خربت الکسایر
الکسایر
خربة الکسایر | |
|---|---|
  الکسایر جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۴۷′۳۶″ شمالی ۳۵°۰۸′۱۹″ شرقی / ۳۲٫۷۹۳۳۳°شمالی ۳۵٫۱۳۸۶۱°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۶۳/۲۴۴ |
| نهاد جغرافیایی-سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | حیفا |
| تاریخ تخلیه | اواسط آوریل ۱۹۴۸ |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۲۹۰ |
| علت تخلیه | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
خربت الکسایر (به عربی: خربة الکسایر، ח'ירבת אל-קסאייר) روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا بود که در ۱۳ کیلومتری خاور حیفا قرار داشت. این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سرزمین فلسطین تحت قیمومت و در چارچوب نبرد میشمار هایمک در ۱۶ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تهی شد.
ساکنان خربت الکسایر مسلمان بودند و خاستگاه خود را به شمال آفریقا نسبت می‌دادند. جمعیت روستا بر پایه آمار ۱۹۴۵ برابر با ۲۹۰ تن بود. روستا بر تپه‌ای میان دشت حیفا و مرج ابن عامر جای داشت و از سوی باختر بر کوه کرمل مشرف بود.
پیشینه
خربت الکسایر در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ به‌عنوان یکی از حومه‌های شفاعمرو ثبت شده و جمعیت آن ۲۹۰ نفر مسلمان گزارش شده‌است.[۱][۲][۳] روستا بر فراز یکی از تپه‌هایی قرار داشت که دشت حیفا را از مرج ابن عامر جدا می‌کرد و از سمت باختر بر کوه کرمل چشم‌انداز داشت.[۴] راهی فرعی آن را به شاهراه اصلی منتهی به حیفا از سوی شمال باختری پیوند می‌داد.[۴] ساکنان مسلمان روستا ریشه خود را به شمال آفریقا بازمی‌بردند.[۴]
اشغال و تهجیر ساکنان
خربت الکسایر و روستای همسایه‌اش هوشه در اواسط آوریل ۱۹۴۸ صحنه نبردهای سختی شدند. بر پایه «تاریخ هاگانا»، ارتش رهایی‌بخش عرب در ۱۲ آوریل ۱۹۴۸ به یکی از گردان‌های خود فرمان داد تا در خربت الکسایر و هوشه مواضعی بگیرد؛ این فرمان در اوج نبرد میشمار هایمک در منطقه مرج ابن عامر صادر شد.[۵] نقشه ارتش رهایی‌بخش تصرف مستعمره‌های یهودی‌نشین مجاور (احتمالاً رامات یوحانان) بود تا بتوان نیروی کمکی به منطقه فرستاد و فشار وارد بر یگان‌های مستقر پیرامون میشمار هایمک کاهش یابد.[۵]
در ۱۴ آوریل، یگانی از تیپ کرملی وابسته به هاگانا به مواضع ارتش رهایی‌بخش عرب در دو روستا حمله برد اما ناچار به عقب‌نشینی شد.[۴] در ۱۶ آوریل حمله دوباره‌ای صورت گرفت و این بار هر دو روستا به‌آسانی اشغال شد زیرا نگهبانی در آنها ضعیف بود.[۴] با این حال، در همان روز نیرویی از ارتش رهایی‌بخش عرب متشکل از سربازان فلسطینی و سوری دروزی نُه بار کوشید روستاها را بازپس بگیرد.[۵] نبردهای پیاپی بسیار خونین بود و به گواهی سربازان یهودی، رزمندگان دروزی دلاوری چشم‌گیری نشان دادند.[۴] روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد شمار زیادی از عرب‌ها از جمله جنگجویان دروزی در این درگیری‌ها کشته شدند.[۴]
در نهمین موج حمله، یگان‌های تیپ کرملی فرمان یافتند از هوشه عقب بکشند و در خربت الکسایر سنگربندی کنند. پس از رسیدن یک مسلسل سنگین به دست هاگانا، مقاومت رزمندگان عرب درهم شکست و آنان حتی تلاشی برای بازگشت به خربت الکسایر نکردند.[۵]
زمان دقیق بازگشت نیروهای صهیونیست به روستا روشن نیست، هرچند ساکنان احتمالاً از همان هنگام نبردها روستا را ترک کرده بودند.[۴] برخی پژوهشگران بر این باورند که تصرف این دو روستا راه را برای محاصره و اشغال حیفا در هفته پس از آن هموار کرد.[۴]
روستا در زمان حاضر
بازمانده‌های خانه‌های ویران و دیوارهای سیمانی فروریخته که خاک آنها را پوشانده در سراسر محوطه روستا پراکنده‌است.[۴] در گوشه باختری محوطه چاهی و بقایای خانه‌ای با تیرهای نمایان باقی مانده و چاه دیگری نیز در گوشه خاوری دیده می‌شود.[۴] بوته‌های صبر (کاکتوس)، درختان نخل، توت، زیتون و انجیر در سراسر منطقه می‌رویند.[۴] همه محوطه حصارکشی شده و به‌عنوان چراگاه گاو به کار می‌رود.[۴] زمین‌های خربت الکسایر امروزه بخشی از شهر عربی شفاعمرو به‌شمار می‌آید.[۴]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 15
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 49
- ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 92
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Al-Kasayir». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «خربة الکسایر». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Al-Kasayir». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «خربه الکسیر». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اردو ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- روستاهای عربی خالی از سکنه پیش از جنگ ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل
- بخش (تقسیم کشوری) حیفا