تفاسیری بر قوانین انگلستان

تفاسیری بر قوانین انگلستان
نویسندهسر ویلیام بلکستون
عنوان اصلیCommentaries on the Laws of England
عنوان غیررسمیتفاسیر بلکستون (Blackstone's Commentaries)
کشورانگلستان
زبانانگلیسی
موضوعحقوق عرفی انگلستان
گونهرسالهٔ حقوقی
ناشرانتشارات کلارندون، آکسفورد
تاریخ انتشار۱۷۶۵–۱۷۶۹ (در چهار جلد)
شمار جلدها۴ جلد
محتواحقوق اشخاص؛ حقوق اموال؛ خطاهای خصوصی (شبه‌جرم)؛ خطاهای عمومی (جرایم)
تأثیرپایهٔ آموزش حقوق در انگلستان و آمریکا؛ منبعی برای بنیان‌گذاران ایالات متحده؛ شکل‌دهی به قانون اساسی ایالات متحده

تفاسیری بر قوانین انگلستان (انگلیسی: Commentaries on the Laws of England) که عموماً با نام غیررسمی تفاسیر بلکستون (Blackstone's Commentaries) شناخته می‌شود، رساله‌ای حقوقی در چهار جلد است که توسط سر ویلیام بلکستون، حقوقدان و نخستین استاد کرسی وینری حقوق انگلیس، به رشتهٔ تحریر درآمد. این کتاب را نخستین بار انتشارات کلارندون در آکسفورد میان سال‌های ۱۷۶۵ و ۱۷۶۹ منتشر کرد. این اثر که تحلیلی جامع از حقوق عرفی انگلستان به دست می‌دهد، سده‌ها به عنوان متن مرجع اصلی در آموزش حقوق در بریتانیا و ایالات متحده آمریکا تدریس می‌شد و تأثیری ماندگار بر توسعهٔ نظام‌های حقوقی کامن‌لا بر جای نهاد.

تاریخچهٔ انتشار

پس از کاهش درآمد سخنرانی‌های آکسفورد و افزایش مشغلهٔ وکالت، بلکستون تصمیم گرفت دانش خود را در قالب کتابی جامع منتشر کند. جلد نخست تفاسیر در نوامبر ۱۷۶۵ منتشر شد و ۱۶۰۰ پوند عاید مؤلف ساخت. اوون راف‌هد آن را «استادانه» خواند و نوشت: «شاید بلکستون نخستین کسی باشد که بدنهٔ حقوق را به شیوه‌ای آزادمنشانه، ظریف و مبتنی بر قانون اساسی بررسی کرده است. رگه‌ای از خردمندی و میانه‌روی در هر صفحه‌اش جاری است.»[۱] تمام نسخه‌های جلد اول ظرف شش ماه به فروش رفت. جلد دوم (اکتبر ۱۷۶۶) و سوم (ژوئن ۱۷۶۸) نیز با استقبالی مشابه روبه‌رو شدند. جلد چهارم و پایانی که به حقوق کیفری اختصاص داشت، در ۱۷۶۹ منتشر گردید.[۲]

موفقیت مالی این اثر سبب شد بلکستون در ۱۷۶۸ به خانه‌ای در لینکلنز این فیلدز نقل مکان کند. تفاسیر بارها تجدید چاپ شد: در سال‌های ۱۷۷۰، ۱۷۷۳، ۱۷۷۴، ۱۷۷۵، ۱۷۷۸ و ویرایشی پس از مرگ در ۱۷۸۳.[۳] چاپ‌های کاربردی که برای استفادهٔ عملی و نه صرفاً عتیقه پژوهی در نظر گرفته شده بودند، تا دههٔ ۱۸۷۰ در انگلستان و ویلز منتشر می‌شدند و نسخهٔ کاری هنری جان استفن (نخستین چاپ ۱۸۴۱) تا پس از جنگ جهانی دوم تجدید چاپ می‌گردید.[۴] نخستین چاپ آمریکایی در ۱۷۷۲ صورت گرفت؛ حال آنکه پیش از آن بیش از ۱۰۰۰ نسخه در مستعمرات سیزده‌گانه فروش رفته بود.[۵]

محتوا

سر ویلیام بلکستون، نگارگری در نسخهٔ تفاسیر

تفاسیر به چهار جلد تقسیم می‌شود که هر یک بخشی از حقوق انگلستان را پوشش می‌دهد:

جلد اول: حقوق اشخاص

نخستین جلد به «حقوق اشخاص» (The Rights of Persons) اختصاص دارد و در ۱۸ فصل، طیف گسترده‌ای از موضوعات را بررسی می‌کند: حقوق فردی؛ حقوق پارلمان بریتانیا؛ حقوق و عنوان پادشاه؛ خانوادهٔ سلطنتی؛ شوراهای وابسته به پادشاه؛ وظایف پادشاه؛ اختیارات ویژهٔ سلطنتی؛ درآمد پادشاه؛ قضات تابع؛ مردم (بیگانگان، شهروندان و اتباع)؛ حقوق روحانیون؛ وضعیت مدنی؛ وضعیت نظامی و دریایی؛ رابطهٔ ارباب و خدمتکار (در اصطلاح امروزی، کارفرما و کارمند)، رابطهٔ زن و شوهر، والدین و فرزندان، قیم و مولیٰعلیه؛ و سرانجام نهادهای شرکتی.

جلد دوم: حقوق اموال

جلد دوم با عنوان «حقوق اموال» (The Rights of Things) مفصل‌ترین بخش کتاب است و به مالکیت می‌پردازد. بخش اعظم متن به اموال غیرمنقول اختصاص دارد، چراکه در نظام فئودالی که اساس حقوق زمین انگلستان را تشکیل می‌داد، زمین ارزشمندترین گونهٔ دارایی به شمار می‌رفت. اگرچه مالکیت بر اموال منقول در آن دوره رو به گسترش بود، اما حقوق مربوط به آن فاقد پیشینهٔ پیچیدهٔ فئودالی بود و به همین سبب بلکستون به تفصیل کمتری بدان پرداخت.

جلد سوم: خطاهای خصوصی

این جلد (Of Private Wrongs) به شبه‌جرایم و آیین دادرسی مدنی در زمان بلکستون می‌پردازد. شیوه‌های گوناگون محاکمه در حقوق مدنی، صلاحیت دادگاه‌های مختلف از پایین‌ترین تا بالاترین سطح، و در نهایت فصلی کوتاه دربارهٔ نظام انصاف (Equity) به عنوان نظام حقوقی موازی که به بی‌عدالتی‌هایی می‌پرداخت که کامن‌لا قادر به جبران آن نبود، در این مجلد گنجانده شده‌اند.

جلد چهارم: خطاهای عمومی

جلد چهارم (Of Public Wrongs) رساله‌ای در باب حقوق کیفری است. بلکستون در این بخش می‌کوشد نشان دهد قوانین کیفری انگلستان – علی‌رغم آنکه بعدها به دلیل شدت مجازات‌ها به «قانون خونین» (Bloody Code) معروف شد – عادلانه و رحیمانه بوده‌اند. با این حال، او خود می‌پذیرد که «حقیقتی تأسف‌بار است که در میان انواع اقداماتی که انسان‌ها روزانه ممکن است مرتکب شوند، کمتر از ۱۶۰ مورد توسط قانون پارلمان جرم مستوجب اعدام (بدون بهره‌مندی از مصونیت روحانیون) شناخته شده‌اند؛ به عبارت دیگر، سزاوار مرگ فوری هستند».[۶] بلکستون پیوسته به خواننده اطمینان می‌دهد که قوانین آن‌گونه که نوشته شده‌اند همواره اجرا نمی‌گردند و قدرت عفو پادشاه می‌تواند برای اصلاح هرگونه سخت‌گیری یا بی‌عدالتی اعمال شود.

میراث و تأثیر

تفاسیر نخستین اثری بود که کامن‌لا را برای غیرحقوقدانان نیز خواندنی و فهم‌پذیر ساخت. در آغاز با مخالفت‌های بسیاری روبه‌رو شد؛ برخی آن را تلاشی برای تحدید یا تدوین کامن‌لا می‌دانستند که برای اصحاب سنت‌گرای کامن‌لا ناپسند بود. با این حال، به سرعت به کتابی ضروری برای دانشجویان حقوق بدل گشت. لرد آونمور دربارهٔ بلکستون گفت: «او نخستین کسی بود که به حقوق جلوهٔ یک علم را بخشید. او اسکلت آن را یافت و با حیات، رنگ و طراوت پوشاند؛ مجسمهٔ سرد را در آغوش کشید و با لمسش آن را به جوانی، سلامت و زیبایی رساند.»[۷] جرمی بنتام نیز که نخستین بار منتقد تفاسیر بود، بعدها اعتراف کرد که بلکستون «حقوق را آموخت تا به زبان دانشمند و نجیب‌زاده سخن بگوید؛ بر آن دانش ناهموار جلا بخشید، آن را از گرد و غبار و تارهای عنکبوتِ اداره زدود و اگرچه آن را با دقتی که تنها از خزانهٔ ناب علوم حاصل می‌شود غنی نساخت، اما آن را به سودمندی از زیورهای ادبیات کلاسیک آراست و با استعاره‌ها و تلمیح‌ها جان بخشید و تا اندازه‌ای برای تعلیم به جهان فرستاد.»[۸]

افزون بر ارزش تاریخی، مهم‌ترین دستاورد بلکستون ایجاد عصاره‌ای موجز، خواندنی و قابل‌حمل از سنت کامن‌لا بود. اگرچه در انگلستان نیز سودمند بود، اما نیاز مبرمی را در مستعمرات رو به رشد آمریکای شمالی پاسخ می‌گفت. در ایالات متحده، وکلا و قضات نمی‌توانستند کتابخانه‌های عظیم حاوی سابقهٔ آرا را با خود به مناطق مرزی ببرند؛ چهار جلد تفاسیر عصارهٔ آن سنت را در قالبی قابل‌حمل عرضه می‌کرد. این کتاب تقریباً برای همهٔ حقوقدانان مستعمرات حکم کتاب درسی را داشت و چه‌بسا برای بسیاری، تنها متن در دسترس بود. نگاه محافظه‌کارانه اما ویگ‌مسلک بلکستون به حقوق انگلستان – به عنوان نیرویی برای پاسداری از مردم، آزادی و مالکیت آنان – تأثیری ژرف بر ایدئولوژی‌هایی نهاد که بعدها به پشتوانهٔ انقلاب آمریکا و سرانجام قانون اساسی ایالات متحده تبدیل شدند.[۹]

تفاسیر همچنین منبع اصلی برای استناد دیوان عالی ایالات متحده به حقوق کامن‌لای پیش از انقلاب آمریکا به شمار می‌رود. هرگاه قضات دیوان عالی بخواهند دربارهٔ قصد بنیان‌گذاران قانون اساسی بحث کنند، مکرراً به این کتاب ارجاع می‌دهند.[۱۰] در جریان جنگ انقلاب آمریکا، سرگرد بندیکت آرنولد از این کتاب به عنوان کلید رمز رمزنامهٔ آرنولد برای مکاتبات پنهانی خود با سرگرد جان آندره استفاده کرد که هدفشان تسلیم وست پوینت به نیروهای بریتانیایی بود.[۱۱]

در سدهٔ نوزدهم، هنری جان استفن در ۱۸۴۱–۱۸۴۵ تفاسیر جدید بر قوانین انگلستان را منتشر کرد که ساختار آن دقیقاً از کار بلکستون الگو گرفته بود و تا چاپ شانزدهم در ۱۹۱۴ بخش‌های بزرگی از متن اصلی بلکستون را حفظ کرده بود. تنها در ویرایش ۱۹۲۲ به کوشش ادوارد جنکس، بیشتر متن بازنویسی شد اما ساختار اصلی هم‌چنان بر اساس طرح بلکستون باقی ماند.[۱۲]

نقل‌قول‌های مشهور

برخی از فرازهای پرآوازهٔ تفاسیر که در ادبیات حقوقی جهان جاودانه شده‌اند:

  • دربارهٔ آزادی شخصی: «حفظ این آزادی شخصی برای عموم اهمیتی بسزا دارد؛ زیرا اگر زمانی در اختیار بالاترین مقام قضایی نهاده شود که هر کس را به دلخواه خود یا مأمورانش زندانی کند (چنان‌که در فرانسه هر روزه از سوی دربار انجام می‌شود)، به زودی نوبت به پایان همهٔ حقوق و مصونیت‌ها خواهد رسید... محروم ساختن شخص از جان یا ضبط خشونت‌آمیز دارایی‌اش بدون اتهام یا محاکمه چنان عمل فاحش و شرم‌آور استبدادی خواهد بود که بی‌درنگ فریاد هشدار ظلم را در سراسر پادشاهی طنین‌انداز می‌کند؛ اما محبوس کردن شخص، با بردن مخفیانهٔ او به زندان، جاییکه رنج‌هایش ناشناخته یا فراموش شده باقی می‌ماند، ابزاری کم‌تر علنی، کم‌تر چشمگیر و بنابراین خطرناک‌تر از دولت خودکامه است.»[۱۳]
  • دربارهٔ هدف اصلی جامعه و قوانین بشری: «هدف اصلی جامعه حمایت از افراد در برخورداری از آن حقوق مطلقی است که قوانین تغییرناپذیر طبیعت به ایشان اعطا کرده، اما بدون مساعدت و ارتباط متقابلی که از طریق تشکیل جوامع دوستانه و اجتماعی حاصل می‌شود، نمی‌توانسته در صلح پایدار بماند. از این رو، نخستین و اصلی‌ترین هدف قوانین بشری، حفظ و تنظیم همین حقوق مطلق افراد است.»[۱۳]
  • دربارهٔ مصونیت پادشاه: «این اصل که شاه نمی‌تواند خطا کند، اصلی ضروری و بنیادین در قانون اساسی انگلستان است.»[۱۴]
  • نسبت بلکستون (نسبت بلکستون): «بهتر آن است که ده گناهکار بگریزند تا آنکه یک بی‌گناه رنج ببرد.»[۱۵]
  • دربارهٔ حق مالکیت: «هیچ چیز به اندازهٔ حق مالکیت، تخیل بشر را مخاطب نمی‌سازد و عواطف او را برنمی‌انگیزد؛ یا آن فرمانروایی مطلق و مستبدانه‌ای که یک شخص بر اشیای بیرونی جهان اعمال می‌کند، با محرومیت کامل هر فرد دیگری در عالم. و با این حال، بسیار اندک‌اند کسانی که خود را به زحمت بیندازند تا سرچشمه و بنیان این حق را بررسی کنند.»[۱۶]

چاپ‌های برجسته

  • ویرایش پنجم، آکسفورد، انتشارات کلارندون، ۱۷۷۳.
  • ویرایش دوازدهم (با تصاویر قضات)، با آخرین اصلاحات مؤلف و حواشی ادوارد کریستین، لندن، ۱۷۹۳–۱۷۹۵.
  • تفاسیر بلکستون همراه با یادداشت‌های ارجاع به قانون اساسی و قوانین فدرال ایالات متحده و مشترک‌المنافع ویرجینیا، در پنج جلد، توسط سنت جرج تاکر (۱۸۰۳).
  • ویرایش هجدهم، با حواشی جی. چیتی، لندن، ۱۸۲۶ (که بارها در آمریکا تجدید چاپ شد).
  • ویرایش توماس ام. کولی، شیکاگو (۱۸۷۱، و ویرایش‌های دوم تا چهارم تا ۱۸۹۹).
  • ویرایش ویلیام جی. هاموند، سانفرانسیسکو (۱۸۹۰).
  • ویرایش جرج شارزوود، فیلادلفیا (۱۸۹۳).
  • ویرایش ویلیام کری جونز، سانفرانسیسکو (۱۹۱۵–۱۹۱۶).
  • نسخهٔ انتقادی جدید به کوشش ویلفرید پرست، انتشارات دانشگاه آکسفورد (۲۰۱۶).
  • همچنین متن کامل آن به صورت آنلاین در پروژهٔ آوالون دانشگاه ییل در دسترس است.

تلخیص‌ها و اقتباس‌ها

فهرستی از مهم‌ترین تلخیص‌ها و نسخه‌های اقتباسی تفاسیر به شرح زیر است:

  • خلاصه‌ای از حقوق اساسی انگلستان: تلخیصی از تفاسیر بلکستون توسط کشیش دکتر جی. تراسلر (۱۷۸۸).
  • تفاسیر سر دبلیو. بلکستون دربارهٔ حقوق و قانون اساسی انگلستان، تلخیص‌شده به شیوه‌ای نو توسط ویلیام کاری (۱۷۹۶).
  • تلخیص تفاسیر بلکستون توسط جان گیفورد (ادوارد فاس) (۱۸۲۱).
  • تلخیص تفاسیر بلکستون به صورت نامه‌هایی از پدری به دخترش توسط سِر ای. ای. ویلموت (۱۸۲۲، ویرایش سوم ۱۸۵۵).
  • گزیده‌هایی از تفاسیر بلکستون برای استفادهٔ مدارس توسط ساموئل وارن (۱۸۳۷).
  • کتاب نخست دانشجوی حقوق که عمدتاً تلخیصی از تفاسیر بلکستون است، توسط ویراستاران مجلهٔ دانشجوی حقوق (۱۸۴۸).
  • بلکستون برای دانشجویان: گزیده‌هایی از تفاسیر توسط آر. ام. کر (۱۸۵۸).
  • بلکستون فشرده، تألیف دیوید میچل ایرد (۱۸۷۸).
  • مبانی حقوق: مروری بر تفاسیر بلکستون توسط مارشال دیویس اِول (۱۸۸۲).
  • گزیده‌هایی از بلکستون به ویرایش ویلیام کری جونز (۱۹۲۶).
  • حاکمیت قانون: گزیده‌هایی از تفاسیر بلکستون به ویرایش گرت جونز (۱۹۷۳).

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Prest (2008) pp. 212–220
  2. ↑ Prest (2008) p. 246
  3. ↑ Prest (2008) p. 287
  4. ↑ Milsom (1981) p. 1
  5. ↑ Alschuler (1994) p. 896
  6. ↑ Blackstone, Commentaries, Vol. IV, p. 18
  7. ↑ «Blackstone, Sir William». Law Hall of Fame.
  8. ↑ همان.
  9. ↑ Bader (1995) pp. 5–10
  10. ↑ Alschuler (1994) p. 898
  11. ↑ برای اطلاع بیشتر رک. Kahn, David (1967). The Codebreakers
  12. ↑ Jenks, Edward (1922) Stephen's Commentaries on the Laws of England, 17th ed., vol.1, pp. v–ix
  13. 1 2 Blackstone, Commentaries, Book 1, Chapter 1
  14. ↑ Blackstone, Commentaries, Book 3, Chapter 17
  15. ↑ Blackstone, Commentaries, Book 4, Chapter 27
  16. ↑ Blackstone, Commentaries, Book 2, Chapter 1
  • Alschuler، Albert (۱۹۹۴). «Sir William Blackstone and the shaping of American law». New Law Journal. ۱۴۴ (۶۶۵۳). شاپا ۰۳۰۶-۶۴۷۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Prest، Wilfrid (۲۰۰۸). William Blackstone: Law and Letters in the Eighteenth Century. Oxford University Press. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۹۵۵۰۲۹-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Milsom، S. F. C. (۱۹۸۱). «The Nature of Blackstone's Achievement». Oxford Journal of Legal Studies. ۱ (۱): ۱–۱۲. doi:10.1093/ojls/1.1.1.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Boorstin, Daniel J. The Mysterious Science of the Law: An Essay on Blackstone's Commentaries (Univ. Chicago, 1996).