تل الترمس
تل الترمس
تل الترمس Tell at-Turmus | |
|---|---|
| ریشه‌شناسی: «تپهٔ ترمس»[۱] | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرنقشههای تاریخی ناحیهٔ پیرامون تل الترمس (دکمه‌ها را بفشارید) | |
  تل الترمس جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۳′۳۳″ شمالی ۳۴°۴۶′۲۲″ شرقی / ۳۱٫۷۲۵۸۳°شمالی ۳۴٫۷۷۲۷۸°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۲۸/۱۲۵ |
| واحد جغرافیایی‌ـسیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | غزه |
| تاریخ تخلیه | ژوئیه ۱۹۴۸[۲] |
| مساحت | |
| • کل | ۱۱٬۵۰۸ دونوم (۱۱٫۵۰۸ کیلومتر مربع یا ۴٫۴۴۳ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۷۶۰[۴][۳] |
| علت تخلیه | بیم از گرفتار شدن در درگیری‌ها |
| شهرک کنونی | تیموریم[۵] |
تل الترمس (تل الترمس) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش غزه بود که بر روی تپه‌ای کوتاه در جلگهٔ ساحلی سرزمین فلسطین و در فاصلهٔ نزدیک به ۳۸ کیلومتری شمال شرقی غزه قرار داشت. نام روستا به معنای «تپهٔ ترمس» است و از فراوانی گیاه ترمس در زمین‌های آن برگرفته شده بود. روستا در ارتفاع نزدیک به ۷۵ متری از سطح دریا واقع بود و در مجاورت جادهٔ اصلی غزه–قدس جای داشت.
بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت تل الترمس ۷۶۰ نفر و مساحت زمین‌هایش ۱۱٬۵۰۸ دونوم بود. ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و کشاورزی بنیاد اقتصاد آنان را تشکیل می‌داد. تل الترمس در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ماه ژوئیهٔ ۱۹۴۸ تخلیه و ویران شد و ساکنانش به سوی نوار غزه رانده شدند. در سال ۱۹۵۴ موشاو تیموریم بر زمین‌های آن بنیاد نهاده شد.
پیشینه
در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون، پژوهشگر آمریکایی، تل الترمس را در شمال باختری تل صافی مشاهده کرد و یادآور شد که نام آن به معنای «تپهٔ ترمس‌ها» است.[۶][۷]
در سال ۱۸۶۳ پژوهشگر فرانسوی ویکتور گرن از روستا دیدن کرد و در آن نزدیک به ۱۰۰ خانه یافت. روستاییان چاه بسیار ژرفی داشتند و برای کشیدن آب از آن از چارپایان بهره می‌گرفتند.[۸] سیاههٔ روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ شمار خانه‌های روستا را ۱۷ و جمعیت آن را ۳۴ تن ثبت کرد؛ البته این آمار تنها مردان را دربرمی‌گرفت.[۹][۱۰]
دورهٔ قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که به‌دست مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت تل الترمس ۳۸۴ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۱] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۵۰۴ مسلمان در ۱۳۶ خانه رسید.[۱۲]
بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۷۶۰ تن رسیده بود که همه مسلمان بودند.[۴] مساحت کل زمین‌ها ۱۱٬۵۰۸ دونوم بود.[۳] از این میزان، ۱۵۴ دونوم به مرکبات و موز، ۶۲۷ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبیاری‌شده، ۱۰٬۴۰۳ دونوم به غلات و ۳۵ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت.[۱۳][۱۴]
ساکنان، خانه‌هایشان را از خشت می‌ساختند و نخست بر روی تپه و سپس به سمت شرق و باختر گسترش دادند. روستا مدرسه‌ای مشترک با روستای همسایه قسطینه داشت که تا اواسط دههٔ ۱۹۴۰ شمار دانش‌آموزانش به ۱۶۰ تن رسیده بود. کشاورزی ستون اصلی اقتصاد روستا بود.[۵]
جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
نیروهای اسرائیلی از گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی در آغاز عملیات آن‌ـفار (Operation An-Far) در ۹ تا ۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۴۸ تل الترمس را تصرف کردند. این عملیات در فاصلهٔ ده‌روزهٔ میان دو آتش‌بس (۸ تا ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸) در جبههٔ جنوبی صورت گرفت و هدف آن گسترش حوزهٔ کنترل تیپ گیواتی به سوی شرق و جنوب بود.[۵] ساکنان تل الترمس بر خلاف بیشتر روستاییان منطقه که به سوی الخلیل رانده شدند، به سمت نوار غزه آواره گشتند.[۵]
پس از جنگ، این ناحیه به اسرائیل الحاق شد و در سال ۱۹۵۴ موشاو تیموریم بر زمین‌های تل الترمس بنیاد نهاده شد.[۵] شهرک عروگوت نیز در نزدیکی آن قرار دارد اما بر زمین‌های قسطینه ساخته شده نه بر زمین‌های تل الترمس.[۱۵][۱۶]
در سال ۱۹۹۲ محل روستا این‌گونه توصیف شد: «آوارهای خانه‌ها بر سراسر محوطه پراکنده‌اند و در کنار بوته‌های صبّار و درختان چنار و اکالیپتوس دیده می‌شوند.»[۵]
بر پایهٔ برآوردها، شمار پناهندگان این روستا در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۵٬۴۱۴ تن بود.[۱۷]
باستان‌شناسی
کاوش نجات‌بخشی در تل الترمس در آوریل ۲۰۰۰ پیش از نصب لوله‌کشی آب به‌دست سازمان باستان‌شناسی اسرائیل (Israel Antiquities Authority) انجام شد. بقایای اجاقی گلابی‌شکل پیدا شد که پیرامونش تکه‌های خاک رس سوخته قرار داشت. درون اجاق دو ظرف سفالین حاوی استخوان‌های سوختهٔ جانوری، مواد آلی و یک ابزار استخوانی با تیغه‌های سنگی (احتمالاً داس) یافت شد. این اجاق ممکن است به دورهٔ مس‌سنگی یا عصر مفرغ آغازین تعلق داشته باشد.[۱۸] همچنین دو قطعه استخوان کتف خراشیده متعلق به دورهٔ مس‌سنگی در این محل کشف شده‌است.[۱۹]
منابع
- ↑ Palmer, 1881, p. 275
- ↑ Morris, 2004, p. xix, village #276.
- 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 46
- 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 32
- 1 2 3 4 5 6 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۳۸. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine. Crocker & Brewster. ص. ۳۶۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine. Crocker & Brewster. ص. ۲۳۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale. ص. ۸۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۶۲.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۳۳.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Government of Palestine. ص. ۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۸۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۳۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. xxi. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۳۱. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ الدباغ، مصطفی مراد (۱۹۶۶). بلادنا فلسطین. دار الطلیعه. ص. ج۱ ق۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Tell et-Turmus Final Report». Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel. ۲۰۰۴-۰۶-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «On the incised cattle scapulae from the East Mediterranean and the Near East» (PDF). Reese, ۲۰۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tall al-Turmus». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «تل الترمس». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tall al-Turmus». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «تل الترمس». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اردو ، بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین