حمله ایسکمی گذرا
| حمله ایسکمیک گذرا (منابع و رده بندی‌ها) | |
|---|---|
| تخصص | عصب‌شناسی، جراحی مغز و اعصاب، جراحی عروق، پزشکی داخلی  |
| طبقه‌بندی و منابع بیرونی | |
| آی‌سی‌دی-۱۰ | G45.9 |
| آی‌سی‌دی-۹-سی‌ام | 435.9 |
| دادگان بیماری‌ها | 13253 |
| مدلاین پلاس | 000730 |
| ئی‌مدیسین | emerg/۶۰۴ |
| سمپ | D002546 |
حملهٔ ایسکمی گذرا (transient ischemic attack) یا در اصطلاح پزشکی TIA به حالتی کوتاه و گذرا از عملکرد ناقص مغز یا بخشی از آن گفته می‌شود که دلیل آن اختلال در خونرسانی (ایسکمی) مغز باشد.[۱][۲] به بیان ساده‌تر وقتی خونرسانی به مغز مختل شود٬ ولی زمان و شدت این اختلال در حدی نباشد که منجر به سکته (مرگ بافتی) شود٬ حمله ایسکمیک گذرا نام دارد.[۳]
علت‌ها
اصلی‌ترین عامل در حمله ایسکمی وجود یک آمبولی و انسداد یکی از رگ‌های مغزی توسط آن است. خاستگاه این آمبولی می‌تواند پلاک درون‌رگی حاصل از یک اترواسکلروز و یا ترومبوز ناشی از فیبریلاسیون قلبی باشد. این گرفتگی در یک دوره‌زمانی بسیار کوتاه رخ می‌دهد و بنابراین آسیب‌های دائمی ایجاد نمی‌کنند.[۴] حمله ایسکمی گذرا یا تی‌آی‌اِی با گروهی از بیماریهای دیگر از جمله فشارخون‌بالا٬ دیابت٬ میگرن٬ استعمال سیگار و کلسترول بالا مرتبط است.
نشانه‌ها و سمپتوم‌ها
حمله ایسکمی گذرا TIA دارای نشانه‌هایی تقریباً شبیه به سکته مغزی است و همچنین در افراد مختلف بسیار متفاوت است و البته به محل وقوع بندایش(انسداد) در مغز بستگی دارد و بیشتر شامل تاری دید یا دوبینی در چشم٬ آفازی و مشکل در سخن‌گفتن٬ همی‌پارزی یا ضعف و کرختی در یک طرف بدن و سرگیجه شده که تمامی این نشانه‌ها پس از ظاهر شدن ظرف یک‌ساعت از بین می‌روند.[۵]
تشخیص
تشخیص حمله ایسکمی گذرا پس از اینکه پزشک از بیمار شرح حال و آزمون بدنی گرفت٬ موکول به انجام یک سری آزمایش‌ها از جمله سی‌تی‌اسکن از مغز٬ سونوگرافی از شریان کاروتید در گردن و اکوکاردیوگرافی و نوار قلب می‌گردد و در بیشتر پرونده‌ها علت بروز یک اترواسکلروز است که در اکوگرافی مشخص می‌شود.[۶]
پیش‌گیری
حمله‌ایسکمی گذرا اغلب اخطاری اولیه برای سکته مغزی است. در این میان برای کاستن از خطر بروز حمله راهکارهای ارائه شده شامل موارد زیر است:[۷][۸]
- عدم استعمال دخانیات
- تلاش برای کاهش چربی‌های بدن به‌ویژه کلسترول
- رژیم غذایی میوه و سبزی و کاهش وزن
- کاستن از سدیم مصرفی(مانند سدیم موجود در نمک)
- تعادل در مصرف الکل(یا عدم استفاده)
- کنترل و تثبیت سطح قند خون و فشار خون
منابع
- ↑ WHOسازمان بهداشت جهانی: نارسایی نورولوژیک (نسخه پی‌دی‌اف)
- ↑ «سایت جامع پرستاران ایران: تیا و استروک». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۱.
- ↑ «پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۱.
- ↑ «American Heart Association: TIA». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱.
- ↑ MedTV: Stroke articles
- ↑ MedScape: Transient Ischemic Attack
- ↑ سایت جامع اطلاع‌رسانی پزشکان(ایرتِب): حمله ایسکمی گذرا بایگانی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
- ↑ WEBmd: TIA - Prevention