یخسار گرینلند

یخسار گرینلند
یخسار گرینلند
گونهیخسار
مکانگرینلند
مساحت۱۷۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع
طول۲۴۰۰ کیلومتر
عرض۱۱۰۰ کیلومتر
ضخامت۲۳۰۰ تا ۳۰۰۰ متر

یخسار گرینلند (به گرینلندی: Sermersuaq) پهنه‌ای وسیع از یخ بر روی گرینلند است که پهنه‌ای به وسعت ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع را می‌پوشاند.

گرینلند بزرگ‌ترین جزیرهٔ غیرقاره‌ای جهان است که از نظر سیاسی بخشی از قلمرو پادشاهی دانمارک به‌شمار می‌رود. حدود ۸۰ درصد از سطح این جزیره با پهنه‌ای یخی پوشیده شده که میانگین ضخامت آن نزدیک به ۱٫۵ کیلومتر است و در برخی نواحی به حدود ۳ کیلومتر می‌رسد. وزن این تودهٔ عظیم یخ باعث فرونشست بخش‌های مرکزی بستر سنگی گرینلند شده و ساختاری کاسه‌مانند در زیر یخ‌ها پدیدآورده است. این ویژگی زمین‌ساختی نقش مهمی در پویایی یخچال‌ها و جریان آب‌های زیرسطحی ایفا می‌کند.

یخسار گرینلند پس از یخسار جنوبگان دومین پهنه یخی بزرگ دنیاست. این یخسار در راستای شمالی-جنوبی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر درازا دارد و بیشترین پهنای آن در نزدیکی کناره شمالی آن در مدار ۷۷ درجه شمالی به ۱۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. میانگین فرازا (ارتفاع) این پهنه یخی ۲۱۳۵ متر است. ستبرای این یخسار در بیشتر نقاط بیش از ۲ کیلومتر و در ضخیم‌ترین نقطه بیش از ۳ کیلومتر است.

پهنهٔ یخی یا همان یخسار گرینلند به‌شدت نسبت به تغییرات اقلیمی حساس است. برآوردها نشان می‌دهد که این جزیره سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد تن یخ از دست می‌دهد. ذوب کامل یخ‌های گرینلند می‌تواند سطح آب دریاهای جهان را حدود ۷ متر افزایش دهد؛ رخدادی که پیامدهای گسترده‌ای برای شهرهای ساحلی بزرگ، از جمله لندن، نیویورک، شانگهای و مناطق وسیعی از هلند و بنگلادش خواهد داشت. از این رو، گرینلند یکی از کانون‌های اصلی پژوهش‌های مربوط به گرمایش جهانی و بالا آمدن سطح دریاها به‌شمار می‌رود.

پیشرفت فناوری‌های ژئوفیزیکی، به‌ویژه رادارهای نفوذکننده به یخ، امکان شناسایی ساختارهای پنهان زیر پهنهٔ یخی گرینلند را فراهم کرده است. در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران وجود دره‌ای بسیار بزرگ در زیر یخ‌ها را شناسایی کردند که طول آن حدود ۷۵۰ کیلومتر برآورد شده و از گرند کنیون آریزونا نیز طولانی‌تر است. افزون بر این، یخ‌های گرینلند اشیای تاریخی مدفونی را نیز در خود حفظ کرده‌اند؛ از جمله یک هواپیمای جنگی پی-۳۸ مربوط به جنگ جهانی دوم که در سال ۱۹۹۲، پس از دهه‌ها مدفون بودن زیر حدود ۸۰ متر یخ، کشف و بازیابی شد. همچنین بقایایی از تسلیحات هسته‌ای ایالات متحده که در پی سقوط یک بمب‌افکن در سال ۱۹۶۸ مفقود شده بودند، همچنان در زیر لایه‌های یخی این منطقه قرار دارند.

گرینلند و همچنین منطقه زیر یخسار آن، از نظر منابع طبیعی نیز اهمیتی قابل‌توجه دارد. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۱۳ درصد از ذخایر نفت و نزدیک به ۳۰ درصد از گاز طبیعی کشف‌نشدهٔ جهان ممکن است در این منطقه واقع شده باشد. افزون بر هیدروکربن‌ها، گرینلند دارای ذخایر چشمگیری از عناصر خاکی کمیاب است که در فناوری‌های امروزی، از جمله تولید تجهیزات الکترونیکی و خودروهای برقی، کاربرد حیاتی دارند. وجود این منابع می‌تواند در بلندمدت بر توازن بازار جهانی عناصر خاکی کمیاب اثر بگذارد. همچنین ذخایر اورانیوم، به‌ویژه در مناطقی مانند کوانفیلد، جایگاه گرینلند را در میان کشورهای دارای ذخایر این ماده تقویت کرده است.

اهمیت راهبردی گرینلند و دسترسی بالقوه به منابع طبیعی آن، این جزیره را به کانون رقابت‌های ژئوپلیتیک تبدیل کرده است. در سال ۲۰۱۹، ایالات متحده پیشنهاد خرید گرینلند را مطرح کرد که با مخالفت دولت دانمارک روبه‌رو شد. هم‌زمان، چین تلاش‌هایی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و معدنی این جزیره انجام داده است. افزون بر این، ذوب تدریجی یخ‌های قطبی مسیرهای دریایی جدیدی را در شمالگان می‌گشاید که می‌تواند زمان و هزینهٔ ترابری کالا میان آسیا و اروپا را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و جایگاه گرینلند را در آیندهٔ تجارت جهانی برجسته‌تر کند.

جزئیات

پهنهٔ یخی گرینلند

یخسار گرینلند دومین بدنه یخی بزرگ جهان را تشکیل می‌دهد. ضخامت آن به طور متوسط ۱٫۶۷ کیلومتر (۱٫۰ مایل) و در بیشترین حالت بیش از ۳ کیلومتر (۱٫۹ مایل) است.[۱] طول آن در جهت شمال به جنوب تقریباً ۲٬۹۰۰ کیلومتر (۱٬۸۰۰ مایل) است و حداکثر عرض آن ۱٬۱۰۰ کیلومتر (۶۸۰ مایل) در عرض جغرافیایی ۷۷ درجه شمالی، در نزدیکی لبه شمالی آن است.[۲] این یخسار ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۶۶۰٬۰۰۰ مایل مربع)، یعنی حدود ۸۰٪ از سطح گرینلند، یا حدود ۱۲٪ از مساحت یخسار جنوبگان را می‌پوشاند.[۱] اصطلاح «یخسار گرینلند» اغلب در نوشته‌جات علمی به صورت GIS یا GrIS کوتاه می‌شود.[۳][۴][۵][۶]

گرینلند حداقل به مدت ۱۸ میلیون سال دارای یخچال‌های طبیعی و کلاهک‌های یخی بزرگی بوده است،[۷] اما یک یخسار واحد برای اولین بار حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش بیشتر این جزیره را پوشاند.[۸] از آن زمان، این یخسار هم رشد کرده[۹][۱۰] و هم به طور قابل توجهی منقبض شده است.[۱۱][۱۲][۱۳] قدیمی‌ترین یخ شناخته شده در گرینلند حدود ۱ میلیون سال قدمت دارد.[۱۴] به دلیل انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، این یخسار اکنون در گرم‌ترین حالت خود در ۱۰۰۰ سال گذشته قرار دارد،[۱۵] و با سریع‌ترین نرخ در حداقل ۱۲۰۰۰ سال گذشته در حال از دست دادن یخ است.[۱۶]

پیش‌بینی مناطق ذوب‌شدن یخسار گرینلند بر اساس مدل علمی

هر تابستان، بخش‌هایی از سطح ذوب شده و به دریا یخ‌زایی می‌کنند. به طور معمول، یخسار با بارش برف زمستانی جایگزین می‌شود،[۴] اما به دلیل تغییر اقلیم، این یخسار دو تا پنج برابر سریع‌تر از قبل از سال ۱۸۵۰ در حال ذوب شدن است،[۱۷] و بارش برف از سال ۱۹۹۶ تاکنون نتوانسته است آن را جبران کند.[۱۸] اگر هدف توافق پاریس مبنی بر باقی ماندن زیر ۲ تغییر درجه سلسیوس (۳٫۶ تغییر درجه فارنهایت) محقق شود، ذوب شدن یخ‌های گرینلند به تنهایی تا پایان قرن حدود ۶ سانتیمتر (۲ ۱⁄۲ اینچ) به افزایش سطح آب دریاها در سطح جهانی خواهد افزود. اگر کاهشی در انتشار گازها صورت نگیرد، ذوب شدن تا سال ۲۱۰۰ حدود ۱۳ سانتیمتر (۵ اینچ) اضافه خواهد کرد،[۱۹]: ۱۳۰۲  که در بدترین حالت حدود ۳۳ سانتیمتر (۱۳ اینچ) خواهد بود.[۲۰] برای مقایسه، ذوب شدن از سال ۱۹۷۲ تاکنون ۱٫۴ سانتیمتر (۱⁄۲ اینچ) سهم داشته است،[۲۱] در حالی که افزایش سطح دریا از تمام منابع بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۸ حدود ۱۵–۲۵ سانتیمتر (۶–۱۰ اینچ) بوده است.[۲۲]: ۵ 

اگر تمام ۲٬۹۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب (۶۹۶٬۰۰۰ مایل مکعب) یخسار ذوب شود، سطح دریاهای جهان را تا حدود ۷٫۴ متر (۲۴ فوت) افزایش می‌دهد.[۱] گرمایش جهانی بین ۱٫۷ تغییر درجه سلسیوس (۳٫۱ تغییر درجه فارنهایت) و ۲٫۳ تغییر درجه سلسیوس (۴٫۱ تغییر درجه فارنهایت) احتمالاً این ذوب شدن را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.[۶] با این حال، حتی ۱٫۵ تغییر درجه سلسیوس (۲٫۷ تغییر درجه فارنهایت) باعث از دست رفتن یخی معادل ۱٫۴ متر (۴ ۱⁄۲ فوت) افزایش سطح دریا می‌شود،[۲۳] و اگر دما قبل از کاهش، از آن سطح فراتر رود، یخ بیشتری از دست خواهد رفت.[۶] اگر دمای جهانی همچنان افزایش یابد، یخسار احتمالاً ظرف ۱۰۰۰۰ سال ناپدید خواهد شد.[۲۴][۲۵] در گرمایش بسیار بالا، طول عمر آینده آن به حدود ۱۰۰۰ سال کاهش می‌یابد.[۲۰] در زیر یخسار گرینلند کوه‌ها و حوضه‌های دریاچه‌ای قرار دارند.

منابع

  1. 1 2 3 "How Greenland would look without its ice sheet". بی‌بی‌سی نیوز. 14 December 2017. Archived from the original on 7 December 2023. Retrieved 7 December 2023.
  2. ↑ Greenland Ice Sheet (به انگلیسی). 24 October 2023. Archived from the original on 30 October 2017. Retrieved 26 May 2022.
  3. ↑ Tan, Ning; Ladant, Jean-Baptiste; Ramstein, Gilles; Dumas, Christophe; Bachem, Paul; Jansen, Eystein (12 November 2018). "Dynamic Greenland ice sheet driven by pCO2 variations across the Pliocene Pleistocene transition". Nature Communications (به انگلیسی). 9 (1): 4755. doi:10.1038/s41467-018-07206-w. PMC 6232173. PMID 30420596.
  4. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Noël2021 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. ↑ Höning, Dennis; Willeit, Matteo; Calov, Reinhard; Klemann, Volker; Bagge, Meike; Ganopolski, Andrey (27 March 2023). "Multistability and Transient Response of the Greenland Ice Sheet to Anthropogenic CO2 Emissions". Geophysical Research Letters. 50 (6). doi:10.1029/2022GL101827. S2CID 257774870. {{cite journal}}: Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  6. 1 2 3 Bochow, Nils; Poltronieri, Anna; Robinson, Alexander; Montoya, Marisa; Rypdal, Martin; Boers, Niklas (18 October 2023). "Overshooting the critical threshold for the Greenland ice sheet". Nature. 622 (7983): 528–536. Bibcode:2023Natur.622..528B. doi:10.1038/s41586-023-06503-9. PMC 10584691. PMID 37853149.
  7. ↑ Thiede, Jörn; Jessen, Catherine; Knutz, Paul; Kuijpers, Antoon; Mikkelsen, Naja; Nørgaard-Pedersen, Niels; Spielhagen, Robert F (2011). "Millions of Years of Greenland Ice Sheet History Recorded in Ocean Sediments". Polarforschung. 80 (3): 141–159. hdl:10013/epic.38391.
  8. ↑ Contoux, C.; Dumas, C.; Ramstein, G.; Jost, A.; Dolan, A.M. (15 August 2015). "Modelling Greenland ice sheet inception and sustainability during the Late Pliocene" (PDF). Earth and Planetary Science Letters. 424: 295–305. Bibcode:2015E&PSL.424..295C. doi:10.1016/j.epsl.2015.05.018. Archived (PDF) from the original on 8 November 2020. Retrieved 7 December 2023.
  9. ↑ Knutz, Paul C.; Newton, Andrew M. W.; Hopper, John R.; Huuse, Mads; Gregersen, Ulrik; Sheldon, Emma; Dybkjær, Karen (15 April 2019). "Eleven phases of Greenland Ice Sheet shelf-edge advance over the past 2.7 million years" (PDF). Nature Geoscience. 12 (5): 361–368. Bibcode:2019NatGe..12..361K. doi:10.1038/s41561-019-0340-8. S2CID 146504179. Archived (PDF) from the original on 20 December 2023. Retrieved 7 December 2023.
  10. ↑ Robinson, Ben (15 April 2019). "Scientists chart history of Greenland Ice Sheet for first time". دانشگاه منچستر. Archived from the original on 7 December 2023. Retrieved 7 December 2023.
  11. ↑ Reyes, Alberto V.; Carlson, Anders E.; Beard, Brian L.; Hatfield, Robert G.; Stoner, Joseph S.; Winsor, Kelsey; Welke, Bethany; Ullman, David J. (25 June 2014). "South Greenland ice-sheet collapse during Marine Isotope Stage 11". Nature. 510 (7506): 525–528. Bibcode:2014Natur.510..525R. doi:10.1038/nature13456. PMID 24965655. S2CID 4468457.
  12. ↑ Christ, Andrew J.; Bierman, Paul R.; Schaefer, Joerg M.; Dahl-Jensen, Dorthe; Steffensen, Jørgen P.; Corbett, Lee B.; Peteet, Dorothy M.; Thomas, Elizabeth K.; Steig, Eric J.; Rittenour, Tammy M.; Tison, Jean-Louis; Blard, Pierre-Henri; Perdrial, Nicolas; Dethier, David P.; Lini; Caffee, Marc W.; Southon, John (30 March 2021). "A multimillion-year-old record of Greenland vegetation and glacial history preserved in sediment beneath 1.4 km of ice at Camp Century". Proceedings of the National Academy of Sciences (به انگلیسی). 118 (13). Bibcode:2021PNAS..11821442C. doi:10.1073/pnas.2021442118. ISSN 0027-8424. PMC 8020747. PMID 33723012. {{cite journal}}: |first16= missing |last16= (help); Unknown parameter |article-number= ignored (help)
  13. ↑ Gautier, Agnieszka (29 March 2023). "How and when did the Greenland Ice Sheet form?". National Snow and Ice Data Center. Archived from the original on 28 May 2023. Retrieved 5 December 2023.
  14. ↑ Yau, Audrey M.; Bender, Michael L.; Blunier, Thomas; Jouzel, Jean (15 July 2016). "Setting a chronology for the basal ice at Dye-3 and GRIP: Implications for the long-term stability of the Greenland Ice Sheet". Earth and Planetary Science Letters. 451: 1–9. Bibcode:2016E&PSL.451....1Y. doi:10.1016/j.epsl.2016.06.053.
  15. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Hörhold2023 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  16. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Briner2020 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  17. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام SROCC3.2ES وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  18. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام CB2022 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  19. ↑ Fox-Kemper, B.; Hewitt, H.T.; Xiao, C.; Aðalgeirsdóttir, G.; Drijfhout, S.S.; Edwards, T.L.; Golledge, N.R.; Hemer, M.; Kopp, R.E.; Krinner, G.; Mix, A. (2021). Masson-Delmotte, V.; Zhai, P.; Pirani, A.; Connors, S.L.; Péan, C.; Berger, S.; Caud, N.; Chen, Y.; Goldfarb, L. (eds.). "Chapter 9: Ocean, Cryosphere and Sea Level Change" (PDF). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, US. Archived (PDF) from the original on 24 October 2022. Retrieved 22 October 2022.
  20. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Aschwanden2019 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  21. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Mouginot2019 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  22. ↑ IPCC, 2021: Summary for Policymakers بایگانی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine. In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change بایگانی‌شده در ۲۶ مه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, US, pp. 3–32, doi:10.1017/9781009157896.001.
  23. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Christ2023 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  24. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ArmstrongMcKay2022 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  25. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ArmstrongMcKay2022Explainer وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  • منبع ویدئویی:

What's Hidden Under the Ice of Greenland? (https://www.youtube.com/watch?v=roSRpjgxvnQ)

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یخسار گرینلند موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.