جغرافیای گرینلند
نام بومی: Grønland Kalaallit Nunaat | |
|---|---|
 نقشه طرحوار گرینلند همراه با ضخامت یخسار. (بسیاری از مناطق سبزرنگ دارای پوشش برف دائمی هستند، اما ضخامت آنها کمتر از ۱۰ متر (۳۳ فوت) است.) | |
 | |
| جغرافیا | |
| مکان | میان اقیانوس منجمد شمالی و شمال اقیانوس اطلس |
| مختصات | ۶۴°۱۰′ شمالی ۵۱°۴۳′ غربی / ۶۴٫۱۶۷°شمالی ۵۱٫۷۱۷°غربی |
| مساحت | ۲٬۱۶۶٬۰۸۶ کیلومتر مربع (۸۳۶٬۳۳۰ مایل مربع) |
| رتبه مساحت | نخست |
| کرانهها | ۴۴٬۰۸۷ کیلومتر (۲۷٬۳۹۴٫۴ مایل) |
| بیشترین ارتفاع | ۳٬۶۹۴ متر (۱۲٬۱۱۹ پا) |
| بلندترین نقطه | گونبیورن |
| کشور | |
| تقسیمات کشوری | |
| استان |  گرینلند |
| بزرگترین منطقه مسکونی | نوک (جمعیت ۱۷٬۹۸۴) |
| جمعیتشناسی | |
| جمعیت | ۵۶٬۷۳۲ (۸ فوریه ۲۰۲۰) |
| تراکم جمعیت | ۰٫۰۲۸ /کیلومتر مربع (۰٫۰۷۳ /مایل مربع) |
| گروههای قومی |
|
.svg.png){kind=small}
گرینلند در میان اقیانوس منجمد شمالی و شمال اقیانوس اطلس، در شمال شرقی کانادا و شمال غربی ایسلند واقع شده است. این قلمرو شامل جزیره گرینلند — بزرگترین جزیره جهان — و بیش از صد جزیره کوچک دیگر است (ببینید رده:جزیرههای گرینلند). گرینلند دارای یک مرز ۱٫۲ کیلومتر (۰٫۷۵ مایل) با کانادا در جزیره هانس است.[۱] جمعیت پراکنده آن به سکونتگاههای کوچک در بخشهای خاصی از سواحل محدود شده است. گرینلند دارای دومین یخسار بزرگ جهان است.
گرینلند (به زبان گرینلندی: Kalaallit Nunaat) از نظر جغرافیایی یکی از شاخصترین و متفاوتترین نواحی کرهٔ زمین بهشمار میآید. این سرزمین در شمال اقیانوس اطلس و میان اقیانوس منجمد شمالی و اطلس شمالی قرار دارد و ویژگیهای طبیعی آن نقش مهمی در مطالعات زمینشناسی، اقلیمشناسی و اقیانوسنگاری ایفا میکند.[۲]
گرینلند با مساحتی در حدود ۲٬۱۶۶٬۰۰۰ کیلومتر مربع، بزرگترین خشکیِ جزیرهای روی زمین است که قاره مجزا به حساب نمیآید (برخلاف استرالیا). جزیره گرینلند از نظر جغرافیایی به آمریکای شمالی تعلق دارد، هرچند از نظر سیاسی و فرهنگی پیوند نزدیکی با اروپا و پادشاهی دانمارک دارد. با وجود وسعت بسیار زیاد، جمعیت آن کمتر از ۶۰ هزار نفر است و بیشتر ساکنان در نوارهای ساحلی، بهویژه در غرب و جنوب غرب، زندگی میکنند.[۳]
بیش از ۸۰ درصد سطح گرینلند را یخپوشهٔ گرینلند پوشانده است. این یخپوشه پس از یخپوشهٔ جنوبگان، دومین تودهٔ یخی بزرگ جهان بهشمار میرود و ضخامت آن در برخی نواحی به بیش از ۳ کیلومتر میرسد. وجود این تودهٔ عظیم یخ نقش تعیینکنندهای در تنظیم دمای منطقهای، بازتاب تابش خورشیدی و تراز انرژی زمین دارد و به همین دلیل، گرینلند جایگاهی کلیدی در پژوهشهای اقلیمی جهانی دارد.[۴]
مطالعات راداری و دادههای زمینفیزیکی نشان دادهاند که در زیر یخپوشهٔ گرینلند، ناهمواریهای گستردهای از جمله کوهها، حوضهها و درههای عمیق وجود دارد. یکی از برجستهترین این عوارض، درهٔ زیر یخی گرینلند است که طول آن بیش از ۷۵۰ کیلومتر برآورد شده و از عمیقترین درههای شناختهشدهٔ خشکی بهشمار میآید، هرچند بهطور کامل در زیر یخ پنهان مانده است.[۵]
گرینلند دارای یکی از پیچیدهترین و طولانیترین خطوط ساحلی جهان است. وجود هزاران آبدره عمیق، بریدگیهای ساحلی و جزایر کوچک پیرامونی باعث شده است که طول واقعی خط ساحلی آن بسیار زیاد باشد. این آبدرهها که عمدتاً در اثر فرسایش یخچالی شکل گرفتهاند، نقش مهمی در انتقال یخ از خشکی به دریا و تعامل میان یخچالها و اقیانوس ایفا میکنند.[۶]
اقلیم گرینلند عمدتاً قطبی و زیرقطبی است. نواحی داخلی که زیر یخپوشه قرار دارند، زمستانهایی بسیار سرد و تابستانهایی کوتاه دارند، در حالی که مناطق ساحلی، بهویژه در جنوب و غرب، از شرایط آبوهوایی نسبتاً ملایمتری برخوردارند. جریانهای اقیانوسی اطلس شمالی تأثیر مهمی بر دمای هوا و الگوهای بارش در این نواحی دارند.[۷]
گرینلند یکی از حساسترین مناطق جهان نسبت به گرمایش زمین بهشمار میرود. ذوب شتابگرفتهٔ یخهای این جزیره سهم قابلتوجهی در افزایش سطح آب دریاهای جهان دارد و دادههای ماهوارهای نشان میدهد که نرخ از دست رفتن جرم یخ در دهههای اخیر بهطور محسوسی افزایش یافته است. از این رو، گرینلند یکی از محورهای اصلی پایشهای ماهوارهای و مدلسازیهای اقلیمی در مقیاس جهانی است.[۸]
گرینلند بر روی صفحه گرینلند قرار دارد که یک صفحه فرعی از صفحه آمریکای شمالی است.[۹][۱۰] پایاپوستهٔ گرینلند از برخی از قدیمیترین سنگهای روی زمین تشکیل شده است. کمربند سنگ سبز ایسوا در جنوب غربی گرینلند شامل برخی از قدیمیترین سنگهای تاریخگذاری شده در زمین است که قدمت آنها ۳٫۷ تا ۳٫۸ میلیارد سال تخمین زده میشود.[۱۱]
پوشش گیاهی عموماً پراکنده است و تنها قطعه زمین جنگلی در منطقهٔ نانورتالیک در منتهیالیه جنوبی در نزدیکی دماغه فارول یافت میشود.
اقلیم قطبی تا اقلیم جنبشمالگان، با تابستانهای خنک و زمستانهای سرد در این منطقه حاکم است. زمین عمدتاً یک کلاهک یخی مسطح با شیب ملایم است که تمام خشکیها به جز سواحل باریک، کوهستانی، بایر و صخرهای را میپوشاند. کمترین ارتفاع آن سطح دریای آزاد و بیشترین ارتفاع آن قله گونبیورن است که با ارتفاع ۳٬۶۹۴ متر (۱۲٬۱۱۹ فوت)، بلندترین نقطه در شمالگان محسوب میشود. شمالیترین نقطه جزیره گرینلند دماغه موریس جسوپ است که توسط دریادار رابرت پری در سال ۱۹۰۰ کشف شد. منابع طبیعی شامل روی، سرب، سنگ آهن، زغالسنگ، مولیبدن، طلا، پلاتین، اورانیوم، انرژی برقآبی و ماهی است.
مساحت
مساحت کل: ۲٬۱۶۶٬۰۸۶ کیلومتر مربع
مساحت خشکی: ۲٬۱۶۶٬۰۸۶ کیلومتر مربع (۴۱۰٬۴۴۹ کیلومتر مربع بدون یخ، ۱٬۷۵۵٬۶۳۷ کیلومتر مربع پوشیده از یخ)
ادعاهای دریایی:
دریای سرزمینی: ۳ مایل دریایی (۵٫۶ کیلومتر؛ ۳٫۵ مایل)
منطقه انحصاری ماهیگیری: ۲۰۰ مایل دریایی (۳۷۰٫۴ کیلومتر؛ ۲۳۰٫۲ مایل)
کاربری زمین
زمین قابل کشت:
تقریباً ۶٪؛ برخی از زمینها برای کشت سیلاژ استفاده میشوند.
محصولات دائمی:
تقریباً ۰٪
سایر:
۱۰۰٪ (تخمین ۲۰۱۲)
جمعیت کل شامل حدود ۵۶٬۰۰۰ نفر است که تقریباً ۱۸٬۰۰۰ نفر از آنها در پایتخت، نوک (گرینلند) زندگی میکنند.
مخاطرات طبیعی
یخسار پیوسته ۸۴٪ از کشور را میپوشاند؛ بقیه منطقه پایایخبندان است.
محیط زیست – مسائل کنونی
حفاظت از محیط زیست قطب شمال، تغییر اقلیم، آلودگی زنجیره غذایی، شکار بیرویه[۱۲] گونههای در معرض خطر (گراز دریایی، خرس قطبی، ناروال، نهنگ سفید و چندین پرنده دریایی).
آبوهوا
نقشه طبقهبندی اقلیمی کوپن-گایگر برای گرینلند (۱۹۹۱–۲۰۲۰)
پسروی یخچال هلهیم، گرینلند
نقشه نرخ تغییر ارتفاع یخسار گرینلند
نقشه سنگبستر گرینلند
اقلیم گرینلند در سواحل و نزدیکی آن از نوع اقلیم توندرا و در مناطق داخلی از نوع اقلیم کلاهکهای یخی است. این منطقه معمولاً دارای تابستانهای کوتاه و خنک و زمستانهای طولانی و نسبتاً سرد است.
به دلیل تأثیرات گلف استریم، دمای زمستان در گرینلند نسبت به عرض جغرافیایی آن بسیار معتدل است. در نوک، پایتخت این کشور، میانگین دمای زمستان تنها −۹ درجه سلسیوس (۱۶ درجه فارنهایت) است.[۱۳] در مقام مقایسه، میانگین دمای زمستان برای ایقالویت در نوناووت کانادا، حدود −۲۷ درجه سلسیوس (−۱۷ درجه فارنهایت) است.[۱۴] در مقابل، دمای تابستان بسیار پایین است و میانگین بیشینه آن حدود ۱۰ درجه سلسیوس (۵۰ درجه فارنهایت) میباشد.[۱۳] این دما برای بقای درختان بسیار پایین است و زمین به صورت توندرای بدون درخت باقی میماند.
در یخسار گرینلند، دما در تمام طول سال بسیار پایینتر از نقطه انجماد است[۱۵] و رکوردهای بیشینه دما تنها کمی بالاتر از نقطه انجماد بودهاند. رکورد بیشینه دما در کمپ سامیت ۲٫۲ درجه سلسیوس (۳۶٫۰ درجه فارنهایت) ثبت شده است.[۱۶]
در دورترین نقطه جنوبی گرینلند، جنگل بسیار کوچکی در دره کینگوا وجود دارد، زیرا دمای تابستان در آنجا به سختی برای بقای درختان کافی است. کوههایی با ارتفاع بیش از ۱٬۵۰۰ متر (۴٬۹۰۰ فوت) این دره را احاطه کردهاند که از آن در برابر بادهای سرد و تندی که از روی پوشش یخی میوزند محافظت میکنند.[۱۷] این تنها جنگل طبیعی در گرینلند است اما طول آن تنها ۱۵ کیلومتر (۹٫۳ مایل) است.
| دادههای اقلیم نوک | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| سابقهٔ بیشترین °C (°F) | ۱۳٫۵ (۵۶) |
۱۳٫۰ (۵۵) |
۱۳٫۲ (۵۶) |
۱۴٫۶ (۵۸) |
۱۸٫۳ (۶۵) |
۲۳٫۸ (۷۵) |
۲۶٫۳ (۷۹) |
۲۵٫۱ (۷۷) |
۲۳٫۸ (۷۵) |
۱۹٫۹ (۶۸) |
۱۵٫۸ (۶۰) |
۱۳٫۲ (۵۶) |
۲۶٫۳ (۷۹) |
| میانگین بیشترین °C (°F) | −۵٫۶ (۲۲) |
−۶٫۳ (۲۱) |
−۶٫۸ (۲۰) |
−۱٫۴ (۲۹) |
۳٫۴ (۳۸) |
۷٫۷ (۴۶) |
۱۰٫۲ (۵۰) |
۱۰٫۴ (۵۱) |
۶٫۳ (۴۳) |
۱٫۸ (۳۵) |
−۱٫۱ (۳۰) |
−۳٫۴ (۲۶) |
۱٫۳ (۳۴) |
| میانگین روزانه °C (°F) | −۸٫۲ (۱۷) |
−۹٫۱ (۱۶) |
−۹٫۲ (۱۵) |
−۳٫۶ (۲۶) |
۰٫۸ (۳۳) |
۴٫۴ (۴۰) |
۶٫۸ (۴۴) |
۷٫۳ (۴۵) |
۳٫۷ (۳۹) |
−۰٫۳ (۳۱) |
−۳٫۴ (۲۶) |
−۵٫۸ (۲۲) |
−۱٫۴ (۲۹) |
| میانگین کمترین °C (°F) | −۱۰٫۴ (۱۳) |
−۱۱٫۵ (۱۱) |
−۱۱٫۴ (۱۱) |
−۵٫۷ (۲۲) |
−۲٫۵ (۲۸) |
۱٫۷ (۳۵) |
۳٫۸ (۳۹) |
۴٫۰ (۳۹) |
۲٫۸ (۳۷) |
−۲٫۱ (۲۸) |
−۵٫۴ (۲۲) |
−۸ (۱۸) |
−۳٫۷ (۲۵) |
| سابقهٔ کمترین °C (°F) | −۳۲٫۵ (−۲۶) |
−۲۹٫۶ (−۲۱) |
−۲۷٫۵ (−۱۷) |
−۳۰٫۰ (−۲۲) |
−۱۹٫۰ (−۲) |
−۱۰٫۳ (۱۳) |
−۶٫۶ (۲۰) |
−۴٫۷ (۲۴) |
−۸٫۲ (۱۷) |
−۱۶٫۶ (۲) |
−۲۴٫۴ (−۱۲) |
−۲۵٫۲ (−۱۳) |
−۳۲٫۵ (−۲۶) |
| بارندگی میلیمتر (اینچ) | ۵۴٫۷ (۲٫۱۵) |
۵۱٫۱ (۲٫۰۱) |
۴۹٫۱ (۱٫۹۳) |
۴۵٫۶ (۱٫۸) |
۵۶٫۵ (۲٫۲۲) |
۶۰٫۶ (۲٫۳۹) |
۸۱٫۳ (۳٫۲) |
۸۹٫۱ (۳٫۵۱) |
۹۰٫۲ (۳٫۵۵) |
۶۶٫۵ (۲٫۶۲) |
۷۵٫۲ (۲٫۹۶) |
۶۲٫۰ (۲٫۴۴) |
۷۸۱٫۶ (۳۰٫۷۷) |
| میانگین روزهای بارندگی (≥ ۰.۱ mm) | ۱۳٫۸ | ۱۲٫۷ | ۱۵٫۱ | ۱۳٫۲ | ۱۳٫۰ | ۱۰٫۵ | ۱۲٫۵ | ۱۲٫۵ | ۱۴٫۱ | ۱۳٫۵ | ۱۴٫۳ | ۱۴٫۴ | ۱۵۹٫۶ |
| میانگین روزهای برفی | ۱۳٫۶ | ۱۲٫۱ | ۱۴٫۵ | ۱۱٫۴ | ۹٫۴ | ۲٫۸ | ۰٫۱ | ۰٫۲ | ۴٫۳ | ۹٫۸ | ۱۲٫۷ | ۱۳٫۸ | ۱۰۴٫۷ |
| درصد رطوبت | ۷۸ | ۷۹ | ۸۱ | ۸۱ | ۸۴ | ۸۴ | ۸۷ | ۸۷ | ۸۳ | ۷۸ | ۷۶ | ۷۷ | ۸۱ |
| میانگین روزانه ساعتهای تابش آفتاب | ۱۵٫۵ | ۶۵٫۰ | ۱۴۸٫۸ | ۱۸۰٫۰ | ۱۸۹٫۱ | ۲۰۴٫۰ | ۱۹۵٫۳ | ۱۶۴٫۳ | ۱۴۱٫۰ | ۸۰٫۶ | ۳۰٫۰ | ۶٫۲ | ۱٬۴۱۹٫۸ |
| میانگین روزانه ساعتهای تابش آفتاب | ۰٫۵ | ۲٫۳ | ۴٫۸ | ۶٫۰ | ۶٫۱ | ۶٫۸ | ۶٫۳ | ۵٫۳ | ۴٫۷ | ۲٫۶ | ۱٫۰ | ۰٫۲ | ۳٫۹ |
| منبع شماره ۱: مؤسسه هواشناسی دانمارک[۱۳][۱۸] | |||||||||||||
| منبع شماره ۲: مترو کلیمت (رکوردهای بیشینه و کمینه)،[۱۹] سرویس هواشناسی آلمان (رطوبت ۱۹۶۱–۱۹۹۰، آفتاب ۱۹۸۰–۱۹۹۰)[۲۰] | |||||||||||||
تغییر اقلیم
یخسار گرینلند دارای ضخامتی معادل ۳ کیلومتر (۱٫۹ مایل) است و آنقدر وسعت دارد که منطقهای به اندازه مکزیک را میپوشاند. این یخ آنقدر حجیم است که وزن آن سنگ بستر گرینلند را به زیر سطح دریا میبرد و چنان همهجا را پوشانده است که دانشمندان به تازگی موفق به کشف گرند کانیون گرینلند یا این احتمال شدند که گرینلند ممکن است در واقع شامل سه جزیره باشد.[۲۱]
اگر این یخها ذوب شوند، سنگبستر داخلی که زیر سطح دریا قرار دارد با آب پوشیده خواهد شد. مشخص نیست که این آب در سطح دریا خواهد بود یا دریاچهای بالاتر از سطح دریا. اگر در سطح دریا باشد، میتواند در آبدره ایلولیسات، در خلیج بافین و نزدیکی نوردوستروندینگن به دریا متصل شده و سه جزیره بزرگ ایجاد کند.[۲۲] اما به احتمال زیاد، این پدیده به صورت یک دریاچه با یک خروجی خواهد بود.
تصور میشود که پیش از آخرین دوره یخبندان، گرینلند دارای لبههای کوهستانی و یک مرکز کمارتفاع (و احتمالاً بسیار خشک) بوده است که از طریق یک رودخانه بزرگ که به سمت غرب و از کنار جایی که اکنون جزیره دیسکو قرار دارد جریان مییافت، به دریا میریخت.[۲۳]
نگرانیهایی در مورد افزایش سطح آب دریاها ناشی از دست رفتن یخ (ذوب شدن و سقوط یخچالها به دریا) در گرینلند وجود دارد. بین سالهای ۱۹۹۷ و ۲۰۰۳، میزان از دست رفتن یخ ۶۸–۹۲ کیلومتر مکعب در سال (۱۶–۲۲ مایل مکعب در سال) بود، در حالی که این مقدار برای سالهای ۱۹۹۳/۴ تا ۱۹۹۸/۹ حدود ۶۰ کیلومتر مکعب در سال (۱۴ مایل مکعب در سال) بود. نیمی از این افزایش ناشی از ذوب بیشتر در تابستان بود و بقیه به دلیل حرکت برخی یخچالها با سرعتی بیش از سرعت لازم برای تعادل انباشت برف در بالادست ایجاد شد.[۲۴] از بین رفتن کامل یخهای گرینلند باعث افزایش سطح آب دریاها تا ۶٫۴۰ متر (۲۱٫۰ فوت) میشود.
پژوهشگران در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا و دانشگاه کانزاس در فوریه ۲۰۰۶ گزارش دادند که یخچالها دو برابر سریعتر از پنج سال قبل در حال ذوب شدن هستند. بر اساس اندازهگیریهای جدیدتر گرانش ماهوارهای که توسط JPL منتشر شده، تا سال ۲۰۰۵ گرینلند شروع به از دست دادن حجم یخ بیشتری نسبت به انتظار همگان کرد — یعنی از دست رفتن سالانه تا ۵۲ مایل مکعب یا ۲۱۷ کیلومتر مکعب در سال. افزایش از دست رفتن یخ ممکن است تا حدودی با افزایش انباشت برف به دلیل افزایش بارش جبران شود.
بین سالهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۶، پایش وضعیت آبوهوا در یک مکان (کمپ سوئیس) نشان داد که میانگین دمای زمستان تقریباً ۱۰ تغییر درجه فارنهایت (۵٫۶ تغییر درجه سلسیوس) افزایش یافته است.
دادههای ماهوارهای نشان میدهند که اخیراً حرکت سه یخچال خروجی بزرگ گرینلند شتاب یافته است. این یخچالها عبارتند از یاکوبشاون ایسبره در ایلولیسات (یاکوبشاون) در لبه غربی گرینلند، و یخچالهای کانگردلوگسواک و هلهیم در لبه شرقی گرینلند. دو مورد اخیر در طول سالهای ۲۰۰۴–۲۰۰۵ شتاب زیادی گرفتند، اما در سال ۲۰۰۶ به سرعتهای پیش از ۲۰۰۴ بازگشتند.[۲۵] شتاب جریان یخ با افزایش چشمگیر فعالیتهای لرزهای همراه بوده است. در مارس ۲۰۰۶، پژوهشگران دانشگاه هاروارد و رصدخانه زمین لامونت-دوهرتی در دانشگاه کلمبیا گزارش دادند که این یخچالها اکنون خوشههایی از زمینلرزهها تا بزرگای ۵٫۰ ایجاد میکنند.[۲۱]
پسروی یخهای گرینلند در حال آشکار کردن جزایری است که تصور میشد بخشی از سرزمین اصلی هستند. در سپتامبر ۲۰۰۵، دنیس اشمیت جزیرهای را در ۴۰۰ مایل (۶۴۴ کیلومتر) شمال مدار شمالگان در شرق گرینلند کشف کرد که آن را اونارتوک ککرتاک نامید که در زبانهای اینوئیت به معنای «جزیره گرمشونده» است.[۲۶]
پیشبینیهای آینده
در شمالگان، دما سریعتر از هر جای دیگری در جهان در حال افزایش است. گرینلند سالانه ۲۰۰ میلیارد تن یخ از دست میدهد. تحقیقات نشان میدهد که این امر میتواند باعث افزایش ۳۰ سانتیمتر (۱۲ اینچ) در سطح دریای آزاد تا پایان قرن شود. این پیشبینیها امکان تغییر دارند زیرا دادههای ماهوارهای تنها به ۴۰ سال پیش بازمیگردند. این بدان معناست که پژوهشگران باید عکسهای قدیمی یخچال طبیعی را مشاهده کرده و آنها را با عکسهای امروزی مقایسه کنند تا آینده یخهای گرینلند را تعیین کنند.[۲۷]
زمینشناسی
ناهمواریها
یخساری که گرینلند را میپوشاند، از نظر ارتفاع در سراسر این خشکی تفاوت قابلتوجهی دارد و بین خط ساحلی در سطح دریا و بخش داخلی مرکزی-شرقی، جایی که ارتفاع به ۳٬۲۰۰ متر (۱۰٬۵۰۰ فوت) میرسد، به طور چشمگیری افزایش مییابد.[۲۹] خطوط ساحلی صخرهای و عمدتاً بایر همراه با آبدرهها هستند.[۳۰] جزایر کوچک متعددی از سواحل مرکزی تا جنوبی پراکنده شدهاند.[۳۰]
رشتهکوههای گرینلند به طور جزئی یا کامل توسط یخ دفن شدهاند. بلندترین کوهها در رشتهکوه واتکینز قرار دارند که در امتداد ساحل شرقی امتداد یافته است. بلندترین کوه گرینلند گونبیورن با ارتفاع ۳٬۷۰۰ متر (۱۲٬۱۳۹ فوت) است.[۳۰]
دانشمندان یک دهانه برخوردی سیارک را در منطقه شمال غربی گرینلند کشف کردند که زیر یخسار دفن شده است. این دهانه با اندازهای بزرگتر از واشینگتن، دی.سی.، نخستین دهانه برخوردی است که در زیر یکی از یخسارهای زمین یافت شده است.[۳۱]
نقاط حدی
این فهرستی از نقاط حدی (فرینه) گرینلند است، نقاطی که در شمال، جنوب، شرق یا غرب دورتر از هر مکان دیگری قرار دارند.
قلمرو گرینلند
- شمالیترین نقطه — جزیره کافکلوبن (۸۳°۴۰' شمالی) – شمالیترین خشکی دائمی در جهان. همچنین برخی از پشتههای شنی جابجاشونده در شمال کافکلوبن وجود دارند که شمالیترین آنها تاکنون ۸۳-۴۲ بوده است.
- جنوبیترین نقطه — جزیره کوچک بینام در ۲٫۳ کیلومتری جنوب دماغه فارول، جزیره اگر (۵۹°۴۴' شمالی)
- غربیترین نقطه — نوردوستو، جزایر کری (۷۳°۱۰' غربی)
- شرقیترین نقطه — نوردوستروندینگن، گرینلند (۱۱°۱۹' غربی)
- بلندترین نقطه — گونبیورن، ۳٬۶۹۴ متر (۱۲٬۱۱۹ فوت)
سرزمین اصلی گرینلند
- شمالیترین نقطه — دماغه موریس جسوپ (۸۳°۳۹' شمالی)
- جنوبیترین نقطه — شبهجزیرهای در نزدیکی تاسیوساک، کوجالک (۵۹°۵۸'۲۶٫۴" شمالی)
- غربیترین نقطه — دماغه الکساندر (۷۳°۰۸' غربی)
- شرقیترین نقطه — نوردوستروندینگن، گرینلند (۱۱°۱۹' غربی)
- بلندترین نقطه — قله گونبیورن، ۳٬۶۹۴ متر (۱۲٬۱۱۹ فوت).
شهرها
گرینلند دارای ۱۷ شهر است – سکونتگاههایی با بیش از ۵۰۰ ساکن. نوک بزرگترین شهر و پایتخت است که تقریباً یکسوم جمعیت شهری کشور را در خود جای داده است. سیسیمیوت با حدود ۵٬۵۰۰ ساکن دومین شهر بزرگ است، در حالی که ایلولیسات با حدود ۵٬۰۰۰ ساکن در رتبه سوم قرار دارد.
- آسیات
- ایلولیسات
- ایتوکورتورمیت
- کانگاتسیاک
- مانیتسوک
- نانورتالیک
- نارساک
- نوک (گرینلند)
- پامیوت
- قاناق
- قاقورتوق
- کاسیگیانگویت
- ککرتارسواک
- سیسیمیوت
- تاسیلاک
- اوپرناویک
- اوماناک
تاریخچه اکتشاف
گرینلند هزاران سال محل سکونت و اکتشاف تدریجی مردمانی بود که امروزه با عنوان اینوییت شناخته میشوند. یافتههای باستانشناسی و پژوهشهای انسانشناسی در دهههای اخیر، تصویر روشنتری از نقش این جوامع در شناخت و «کشف» گرینلند به دست دادهاند.
.jpg)
یکی از مهمترین کشفیات باستانشناسی مربوط به حضور فرهنگهای پیشااینوییتی در گرینلند است. پژوهشها نشان میدهد که گروههایی از فرهنگ موسوم به «دورست» حدود ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد به نواحی شمالی و غربی گرینلند رسیدند. این جوامع شکارچی–گردآورنده با سازگاری بالا با محیط قطبی، بخشهایی از خط ساحلی و منابع زیستی گرینلند را شناسایی و بهرهبرداری کردند. این یافتهها بر پایهٔ کاوشهای گستردهٔ باستانشناسی در شمال غرب گرینلند منتشر شده است.[۳۲]
در دههٔ ۲۰۱۰ میلادی، نتایج تاریخگذاری رادیوکربنی جدید نشان داد که فرهنگ توله که نیاکان مستقیم اینوییتهای امروزی محسوب میشوند، حدود سدهٔ سیزدهم میلادی از شمال کانادا به گرینلند مهاجرت کردند. این مهاجرت، که بهسرعت سراسر سواحل غربی و شمالی گرینلند را دربر گرفت، بهعنوان یکی از موفقترین گسترشهای انسانی در محیطهای قطبی شناخته میشود و عملاً نقشهٔ زیستی گرینلند را پیش از تماس پایدار اروپاییان کامل کرد.[۳۳]
یافتههای جدید منتشرشده توسط پژوهشگران دانمارکی و کانادایی نشان میدهد که اینوییتها دارای «نقشهنگاری ذهنی» بسیار دقیقی از گرینلند بودهاند. این نقشهها که بهصورت روایتهای شفاهی، نامگذاری دقیق مکانها و مسیرهای دریایی منتقل میشدند، امکان سفر ایمن در میان آبدرهها، یخهای دریایی و نواحی خطرناک را فراهم میکرد. پژوهشگران این نظام دانشی را شکلی پیشرفته از دانش جغرافیایی بومی دانستهاند، نه صرفاً آگاهی محلی.[۳۴]
در سالهای اخیر، موزه ملی دانمارک و دانشگاه گرینلند با انتشار نتایج پروژههای مشترک اعلام کردند که بسیاری از نامهای جغرافیایی کنونی گرینلند ریشه در زبان اینوییتی دارند و پیش از ورود اروپاییان تثبیت شده بودند. این امر نشان میدهد که اینوییتها نهتنها ساکن، بلکه کاشفان و نامگذاران فعال چشمانداز جغرافیایی گرینلند بودهاند.[۳۵]
بر پایهٔ این پژوهشها، امروزه در مطالعات تاریخی و انسانشناسی تأکید میشود که «کشف» گرینلند نباید صرفاً به ورود نورسها یا نقشهنگاران اروپایی محدود شود، بلکه باید بهعنوان فرایندی چند هزار ساله در نظر گرفته شود که در آن، مردمان اینوییت نقش اصلی را در شناخت، پیمایش و زیستپذیر کردن این سرزمین ایفا کردهاند.[۳۶]
ورود اروپاییان:
تاریخچهٔ اکتشافات جغرافیایی و نقشهنگاشتی گرینلند بازتابی از تحول دانش جغرافیایی اروپا از قرون وسطی تا دوران نقشهبرداری علمی امروزی است و با افسانه، خطاهای نقشهای و پیشرفتهای تدریجی علمی درهمتنیده شده است.
شناخت گرینلند در اروپا از اواخر سدهٔ دهم میلادی آغاز شد، زمانی که دریانوردان نورس به رهبری اریک سرخ در حدود سال ۹۸۶ میلادی به سواحل جنوب غربی آن رسیدند و نخستین سکونتگاههای دائمی اروپایی را در این منطقه بنیان نهادند. این سکونتگاهها، که چند سده دوام آوردند، منبع اصلی اطلاعات جغرافیایی اروپاییان دربارهٔ گرینلند در دوران قرون وسطی بودند، هرچند این اطلاعات محدود به نواحی ساحلی جنوبی و غربی میشد.[۳۷]
در نقشههای قرون وسطایی اروپا، گرینلند اغلب بهصورت خشکیای مبهم و گاه متصل به قارهٔ اروپا یا آسیا ترسیم میشد. نقشههایی مانند نقشههای موسوم به T-O یا نقشههای دریانوردی اولیه، تصویر دقیقی از اندازه و شکل واقعی این سرزمین ارائه نمیدادند. حتی در سدههای پانزدهم و شانزدهم، بسیاری از نقشهها گرینلند را بهصورت شبهجزیرهای بزرگ یا بخشی از یک خشکی ناشناختهٔ شمالی نشان میدادند، نه بهعنوان جزیرهای مستقل.[۳۸]
در دورهٔ اکتشافات بزرگ جغرافیایی، بهویژه در سدهٔ شانزدهم، توجه دریانوردان اروپایی به آبهای شمالی افزایش یافت. کاوشگران انگلیسی و هلندی در جستوجوی گذرگاه شمال غربی، بارها به سواحل گرینلند نزدیک شدند. با این حال، شرایط سخت اقلیمی، یخهای دریایی و مههای متراکم باعث شد که شناخت دقیق از خط ساحلی این سرزمین بهکُندی پیش برود. نقشههای این دوره اغلب دارای خطاهای بزرگ در مقیاس، شکل و حتی موقعیت جغرافیایی گرینلند بودند.[۳۹]
در سدهٔ هجدهم، با آغاز مأموریتهای منظم دانمارکی-نروژی، نقشهنگاری گرینلند وارد مرحلهای دقیقتر شد. هانس اگهده، مبلغ و پژوهشگر دانمارکی، نقش مهمی در بازشناسی سواحل غربی و ثبت اطلاعات جغرافیایی و انسانی این نواحی داشت. از این دوره به بعد، گرینلند بهتدریج بهعنوان جزیرهای مستقل و جدا از دیگر خشکیهای شمالی در نقشهها تثبیت شد.[۴۰]
در سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم، اکتشافات علمی به درون سرزمین یخپوشیدهٔ گرینلند گسترش یافت. کاوشگرانی چون فریتیوف نانسن با عبور از یخپوشهٔ داخلی، برای نخستین بار نشان دادند که بخش مرکزی گرینلند یک فلات یخی عظیم است. این اکتشافات تأثیر مستقیمی بر نقشهنگاری علمی داشت و تصویر واقعگرایانهتری از توپوگرافی و ساختار درونی این سرزمین ارائه کرد.[۴۱]
در سدهٔ بیستم، با بهکارگیری عکسبرداری هوایی، نقشهبرداری سیستماتیک و سپس دادههای ماهوارهای، نقشهنگاری گرینلند به مرحلهای بسیار دقیق رسید. مأموریتهای ماهوارهای و راداری امکان شناسایی ناهمواریهای زیر یخ، ضخامت یخپوشه و حتی درههای پنهان زیرسطحی را فراهم کردند. امروزه نقشههای گرینلند نهتنها خط ساحلی، بلکه ساختار ژرف زیر یخپوشه را نیز با دقت بالا نشان میدهند و این سرزمین یکی از دقیقترین مناطق قطبی از نظر دادههای ژئوفیزیکی بهشمار میآید.[۴۲]
گرینلند از سرزمینی نیمهافسانهای در نقشههای قرون وسطی به یکی از دقیقترین نمونههای نقشهبرداری علمی در عصر ماهواره تبدیل شده است،
نگارخانه
یک تصویر ترکیبی ماهوارهای بزرگنماییپذیر از گرینلند
یخچال سرمک کویاتلک در ساحل غربی گرینلند
نوناتاکها در سواحل شرقی گرینلند
یک خرس قطبی در سواحل شرقی گرینلند
یخچالهای کوچک که به یک دره عمدتاً خشک در غرب گرینلند میریزند
نمایی از درههای عمیق یا آبدرهها در امتداد سواحل شمال غربی گرینلند
کوهستانهای جنوب گرینلند از ارتفاع تقریبی ۳۴٬۰۰۰ پایی
منابع
- ↑ "On tiny Hans Island, Denmark and Canada create world's newest land border". Big Think (به انگلیسی). 2022-06-14. Retrieved 2023-07-07.
- ↑ Greenland. Encyclopaedia Britannica.
- ↑ Statistics Greenland, Population data.
- ↑ IPCC, Sixth Assessment Report, Cryosphere.
- ↑ Bamber, J. L. et al. (2013). A subglacial canyon beneath the Greenland ice sheet. Science.
- ↑ Geography of Greenland. Wikipedia.
- ↑ NOAA, Arctic Climate Report.
- ↑ NASA Earth Observatory, Greenland Ice Loss.
- ↑ Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica (به انگلیسی) (11th ed.). Cambridge University Press.
- ↑ "Baffin Bay" (PDF). Indian and Northern Affairs Canada. Archived from the original (PDF) on 2011-06-13. Retrieved 2009-10-04.
- ↑ Appel, Peter W.U. , Hugh R. Rollinson, and Jacques L.R. Touret. (2001) "Remnants of an Early Archaean (>3.75 Ga) sea-floor, hydrothermal system in the Isua Greenstone Belt." Precambrian Research, 112.1–2, 15 November, pp. 27–49.
- ↑ "EcoAdvise & Communication". Archived from the original on 5 April 2010. Retrieved 2007-02-05.
- 1 2 3 "DMI Report 18–19: Climatological Standard Normals 1981–2010 Denmark, The Faroe Islands and Greenland Based on Data Published in DMI Reports 18–08, 18–04 and 18–05" (PDF). مؤسسه هواشناسی دانمارک. Archived from the original (PDF) on 10 February 2019. Retrieved 10 February 2019.
- ↑ "Iqaluit A". Canadian Climate Normals 1981–2010. محیط زیست و تغییر اقلیم کانادا. 31 October 2011. Climate ID: 2402590. Archived from the original on May 16, 2017. Retrieved February 24, 2014.
- ↑ Shuman, Christopher A.; Steffen, Konrad; Box, Jason E.; Stearns, Charles R. (2001). "A Dozen Years of Temperature Observations at the Summit: Central Greenland Automatic Weather Stations 1987–99". Journal of Applied Meteorology. American Meteorological Society. 40 (4): 741–752. Bibcode:2001JApMe..40..741S. doi:10.1175/1520-0450(2001)040<0741:adyoto>2.0.co;2. hdl:11603/24315. ISSN 0894-8763.
- ↑ "Vejrekstremer Grønland". مؤسسه هواشناسی دانمارک (به دانمارکی). Archived from the original on 2021-12-27. Retrieved 2020-04-19.
- ↑ "Qinngua Valley". Wondermondo. 23 June 2013. Archived from the original on 7 October 2017. Retrieved 2015-01-20.
- ↑ "The Observed Climate of Greenland, 1958–99 with Climatological Standard Normals, 1961–90" (PDF). مؤسسه هواشناسی دانمارک. Retrieved 31 October 2019.
- ↑ "Station Nuuk" (به فرانسوی). Météo Climat. Retrieved 10 February 2019.
- ↑ "Klimatafel von Godthaab (Nuuk) / Grönland (zu Dänemark)" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (به آلمانی). Deutscher Wetterdienst. Retrieved 16 December 2019.
- 1 2 "Greenland's Ice Sheet Is Slip-Sliding Away", Los Angeles Times, June 25, 2006
- ↑ "Is the world's fastest-moving glacier set to speed up even more?". Center for Environmental Journalism. October 23, 2010. Archived from the original on December 3, 2011.
- ↑ "Arts and Culture Archives".
- ↑ Krabill, W., et al., 2004, Greenland Ice Sheet: increased Coastal Thinning, Geophysical Research Letters, 31 L24402
- ↑ Howat, Ian M.; Joughin, Ian R.; Scambos, Ted A. (8 February 2007). "Rapid Changes in Ice Discharge from Greenland Outlet Glaciers". Science. 315 (5818): 1559–61. Bibcode:2007Sci...315.1559H. CiteSeerX 10.1.1.395.1108. doi:10.1126/science.1138478. PMID 17289940. S2CID 27719836.
- ↑ "The Warming of Greenland", New York Times, January 16, 2007
- ↑ "180,000 forgotten photos reveal the future of Greenland’s ice", Nature, July 27, 2016
- ↑ P. R., Dawes (2009). "The bedrock geology under the Inland Ice: the next major challenge for Greenland mapping". GEUS Bulletin, 17, 57-60.
- ↑ "Topography of Greenland". earthobservatory.nasa.gov (به انگلیسی). 2004-12-26. Retrieved 2018-11-15.
- 1 2 3 "Greenland Landforms and Land Statistics". www.worldatlas.com (به انگلیسی). Retrieved 2018-11-15.
- ↑ Fleur, Nicholas St (14 November 2018). "Ice Age Asteroid Crater Discovered Beneath Greenland Glacier". The New York Times (به انگلیسی). Archived from the original on 2022-01-02. Retrieved 2018-11-15.
- ↑ Friesen, T. M. (2016). Inuit archaeology and the Dorset problem. Annual Review of Anthropology.
- ↑ McGhee, Robert. (2009). The Last Imaginary Place: A Human History of the Arctic World.
- ↑ Aporta, C. (2009). The trail as home: Inuit and their pan-Arctic network of routes. Human Ecology.
- ↑ National Museum of Denmark, Greenland Archaeology Project reports.
- ↑ Encyclopaedia Britannica, “Inuit – History and culture”.
- ↑ Gad, Finn. The History of Greenland, Vol. 1. McGill-Queen’s University Press.
- ↑ Harley, J. B. & Woodward, D. (eds.). The History of Cartography, Vol. 1. University of Chicago Press.
- ↑ McGhee, Robert. The Arctic Voyages of Martin Frobisher. McGill-Queen’s University Press.
- ↑ Encyclopaedia Britannica, “Greenland – Exploration and settlement”.
- ↑ Nansen, Fridtjof. The First Crossing of Greenland. Longmans, Green, and Co.
- ↑ NASA Earth Observatory; Bamber et al., Science, 2013.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Geography of Greenland». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۶ ژانویه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
