جنگ ایران و عثمانی (۱۶۱۶–۱۶۱۸)

جنگ ایران و عثمانی
بخشی از جنگ‌های ایران و عثمانی
تاریخاوت ۱۶۱۶ – ۲۶ سپتامبر ۱۶۱۸
موقعیت
نتایج پیروزی ایران[۱]
عهدنامه سراب
طرف‌های درگیر
ایران صفوی امپراتوری عثمانی امپراتوری عثمانی
خانات بخارا[۲]
فرماندهان و رهبران
شاه عباس بزرگ
قرچغای خان
امپراتوری عثمانی احمد یکم
امپراتوری عثمانی مصطفی یکم
امپراتوری عثمانی عثمان دوم
امپراتوری عثمانیمحمد پاشا
امپراتوری عثمانیداماد خلیل پاشا
امام قلی خان بخارا

جنگ ایران و عثمانی (۱۶۱۶–۱۶۱۸) جنگی کوتاه بین ایران صفوی و امپراتوری عثمانی بود. بعد از جنگ ۱۶۱۲–۱۶۰۳ ایران و عثمانی عهدنامه نصوح پاشا را امضا کردند که در آن مرزهای ایران و عثمانی به حالت قبلی خود در زمان سلیم یکم و شاه اسماعیل یکم بازگشت، در عوض، شاه عباس بزرگ، شاه ایران قول داد که هر سال ۲۰۰ بسته ابریشم برای عثمانی‌ها ارسال کند.

در سال ۱۶۱۶، عثمانی‌ها از عدم تحویل ابریشم توسط ایرانیان به عنوان بهانه‌ای برای شروع جنگ دیگری استفاده کردند.[۳] در پایان اوت ۱۶۱۶، یک ارتش بزرگ عثمانی به رهبری وزیر اعظم اوکوز محمد پاشا، ایروان را محاصره کرد. شاه عباس خطوط تدارکاتی عثمانی را به ستوه آورد و با نزدیک شدن زمستان، محمد پاشا به محاصره پایان داد و عقب‌نشینی کرد که منجر به مرگ بسیاری از سربازان به دلیل هوای سرد شد.[۴] به دلیل شکست محمد پاشا، داماد خلیل پاشا به عنوان وزیر اعظم جدید جایگزین او شد. در سال ۱۶۱۸، خلیل پاشا با کمک جنگجویان تاتار و گرجی، حمله دیگری از سوی عثمانی‌ها به ایران را آغاز کرد.[۵] او فرستاده‌ای را نزد شاه عباس در قزوین فرستاد با این شرط که در صورت پس دادن سرزمین‌های فتح شده توسط صفویان، عقب‌نشینی میکند. شاه عباس این پیشنهاد را رد کرد و برای مقابله با ارتش مهاجم عثمانی به آذربایجان لشکرکشی کرد. او با بخشی از ارتش به شهر زیارتی صفویان اردبیل لشکرکشی کرد و در آنجا فرستاده دیگر عثمانی را رد کرد. حتی پس از آنکه فرستاده از خواسته‌های ارضی صرف نظر کرد و از شاه عباس خواست که فقط خراج ابریشم را بپردازد و پسرش را به عنوان گروگان به استانبول تحویل دهد، او از بررسی پیشنهاد صلح خودداری کرد.[۵] فرمانده جدید شاه عباس، قرچغای خان، به یک غلام ارمنی، دستور داد تا حومه شهرها را ویران کند و گروه‌های تجمع دشمن را هدف قرار دهد و در عین حال از یک نبرد بزرگ اجتناب کند تا زمانی که زمستان از راه رسید و عثمانی‌ها از گرسنگی و سرما درحال مرگ بودند.

درسال ۱۶۱۸ ایران صفوی و امپراتوری عثمانی با امضای عهدنامه سراب که مرزها به زمان عهدنامه نصوح پاشا برمی‌گشت، صلح کردند. [۳] و جنگ با پیروزی ایران به پایان رسید.[۶]

پانویس

  1. ↑ Farrokh, Kaveh. "The Military Campaigns of Shah Abbas I in Azerbaijan and the Caucasus (1603-1618)". Studies on Iran and the Caucasus (Studies in Honour of Prof. Garnik S. Asatrian; Edited by U. Bläsing, V. Arakelova & M. Weinreich). Leiden: Brill: 2. The Safavid army had to fight a series of battles in Georgia (1613-1623) which led to a new Ottoman war (1616). The Safavid army defeated the Ottoman offensives in Yerevan and Ardabil (1616-1618) obliging the Ottomans to negotiate a new peace treaty which affirmed all of Shah Abbas’ conquests since 1603.
  2. ↑ The Bukharans A Dynastic, Diplomatic, and Commercial History, 1550-1702 Audrey Burton 1997 p.144-145
  3. 1 2 Mikaberidze 2011, p. 699.
  4. ↑ Blow 2009, pp. 106–107.
  5. 1 2 Blow 2009, p. 107.
  6. ↑ Farrokh, Kaveh. "The Military Campaigns of Shah Abbas I in Azerbaijan and the Caucasus (1603-1618)". Studies on Iran and the Caucasus (Studies in Honour of Prof. Garnik S. Asatrian; Edited by U. Bläsing, V. Arakelova & M. Weinreich). Leiden: Brill: 2. The Safavid army had to fight a series of battles in Georgia (1613-1623) which led to a new Ottoman war (1616). The Safavid army defeated the Ottoman offensives in Yerevan and Ardabil (1616-1618) obliging the Ottomans to negotiate a new peace treaty which affirmed all of Shah Abbas’ conquests since 1603.

منابع

  • Blow, David (2009). Shah Abbas: The Ruthless King Who Became an Iranian Legend. I. B. Tauris. ISBN 978-1-84511-989-8. LCCN 2009464064.
  • Mikaberidze, Alexander (2011). Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia [2 volumes]. ABC-CLIO. ISBN 978-1598843361.