تورسونوی سعیدعظیمووا
تورسونوی سعیدعظیمووا | |
|---|---|
| Tursunoy Saidazimova | |
| زادهٔ | ۱۹۱۱ |
| درگذشت | ۱۰ مهٔ ۱۹۲۸ (۱۷ سال) بخارا، ازبکستان شوروی، اتحاد شوروی |
| علت مرگ | به قتل رسیدن توسط همسرش در یک قتل ناموسی |
| ملیت | روسی |
| پیشه(ها) | بازیگر، خواننده |
| سالهای فعالیت | ۱۹۲۷–۱۹۲۷ |
| شناختهشده برای | آواز خواندن در تئاتر بدون روبنده |
تورسونوی سعیدعظیمووا (روسی: Турсуной Саидазимова؛ ح. ۱۹۱۱ – ۱۰ مهٔ ۱۹۲۸) یکی از نخستین بازیگران زن ازبک در جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان و از نخستین زنانی بود که بدون روبنده (به ازبکی: چاچوان) روی صحنه آواز خواند. او اندکی پس از اوجگیری حرفهاش، توسط همسرش در چارچوب یک قتل ناموسی کشته شد.[۱]
زندگی حرفهای موسیقایی
او در سال ۱۹۲۶ در تاشکند با حمزه حکیمزاده نیازی آشنا شد؛ نیازی با او دوست شد و او را قانع کرد که به یک اپرا بپیوندد. از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۷ او در «استودیوی درام ازبک» در مسکو درس تئاتر خواند و از شاگردان نیازی بود.[۲] از ۱۹۲۷ تا زمان مرگش بازیگر «اتحادیه دولتی درام ازبک» بود و در بسیاری از اجراها بخشهای آوازی را وارد نمایشها کرد.[۳] همبازیهای زن او بهدلیل صدای زیبا و استعدادش در آواز، او را «بلبل ازبک» لقب دادند.[۴]
قتل و شهادت
او در سال ۱۹۲۸، زمانی که هنوز نوجوان بود، بهدست شوهرش و تحت فشار خانوادهٔ او به دلیل «بیآبرو کردن» آنان با اجرای بدون حجاب، کشته شد.[۴]مرگ او در جامعهٔ تئاتر ازبک با اندوه گستردهای روبهرو شد؛ نیازی در مراسم خاکسپاریاش مرثیهای را که خود نوشته بود، خواند و باعث شد بسیاری از حاضران از شدت اندوه گریه کنند. نیازی در شعری که برای بزرگداشت او سرود، وی را «شهیدِ هنر» نامید؛ قتل او حتی پس از نزدیک به یک قرن نیز در یادها مانده است و تلاشها برای حفظ خاطرهٔ او ادامه دارد. با وجود اینکه همکار او، نورخان یولدَشخوجایوا، در شرایطی مشابه به قتل رسید و با نوعی محوِ نام و یاد روبهرو شد، سعیدعظیمووا همچنان در یادها باقی ماند و نامش در رسانههای تئاتریِ زبان ازبکی حضور دارد؛ بخشی از این ماندگاری بهخاطر محبوبیت مرثیهٔ معروف نیازی با نام «تورسونوی مرسیهسی» است که داستان زندگی او را همچون زندگی یک «شهید» بازگو میکند.[۲][۵][۶]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "Theater Pride | Botschaft der Republik Usbekistan". www.uzbekistan.de. Archived from the original on 2017-11-07. Retrieved 2017-11-04.
- 1 2 "ТУРСУНОЙ САИДАЗИМОВА". ЎЗБЕК МИЛЛИЙ АКАДЕМИК ДРАМА ТЕАТРИ. Archived from the original on 2018-08-21. Retrieved 2017-11-04.
- ↑ "Турсуной Саидазимова" (PDF). ЎзМЕ: 32. 2000 – via Ziyouz.
- 1 2 Mukhtarov, Ildar. "An Introduction to Theater Today in Central Asia and Afghanistan" (PDF). International Network for Contemporary Performing Arts: 74.
- ↑ Khalid, Adeeb (2015-11-20). Making Uzbekistan: Nation, Empire, and Revolution in the Early USSR (به انگلیسی). Cornell University Press. ISBN 978-1-5017-0134-4.
- ↑ Kultura.uz. "Театр и жизнь Зайнаб Садриевой – к 100-летию великой актрисы - Kultura.uz". kultura.uz. Retrieved 2018-01-31.
مطالعهٔ بیشتر
- Eshontoʻrayeva, Sora (18 June 1967). "У саҳна учун туғилган эди". Sovet Oʻzbekistoni (به ازبکی). No. 141. p. 2.
- Nosirova, Halima (18 June 1967). "Ноёб истеъдод". Sovet Oʻzbekistoni (به ازبکی). No. 141. p. 2.
- Rahmonov, Mamajon (18 June 1967). "Санъат соҳибаси". Sovet Oʻzbekistoni (به ازبکی). No. 141. p. 2.