خالچایان

یک شاهزاده یوژی (کاخ خالچایان، ازبکستان). قرن ۱ قبل از میلاد

خالچایان (انگلیسی: Khalchayan) یک مکان باستانی است که گمان می‌رود یک کاخ کوچک یا یک تالار پذیرایی واقع در نزدیکی شهر مدرن دنوف در استان سرخان‌دریا در جنوب ازبکستان بوده باشد. این مکان در دره سرخان دریا، شاخه شمالی آمودریا (جیحون امروزی) قرار دارد.

مجسمه‌های سفالی

این مکان معمولاً به کوشان‌های اولیه یا اجداد آنها یوئه‌ژی / تخاری‌ها نسبت داده می‌شود.^[۱] این مکان بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۳ توسط گالینا پوگاچنکووا کاوش شد. دیوارهای داخلی با مجسمه‌های گلی و نقاشی‌هایی مربوط به اواسط قرن اول پیش از میلاد تزئین شده‌اند، اما تصور می‌شود که آنها نمایانگر رویدادهایی از اوایل قرن دوم پیش از میلاد باشند.^[۲] تابلوهای مختلفی صحنه‌هایی از زندگی کوشان‌ها را به تصویر می‌کشند: نبردها، ضیافت‌ها، و پرتره‌هایی از حاکمان.

تصور می‌شود برخی از صحنه‌های مجسمه‌سازی خالچایان، کوشان‌ها را در حال نبرد با قبیله‌ای از سکاها به تصویر می‌کشند.^[۳] یوئه‌ژی‌ها با رفتاری باشکوه نشان داده شده‌اند، در حالی که سکاها معمولاً با ژست‌های عجیب و غریب و پهلوهایشان نشان داده شده‌اند.^[۳]

تصویری از یک پادشاه اشکانی

نیم‌تنه یک پادشاه اشکانی در میان مجسمه‌های خالچایان کشف شد و دوره زمانی و شباهت آن از روی سکه‌شناسی نشان می‌دهد که این ممکن است نمایانگر وردان یکم باشد که در دربار یوئه‌ژی به دنبال پناه و احتمالاً اتحاد در باختر بود.^[۴] تاسیتوس روایت می‌کند که واردان پس از شکست در محاصره سلوکیه در حدود سال ۳۵ میلادی، «در میان باکتری‌ها پناه گرفت».^[۴] این وقایع ممکن است پایان حدود ۴۵–۴۷ میلادی را برای پرتره خالچایان پادشاه اشکانی نشان دهد، دوره‌ای که حاکم معاصر کوشان ممکن است کوجولا کادفیسس بوده باشد.^[۴]

شاهزاده یوئه‌ژی از خالچایان. در پای او، نشان افتخار یک زره کاتافراکت سکا با محافظ گردن قرار دارد. قرن اول پیش از میلاد. موزه هنر ازبکستان ، شماره ۴۰.^[۵]^[۶]
شاهزاده دچار تغییر شکل مصنوعی جمجمه شده است.^[۷]
مجسمه سفالی دیگری از خالچایان، قرن اول پیش از میلاد تا قرن اول میلادی. موزه باستان‌شناسی ترمذ .
سرباز سکا، کالچایان
کالچایان، پادشاه بر تخت سلطنت
پرتره کالچایان. موزه هنرهای ازبکستان
تصویری از یک پادشاه اشکانی، احتمالاً وردان اول .^[۵]
کروب خالچایان.

تأثیرات

به گفته بنجامین رولند، هنر کالچایان در پایان قرن دوم پیش از میلاد، در نهایت از هنر هلنیستی و احتمالاً از هنر شهرهای آی‌خانم و نسا گرفته شده است، اما شباهت‌هایی نیز با هنر یونانی و بودایی دارد و حتی ممکن است در آغاز توسعه آن بوده باشد.^[۷]

رولند به ویژه به شباهت گونه‌های قومی نشان داده شده در خالچایان و در هنر گندهارا، و همچنین در سبک خودِ چهره‌نگاری توجه می‌کند.^[۷] به عنوان مثال، رولند شباهت زیادی بین سر معروف یک شاهزاده یوئه‌ژی از خلچایان و سر بودیساتواهای گندهارا می‌یابد، که نمونه آن سر گندهارای یک بودیساتوا در موزه هنر فیلادلفیا است.^[۷] شباهت بودیساتوا گندهارا با پرتره هرایوس، حاکم کوشان، نیز قابل توجه است.^[۷] به گفته رولند، هنر باختری خالچایان به لطف حمایت کوشان‌ها، از طریق نفوذ خود در هنر گندهارا، برای چندین قرن زنده ماند.^[۷]

به گفته محقق چینی، دوان چینگبو، سبک و تکنیک‌های ساخت مجسمه‌های خالچایان شباهت زیادی به مجسمه‌های ارتش سفالی قدیمی‌تر دارد که ممکن است نشان‌دهنده نوعی تأثیر هنری باشد.^[۸]

منابع

↑ Betts, Alison; Vicziany, Marika; Jia, Peter Weiming; Castro, Angelo Andrea Di (19 December 2019). The Cultures of Ancient Xinjiang, Western China: Crossroads of the Silk Roads (به انگلیسی). Archaeopress Publishing Ltd. p. 104. ISBN 978-1-78969-407-9.
↑ "It is possible to attribute the Khalchayan reliefs to the first century BC archaeologically, but the historical events reflected in them belong to an earlier period, i.e. to around the middle of the second century BC. " Abdullaev, Kazim (2007). "Nomad Migration in Central Asia (in After Alexander: Central Asia before Islam)". Proceedings of the British Academy (به انگلیسی). 133: 91.
1 2 "The knights in chain-mail armour have analogies in the Khalchayan reliefs depicting a battle of the Yuezhi against a Saka tribe (probably the Sakaraules). Apart from the chain-mail armour worn by the heavy cavalry of the enemies of the Yuezhi, the other characteristic sign of these warriors is long side-whiskers (...) We think it is possible to identify all these grotesque personages with long side-whiskers as enemies of the Yuezhi and relate them to the Sakaraules (...) Indeed these expressive figures with side-whiskers differ greatly from the tranquil and majestic faces and poses of the Yuezhi depictions." Abdullaev, Kazim (2007). "Nomad Migration in Central Asia (in After Alexander: Central Asia before Islam)". Proceedings of the British Academy (به انگلیسی). 133: 89.
1 2 3 Grenet, Frantz (2022). Splendeurs des oasis d'Ouzbékistan. Paris: Louvre Editions. p. 58. ISBN 978-8412527858.
1 2 Frantz, Grenet (2022). Splendeurs des oasis d'Ouzbékistan. Paris: Louvre Editions. p. 56. ISBN 978-8412527858.
↑ KHALCHAYAN – Encyclopaedia Iranica. p. Figure 1.
1 2 3 4 5 6 Rowland, Benjamin (1971). "Graeco-Bactrian Art and Gandhāra: Khalchayan and the Gandhāra Bodhisattvas". Archives of Asian Art. 25: 29–35. ISSN 0066-6637. JSTOR 20111029.
↑ Qingbo, Duan (2022). "Sino-Western Cultural Exchange as Seen through the Archaeology of the First Emperor's Necropolis". Journal of Chinese History 中國歷史學刊 (به انگلیسی). 7: 21–72. doi:10.1017/jch.2022.25. ISSN 2059-1632. The only thing that closely matches the artistic style of the imperial Qin terracotta warriors is the head of a painted pottery figure unearthed in Uzbekistan (...) The way of assembling the head and body for this Kushan figure of a warrior (possibly Saka) was the same as that employed for the Qin terracotta warriors, in that they were fabricated separately, and then the head was inserted into the trunk of the figure.

[1] Betts, Alison; Vicziany, Marika; Jia, Peter Weiming; Castro, Angelo Andrea Di (19 December 2019). The Cultures of Ancient Xinjiang, Western China: Crossroads of the Silk Roads (به انگلیسی). Archaeopress Publishing Ltd. p. 104. ISBN 978-1-78969-407-9.

[2] "It is possible to attribute the Khalchayan reliefs to the first century BC archaeologically, but the historical events reflected in them belong to an earlier period, i.e. to around the middle of the second century BC. " Abdullaev, Kazim (2007). "Nomad Migration in Central Asia (in After Alexander: Central Asia before Islam)". Proceedings of the British Academy (به انگلیسی). 133: 91.

[KA-3] 1 2 "The knights in chain-mail armour have analogies in the Khalchayan reliefs depicting a battle of the Yuezhi against a Saka tribe (probably the Sakaraules). Apart from the chain-mail armour worn by the heavy cavalry of the enemies of the Yuezhi, the other characteristic sign of these warriors is long side-whiskers (...) We think it is possible to identify all these grotesque personages with long side-whiskers as enemies of the Yuezhi and relate them to the Sakaraules (...) Indeed these expressive figures with side-whiskers differ greatly from the tranquil and majestic faces and poses of the Yuezhi depictions." Abdullaev, Kazim (2007). "Nomad Migration in Central Asia (in After Alexander: Central Asia before Islam)". Proceedings of the British Academy (به انگلیسی). 133: 89.

[SPL582-4] 1 2 3 Grenet, Frantz (2022). Splendeurs des oasis d'Ouzbékistan. Paris: Louvre Editions. p. 58. ISBN 978-8412527858.

[SPL562-5] 1 2 Frantz, Grenet (2022). Splendeurs des oasis d'Ouzbékistan. Paris: Louvre Editions. p. 56. ISBN 978-8412527858.

[6] KHALCHAYAN – Encyclopaedia Iranica. p. Figure 1.

[BR2-7] 1 2 3 4 5 6 Rowland, Benjamin (1971). "Graeco-Bactrian Art and Gandhāra: Khalchayan and the Gandhāra Bodhisattvas". Archives of Asian Art. 25: 29–35. ISSN 0066-6637. JSTOR 20111029.

[Duan-8] Qingbo, Duan (2022). "Sino-Western Cultural Exchange as Seen through the Archaeology of the First Emperor's Necropolis". Journal of Chinese History 中國歷史學刊 (به انگلیسی). 7: 21–72. doi:10.1017/jch.2022.25. ISSN 2059-1632. The only thing that closely matches the artistic style of the imperial Qin terracotta warriors is the head of a painted pottery figure unearthed in Uzbekistan (...) The way of assembling the head and body for this Kushan figure of a warrior (possibly Saka) was the same as that employed for the Qin terracotta warriors, in that they were fabricated separately, and then the head was inserted into the trunk of the figure.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]