تندوزه برف
| بخشی از نوشتارها درباره |
| هوا |
|---|
 |
 درگاه هوا |
تندوزه برف (انگلیسی: Snow squall) یا برف‌تندوزه، بارش نسبتاً سنگین و ناگهانیِ برف همراه با کولاک برف همراه با باد و بادهای سطحی قوی و ناگهانی است[۱] به این پدیده اغلب سپیدپوشی گفته می‌شود و شبیه کولاک است، با این تفاوت که از نظر زمانی یا موقعیت مکانی محدودتر است و ممکن است انباشت برف در آن چشمگیر باشد یا نباشد.
انواع
دو نوع اصلی تندوزه برف وجود دارد: بر اثر دریاچه و جبهه‌ای. هر دو نوع می‌توانند دید افقی را به‌شدت کاهش دهند و گاه برف سنگینی تولید کنند.
بر اثر دریاچه
هنگامی که هوای قطبی در زمستان بر روی سطوح گسترده‌ای از آب‌های نسبتاً گرم جریان می‌یابد، ابرهای همرفتی شکل می‌گیرند که به‌دلیل رطوبت فراوان موجود، رگبارهای برف سنگین ایجاد می‌کنند. این پدیده در جنوب غربی چرخندهای برون‌حاره‌ای رخ می‌دهد؛ جریان چرخشی باد هوای سرد را از عرض دریاچه‌های بزرگ که نسبتاً گرم هستند عبور می‌دهد و همین امر به شکل‌گیری نوارهای باریک برف بر اثر دریاچه می‌انجامد که می‌توانند ریزش برف محلی چشمگیری تولید کنند.[۲] شرایط سفیدپوشی راهروهای باریکی را از کرانه‌ها تا مناطق داخلی، هم‌راستا با جهت باد غالب، تحت تأثیر قرار می‌دهد.[۳][۴] این پدیده هنگامی که توده هوای در حال حرکت توسط ارتفاعات بلندتر بالا رانده شود تشدید می‌شود. نام این پدیده برگرفته از منطقه دریاچه‌های بزرگ در آمریکای شمالی است، هرچند هر پهنه آبی می‌تواند چنین پدیده‌ای تولید کند. مناطقی که در سمت بادپناه اقیانوس‌ها قرار دارند، مانند منطقه کرانه‌ای کانادا، نیز می‌توانند چنین تندوزه‌های برفی را تجربه کنند.
مناطق تحت تأثیر برف متأثر دریاچه، «کمربندهای برفی» نامیده می‌شوند و در این شرایط، نرخ رسوب‌گذاری چندین اینچ یا سانتی‌متر برف در ساعت امری معمول است. برای شکل‌گیری برف بر اثر دریاچه، اختلاف دما میان آب و ۸۵۰ میلی‌بار (۸۵۰ هکتوپاسکال) باید دست‌کم ۱۳ درجه سلسیوس (۲۳ درجه فارنهایت) باشد، دمای سطحی باید نزدیک نقطه انجماد باشد، دریاچه یخ‌نزده باشد، مسیر عبور بر فراز دریاچه دست‌کم ۱۰۰ کیلومتر (۶۲ مایل) باشد و برش باد جهتی با ارتفاع، از سطح تا ۸۵۰ میلی‌بار (۸۵۰ هکتوپاسکال)، کمتر از ۳۰ درجه باشد.[۵] هوای بسیار سرد بر فراز آب هنوز گرم در اوایل زمستان حتی می‌تواند برف تندری، رگبارهای برفی همراه با آذرخش و تندر تولید کند.
برای نمونه، در دسامبر ۲۰۱۰ یک تندوزه برف شدید بر فراز دریاچه هورون رخ داد که بیش از ۱۵۰ سانتی‌متر برف ناشی از آن، در شمال لندن، انتاریو بر زمین نشست.[۶]
جبهه‌ای
تندوزه برف جبهه‌ای، یک خط همرفتی جبهه‌ایِ شدید (مشابه خط تندوزه) است که هنگامی رخ می‌دهد که دما در سطح زمین نزدیک نقطه انجماد باشد. همرفت شدیدی که شکل می‌گیرد رطوبت کافی برای ایجاد شرایط سفیدپوشی در مکان‌هایی دارد که این خط از روی آن‌ها عبور می‌کند، چرا که باد موجب برف‌بار شدید همراه با باد می‌شود.[۳] این نوع تندوزه برف معمولاً در هر نقطه از مسیر خود کمتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، اما حرکت این خط می‌تواند مسافت‌های زیادی را در بر بگیرد. تندوزه‌های جبهه‌ای ممکن است اندکی جلوتر از جبهه سرد سطحی یا در شرایطی که عوامل مؤثر دیگری مانند صعود دینامیکی ناشی از یک سامانه کم‌فشار در حال تعمیق یا مجموعه‌ای از خطوط ناوه که مانند عبور یک جبهه سرد سنتی عمل می‌کنند وجود دارد، پشت جبهه سرد شکل بگیرند. در شرایطی که تندوزه‌ها پس از عبور جبهه شکل می‌گیرند، غیرمعمول نیست که دو یا سه نوار خطی تندوزه به‌سرعت و پشت سر هم، تنها با فاصله ۲۵ مایل (۴۰ کیلومتر)، عبور کنند و هر یک با فاصله زمانی حدود ۳۰ دقیقه از همان نقطه بگذرد.
این پدیده شبیه یک خط توفان تندری در تابستان است، با این تفاوت که بالای ابرها تنها ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ فوت (۱٬۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ متر) است و اغلب دیدن آن روی رادار دشوار است. پیش‌بینی این نوع رویدادها معادل پیش‌بینی وضع هوای شدید تابستانی برای خطوط تندوزه است: وجود یک ناوه جبهه‌ای تیز همراه با تغییر جهت باد و یک جت سطح پایین با سرعت بیش از ۳۰ گره (۵۶ کیلومتر بر ساعت؛ ۳۵ مایل بر ساعت). با این حال، گنبد سرد پشت ناوه در سطح ۸۵۰ میلی‌بار قرار دارد نه در سطحی بالاتر، و باید دست‌کم ۱۳- درجه فارنهایت (۲۵- درجه سلسیوس) باشد. حضور رطوبت سطحی ناشی از پیکره‌های آبی یا بارش مایع پیشین نیز عامل مؤثر مهمی است که به افزایش دمای نقطه شبنم و اشباع لایه مرزی کمک می‌کند. این اشباع می‌تواند مقدار انرژی پتانسیل قابل دسترس همرفتی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد و به رشد عمودی بیشتر و سطوح بالاتر آب قابل بارش بینجامد که حجم برف قابل تولید توسط تندوزه را افزایش می‌دهد. در مواردی که رشد عمودی و اختلاط زیادی رخ دهد، ممکن است تندوزه ابرهای کومولونیمبوس نهفته‌ای ایجاد کند که به آذرخش و رعد، که «برف تندری» نامیده می‌شود، بینجامد.
خطرها
هر دو نوع تندوزه برف برای رانندگان، هواپیماها و دیگر مسافران بسیار خطرناک هستند؛ برخی از آن‌ها می‌توانند از کولاک هم خطرناک‌تر باشند.[۸] تغییر شرایط بسیار ناگهانی است، همراه با جاده‌های لغزنده و کاهش ناگهانی دید ناشی از سفیدپوشی، که اغلب موجب تصادف چندخودرویی می‌شود. در مورد برف متأثر از دریاچه، مقادیر سنگین برف می‌تواند در بازه‌های زمانی کوتاه انباشته شود و احتمالاً موجب بسته‌شدن جاده‌ها و فلج‌شدن شهرها گردد. برای نمونه، در ۹ ژانویه ۲۰۱۵، یک تندوزه برف محلی و سنگین موجب تصادف زنجیره‌ای ۱۹۳ خودرو در بزرگراه I-94 نزدیک گیلزبرگ، میشیگان شد.[۹] در مواردی بسیار نادر، تندوزه‌های برف قدرتمند حتی می‌توانند به ابرهای اَبَرسلولی تبدیل شوند و پیچند تشکیل دهند، حتی اگر هیچ آذرخش یا برف تندری وجود نداشته باشد.[۱۰]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "National Weather Service Glossary". crh.noaa.gov. Archived from the original on 2006-10-09. Retrieved 2024-03-12.
- ↑ B. Geerts (۱۹۹۸). «Lake-Effect Snow». دانشگاه وایومینگ. دریافت‌شده در ۲۴ دسامبر ۲۰۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 سرویس هواشناسی کانادا (۸ سپتامبر ۲۰۱۰). «Snow». Winter Hazards. محیط زیست کانادا. دریافت‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Cameron Scott. «What is Lake-Effect Snow». Science ۳۶۰!، RR Donnelly. دریافت‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Jeff Haby. «Lake-effect forecasting». Haby's Weather Forecasting Hints. theweatherprediction.com. دریافت‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Snowstorm shuts down London Ontario». CBC News, CBC. ۸ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Snowstorm shuts down London Ontario". CBC News. CBC. December 8, 2010. Retrieved December 13, 2017.
- ↑ Allison Chinchar (۱۸ دسامبر ۲۰۲۱). «What are snow squalls and why they're more dangerous than blizzards». CNN. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Michigan I-94 Pileup | Firefighter Nation». Firefighter Nation. مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sills, David (۷ نوامبر ۲۰۱۶). «A Unique Cold-Season Supercell Produces an EF1 'Snownado'». AMS Conference. AMS.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
پیوند به بیرون
- پدیدههای هوای برفی یا یخی
- خطرهای وضع هوا