توپولف تو-۱۴۱

توپولف تو-۱۴۱
Tu-141 Strizh at Central Air Force Museum، Monino, Russia
کاربری Remote controlled, UAV
تولیدکننده توپولف
نخستین پرواز ۱۹۷۴
معرفی ۱۹۷۳
بازنشستگی ۱۹۸۹
وضعیت In Use
کاربر اصلی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی
روسیه
اوکراین
ساخته‌شده ۱۹۷۹–۱۹۸۹
تعداد ساخته‌شده ۱۴۲
توسعه‌یافته از Tupolev Tu-123
توسعه‌یافته به توپولف-۱۴۳

توپولف تو-۱۴۱ (به انگلیسی: Tupolev Tu-141) یک هواگرد ساختِ کارخانهٔ توپولف در کشور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی است که در سال ۱۹۷۹–۱۹۸۹ ساخته شد. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بوده‌است. این هواگرد برای نخستین بار در ۱۹۷۴ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.

تاریخچهٔ توسعه و عملیاتی

پهپاد توپولف تو‑۱۴۱ استریژ یک هواپیمای بدون سرنشین شناسایی عملیاتی‑تاکتیکی بود که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی در شوروی توسعه یافت. این پهپاد برای انجام مأموریت‌های شناسایی تا حدود ۴۰۰ کیلومتر در عمق خطوط دشمن طراحی شد و از سامانه‌های عکس‌برداری و سنجش مادون قرمز برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌کرد. [۱]

اولین نمونهٔ توپولف تو‑۱۴۱ در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ به خدمت نیروی هوایی اتحاد شوروی درآمد و تولید انبوه آن از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ میلادی در کارخانهٔ توپولف ادامه یافت. مجموعاً حدود ۱۵۲ دستگاه از این پهپادها ساخته شد و عمدتاً در مرزهای غربی شوروی مستقر بودند. [۲]

عملکرد رزمی و مأموریت‌ها

توپولف تو‑۱۴۱ بیشتر برای جمع‌آوری اطلاعات تصویری و الکترونیکی در ارتفاع متوسط طراحی شده بود و قادر بود از روی مسیرهای از پیش برنامه‌ریزی‌شده عبور کند و اطلاعات را بدون نیاز به هدایت مستقیم ارسال نماید. [۳]

پس از فروپاشی اتحاد شوروی، برخی از این پهپادها در اوکراین باقی ماندند و سپس در سال‌های اخیر در جنگ روسیه و اوکراین کاربرد یافتند، به‌خصوص نمونه‌هایی که برای مأموریت‌های عملیاتی و رزمی به‌روز شده‌اند و گاهی به‌عنوان پهپادهای حمله نیز به کار رفته‌اند. [۴]

توسعه‌ها و نسخه‌های مرتبط

پهپاد توپولف تو‑۱۴۱ بر اساس تجربیات طراحی قبلی شوروی از جمله توپولف تو‑۱۲۳ به‌وجود آمد و بعدها پیشنهادهایی برای توسعهٔ نسخه‌های جدیدتر نیز مطرح شد. یکی از پهپادهای مرتبط توپولف‑۱۴۳ است که برای مأموریت‌های کوتاه‌برد و تاکتیکی طراحی شده بود و در ساختار هدایت و مأموریت شناسایی خود نسبت به تو‑۱۴۱ تفاوت‌هایی داشت. [۵]

تجربهٔ به‌دست‌آمده از توسعه و به‌کارگیری توپولف تو‑۱۴۱ به توسعهٔ پهپادهای پیشرفته‌تر در دهه‌های بعد، از جمله در زمینهٔ هدایت خودکار و سنجش الکترونیکی، کمک کرد. [۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. "TU‑141 Strizh / Tu‑143 "Reis"". GlobalSecurity.org. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  2. "TU‑141 Strizh / Tu‑143 "Reis"". GlobalSecurity.org. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  3. "TU‑141 Strizh / Tu‑143 "Reis"". GlobalSecurity.org. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  4. "Ukraine used modified Soviet drones in attacks on Russian bases". TASS. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  5. "TU‑141 Strizh / Tu‑143 "Reis"". GlobalSecurity.org. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  6. "TU‑141 Strizh / Tu‑143 "Reis"". GlobalSecurity.org. Retrieved 02 January 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)