ابزارپوش استیونسن

نمای بیرونی ابزارپوش استیونسن

ابزارپوش[۱] استیونسن (به انگلیسی: Stevenson screen) که جعبه اسکرین یا پناهگاه هواشناسی نیز نامیده می‌شود، حفاظی است برای محافظت از ابزارهای هواشناسی در برابر بارش و تابش مستقیم گرما از منابع بیرونی، در حالی که به هوا اجازه می‌دهد در اطراف ابزارها جریان داشته باشد. این حفاظ بخشی از یک ایستگاه هواشناسی استاندارد است. درون حفاظ استیونسن ابزارهایی مانند دماسنج (معمولی، بیشینه-کمینه)، نم‌سنج، سایکرومتر، شبنم‌یاخته، فشارسنج و دما-آب‌نگار جای می‌گیرد. کارکرد حفاظ استیونسن فراهم آوردن محیطی استاندارد برای اندازه‌گیری دما، نم، نقطه شبنم و فشار اتمسفر است.

این دستگاه به نام توماس استیونسن (۱۸۸۷–۱۸۱۸) مهندس عمران اسکاتلندی که چندین فانوس دریایی طراحی کرد، نام‌گذاری شده است. وی پدر رابرت لویی استیونسن نویسنده اسکاتلندی قرن نوزدهم بود.

ویژگی‌ها و کاربردهای ابزارپوش استیونسن[۲]

  1. هدف اصلی:
    • محافظت از ابزارهای حساس هواشناسی (مانند دماسنج، رطوبت‌سنج، باران‌سنج و ...) در برابر عوامل مخرب مانند:
      • تابش مستقیم خورشید
      • بارش باران و برف
      • وزش بادهای شدید
  2. طراحی ویژه:
    • جعبه‌ای چوبی یا فلزی با دیواره‌های مشبک یا لاملار (برای گردش آزاد هوا).
    • رنگ سفید (برای انعکاس نور خورشید و جلوگیری از گرمایش داخلی).
    • عموما دارای سقف شیب‌دار (برای جلوگیری از تجمع بارش‌ها).
    • نصب در ارتفاع ۱.۲۵ تا ۲ متر از سطح زمین (برای کاهش تأثیر گرمای سطحی).
  3. ابزارهای معمول داخل آن:
    • دماسنج (دمای فعلی، حداقل و حداکثر).
    • رطوبت‌سنج (نم‌سنج) و سایکرومتر.
    • شبنم‌یاخته (برای اندازه‌گیری نقطه شبنم).
    • فشارسنج (اندازه‌گیری فشار هوا).
  4. اهمیت در داده‌های هواشناسی:
    • بدون این محفظه، اندازه‌گیری‌ها تحت تأثیر تابش خورشید یا بارش قرار می‌گرفتند و داده‌ها غیردقیق می‌شدند.
    • استانداردسازی اندازه‌گیری‌ها در ایستگاه‌های سراسر جهان.

منابع

  1. «ابزارپوش» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «instrument shelter, thermometer screen, thermometer shelter, thermoscreen»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر چهارم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۵۹-۱ (ذیل سرواژهٔ ابزارپوش)
  2. "Journal of the Scottish Meteorological Society v. 1 (1863-1866)". HathiTrust (به انگلیسی). Retrieved 2025-04-17.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Stevenson screen». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.