خط معلی
خط معلّی خطی گرافیکی است که حمید عجمی در سال ۱۳۷۸ ابداع کرد و به ثبت رساند. این خط در سازمان جهانی یونسکو نیز ثبت گردید. نمایشگاههای داخلی و خارجی فراوانی در زمینهٔ آثار خوشنویسی به خط معلی برگزار شده است.
ویژگیها
از ویژگیهای این خط، قامت بلند و سماع و ستیز حروف در کلمات است. در این خط حرکت قلم از شش دانگ به سمت ضعف دفعتاً حرکت میکند. ویژگی دیگر این خط در هم تنیدگی حروف و کلمات است؛ به طوری که حروف هنگام نوشتن، میتوانند به آسانی از میان هم تردد کنند. هماکنون تعدادی از خوشنویسان به توسعه و گسترش این خط زیر نظر حمید عجمی مشغولاند.[۱] خط معلّی بیشتر در سطرنویسی و قطعهنویسی به کار میرود تا کتابت[۲] و از مهمترین ویژگیهای آن شکستهای ناگهانی و قالبشکنیهایی است که به روحیهٔ بشر مدرن نزدیکتر است و توان نهفتهٔ بالایی برای استفاده در معماری را در خود دارد.[۳] همچنین از دست دادن گیرایی و زیبایی در زمان زیادشدن کلمات از معایب این خط دانسته شده است.[۴]
به گفتهٔ محمد سعید نقاشیان، فارغالتحصیل رشتهٔ گرافیک از دانشگاه سوئد و انجمن خوشنویسان در ایران، ابن مقله بیضاوی شیرازی، اقلام سته یا ششگانه را از خط کوفی بیرون کشید. این اقلام ثلث، ریحان، نسخ، توقیع، محقق، رقاع بودند. درطی ۴۵۰ سال که از عمر نستعلیق درا یران گذشت تا زمان ابداع خط معلی اتفاق خاصی در حوزهٔ خوشنویسی کشور نیفتاد.[۵]
خصوصیات
- ساختار هندسی و موزون: خط معلی، بر اساس اصول هندسی و تناسبهای دقیق طراحی شده است به طوری که این ساختار هندسی توانسته است به حروف و کلمات، استحکام و زیبایی خاصی ببخشد.[۶]
- حرکات سیال و روان: در عین اینکه خط معلی ساختار هندسی و موزونی دارد، حرکات قلم در آن سیال و روان است. این مسئله به خط معلی، حالتی پویا و زنده میبخشد.[۷]
- تنوع در فرمها و ترکیبها: خط معلی امکان خلق فرمها و ترکیبهای متنوع را فراهم میکند؛ به طوری که این تنوع به هنرمند اجازه میدهد تا با آزادی عمل بیشتری، آثار خود را خلق کند.[۸]
- معنویت ذاتی: خط معلی به دلیل ساختار هندسی و حرکات سیال خود دارای حالتی معنوی است. این ویژگی خط معلی را برای نگارش متون مذهبی و عرفانی مناسب میسازد.[۹]
منابع
- ↑ «کارگاه آموزشی خط معلّی در قطر افتتاح شد». رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران. بایگانیشده از اصلی در ۲۲ مارس ۲۰۱۴.
- ↑ «معلی خطی که مخاطب را راضی میکند».
- ↑ Hamid , Ajami (می ۳۱, ۲۰۰۹). «Characteristics of Moalla style». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۴. دریافتشده در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۴.
- ↑ «خط مُعَلّیٰ خطی برگرفته از نام امام علی(ع)». rasekhoon.net. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱.
- ↑ «خط معلی خطی قائم به ذات است».
- ↑ Moalla Script: A Manifestation of Creativity in Calligraphy manakhat.ir
- ↑ Moalla Script: A Manifestation of Creativity in Calligraphy manakhat.ir
- ↑ Moalla Script: A Manifestation of Creativity in Calligraphy manakhat.ir
- ↑ Moalla Script: A Manifestation of Creativity in Calligraphy manakhat.ir
پیوند به بیرون
| خطها |
|  | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| خوشنویسان | ||||||
| جستارهای وابسته | ||||||
مقالههای خوشنویسی اسلامی | ||||||