. hdl:11328/2696. ISBN 978-3-030-16187-3.
  27. ↑ Chow, James C. L.; Wong, Valerie; Li, Kay (2024-03-14). "Generative Pre-Trained Transformer-Empowered Healthcare Conversations: Current Trends, Challenges, and Future Directions in Large Language Model-Enabled Medical Chatbots". BioMedInformatics (به انگلیسی). 4 (1): 837–852. doi:10.3390/biomedinformatics4010047. ISSN 2673-7426.
  28. ↑ Jiang, Tingting; Sun, Zhumo; Fu, Shiting; Lv, Yan (14 March 2024). "Human-AI interaction research agenda: A user-centered perspective". BioMedInformatics (به انگلیسی). 8 (4). doi:10.1016/j.dim.2024.100078.
  29. ↑ Złotowski, Jakub; Yogeeswaran, Kumar; Bartneck, Christoph (2017-04-01). "Can we control it? Autonomous robots threaten human identity, uniqueness, safety, and resources". International Journal of Human-Computer Studies. 100: 48–54. doi:10.1016/j.ijhcs.2016.12.008. ISSN 1071-5819.
  30. ↑ Bojd, Behnaz; Garimella, Aravinda; Yin, Haonan (August 2024). "Overcoming the Stigma Barrier: Conversational Information-Seeking from AI Chatbots vs. Humans". Academy of Management Proceedings. 2024 (1): 13882. doi:10.5465/AMPROC.2024.13882abstract. ISSN 0065-0668.
  31. ↑ Dang, Jianning; Liu, Li (2022-09-01). "Implicit theories of the human mind predict competitive and cooperative responses to AI robots". Computers in Human Behavior. 134. doi:10.1016/j.chb.2022.107300. ISSN 0747-5632.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.