خربت الدامون

الدامون
خربة الدامون
Khirbet al Damun[۱]
زندان دامون، ۲۰۱۰
زندان دامون، ۲۰۱۰
ریشه‌شناسی: دویمین، درختان کوچک دوم، گونه‌ای از عناب[۲]
الدامون در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
الدامون
الدامون
مختصات: ۳۲°۴۳′۵۸″ شمالی ۳۵°۰۱′۲۰″ شرقی / ۳۲٫۷۳۲۷۸°شمالی ۳۵٫۰۲۲۲۲°شرقی / 32.73278; 35.02222
شبکه فلسطین۱۵۲/۲۳۷
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشحیفا
تاریخ تخلیه جمعیت۳۰ آوریل ۱۹۴۸[۱]
مساحت
 • کل۲٬۷۹۷ دونوم (۲٫۷۹۷ کیلومتر مربع یا ۱٫۰۸۰ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۳۴۰[۳][۴]
علت تخلیهترس از گرفتار شدن در درگیری‌ها
علت ثانویهحملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو

خربت الدامون (به عربی: خربة الدامون) روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا بود. این روستا در جریان جنگ داخلی در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا (۱۹۴۸–۱۹۴۷) در ۳۰ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. خربت الدامون در ۱۰٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا، بر دامنه‌های کوه کرمل و در ارتفاع ۴۳۵ متری از سطح دریا قرار داشت.

مساحت زمین‌های روستا ۲۷۹۷ دونم بود و زمین‌های روستاهای عسفیا، دالیة الکرمل، عین هود و الطیره آن را احاطه کرده بودند. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ بالغ بر ۳۴۰ نفر مسلمان بود. امروزه تنها ساختمانی از روستا باقی مانده که به‌عنوان زندان دامون مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرد.

پیشینه

غاری شناخته‌شده در این منطقه وجود داشت که به‌عنوان آغل گوسفند به کار می‌رفت. ابزارهای سنگ چخماقی یافت‌شده در این غار به دوران نوسنگی (Neolithic) تاریخ‌گذاری شده‌اند.[۵] این محل دارای یافته‌های باستان‌شناختی شامل دیوارهای فروریخته، گورها و آب‌انبارهای کنده‌شده در سنگ بود.[۶]

در سال ۱۸۸۱ در بررسی فلسطین غربی (به انگلیسی: Survey of Western Palestine) که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در محل دویمین «پی‌ساختمان‌هایی» گزارش گردید.[۷]

دوران قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت الدامون ۱۹ نفر مسلمان بود.[۸] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این روستا زیرمجموعهٔ عسفیا شمرده شد.[۹]

ساکنان خربت الدامون مسلمان بودند و معیشت خود را از دامداری و کشاورزی تأمین می‌کردند. غلات محصول اصلی آن‌ها بود، هرچند زیتون نیز کشت می‌شد.[۱۰] طبق آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۳۴۰ نفر مسلمان بود[۳] و مساحت کل زمین‌ها ۲۷۹۷ دونم بود.[۴] از این میان ۵ دونم به مرکبات و موز، ۲۸۰ دونم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۶۱۹ دونم به غلات[۱۱] و ۸۹۳ دونم به زمین‌های غیرقابل‌کشت اختصاص داشت.[۱۲]

در دوران قیمومت، روستا در «فهرست جغرافیایی فلسطین» (به انگلیسی: Palestine Index Gazetteer) به‌عنوان مزرعه طبقه‌بندی شده بود.[۱۰] راه فرعی‌ای روستا را مستقیماً به حیفا متصل می‌کرد و راه فرعی کوتاه‌تر دیگری آن را به جادهٔ اصلی منتهی به آن شهر می‌رساند.[۱۰]

رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن

در اواخر آوریل ۱۹۴۸، ساکنان روستا بدون جنگ تسلیم شدند و هاگانا روستا را به پادگان تبدیل کرد. در آغاز به ساکنان اجازه داده شد که بمانند.[۱۳] بنی موریس اشاره می‌کند که بخشی از سندی که این موضوع را بیان می‌کند توسط سانسورچیان نیروهای دفاعی اسرائیل سیاه شده‌است؛ به گمان موریس نویسندهٔ سند پیشنهاد اخراج روستاییان را مطرح کرده بوده‌است.[۱۴]

بر پایهٔ منابع عربی، پس از سقوط حیفا هاگانا نیروهای بزرگی را برای تصرف روستاهای اطراف آماده کرد تا سلطهٔ خود بر شهر را تحکیم بخشد. در گزارشی که روزنامهٔ نیویورک تایمز منتشر کرد، آمده بود که در ۲۶ آوریل ۱۹۴۸ همزمان با حملهٔ نیروهای یهودی به روستای الطیره، «روستای دیگری در همسایگی» نیز مورد حمله قرار گرفت و به احتمال زیاد مقصود همین خربت الدامون بود.[۱۵]

در سال ۱۹۹۲ وضعیت باقی‌مانده‌های روستا این‌گونه توصیف شد: «تنها ساختمانی از روستا باقی مانده که اکنون به‌عنوان زندان به کار می‌رود. نباتات صبر (کاکتوس) و اندکی درختان میوه مانند انار و بادام در محل می‌رویند. زمین جنگل‌کاری شده و اسرائیلی‌ها از آن به‌عنوان تفرجگاه بهره‌گیری می‌کنند.»[۵]

زندان دامون

زندان دامون، ۲۰۱۰

ساختمان اصلی زندان دامون در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین به‌عنوان کارخانهٔ توتون و اصطبل ساخته شد. این ساختمان به‌گونه‌ای طراحی شده بود که رطوبت را برای نگهداری برگ‌های توتون حفظ کند. پس از ساخت‌وسازهای بیشتر در محل، این مجموعه در سال ۱۹۵۳ به‌عنوان بازداشتگاه توسط وزیر پلیس اسرائیل گشایش یافت.[۱۶]

در سال ۲۰۰۰ سازمان زندان‌های اسرائیل زندان را به دلیل شرایط غیرانسانی به‌طور موقت بست. این زندان در سال ۲۰۰۱ برای بازداشت کارگران مهاجر و فلسطینیانی که مجوز رسمی نداشتند بازگشایی شد. شواهدی وجود ندارد که از دههٔ ۱۹۵۰ تغییر یا بهسازی چشمگیری در این مجموعه صورت گرفته باشد.[۱۶]

زندان بخشی ویژهٔ کودکان فلسطینی دارد و بالی برای بازداشت زنان در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد.[۱۶]

منابع

  1. 1 2 Morris, 2004, p. xviii village #384. Also gives causes of depopulation
  2. ↑ Palmer, 1881, p. 109
  3. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 14
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 48
  5. 1 2 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۵۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «قریه خربة الدامون قضاء حیفا». فلسطیننا. ۲۰۲۳-۰۶-۲۴. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine. ج. I. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۳۰۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۳۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۹۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. 1 2 3 «قریه خربة الدامون». موسوعة القری الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۹۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۴۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۰۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۸۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «خربة الدامون». فلسطین فی الذاکرة. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. 1 2 3 «Prison is a Still Point..in a Turning World». Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. ۲۰۲۳-۱۰-۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون