خلال دندان (سرده)

خلال دندان (سرده)
رده‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
دسته:	گیاهان گلدار
رده:	دولپه‌ای‌ها
راسته:	کرفس‌سانان
تیره:	چتریان
سرده:	Ammi

خِلال دندان یا آمی (نام علمی: Ammi) نام یک سرده (جنس) از گیاهان علفی، یک‌ساله یا دوساله از تیره چتریان (Apiaceae) است. این سرده در جهان شامل چندین گونه با برگ‌های به شدت بریده‌بریده و گل‌آذین‌های چتر مرکب سفید است که محدوده پراکنش اصلی آن‌ها در حوزه مدیترانه، جنوب اروپا و غرب آسیا قرار دارد.

وجه تسمیه

نام فارسی «خلال دندان» بر اساس واژه‌گزینی علمی کتاب فرهنگ نام‌های گیاهان ایران اثر ولی‌الله مظفریان به کل این سرده اختصاص یافته است. علت این نام‌گذاری، استفاده سنتی و بومی از ساقه‌های خشک‌شده و سفت گل‌آذین چتر این گیاهان به عنوان خلال دندان در مناطق مدیترانه‌ای و خاورمیانه است.

گونه‌ها در ایران

بر اساس فلور خودروی ایران، این سرده دارای ۲ گونه متمایز در کشور است که عمدتاً به صورت خودرو در دشت‌ها، مزارع و مناطق مرطوب می‌رویند:

۱. آمی ماجوس (نام علمی: Ammi majus ): گونه‌ای علفی با کاربردهای دارویی متعدد در صنایع داروسازی برای درمان بیماری‌های پوستی (مانند پیسی). ۲. خلال دندان (گونه) (نام علمی: Ammi visnaga یا Visnaga daucoides): این گونه که با نام‌های محلی «خِله» یا «بشنیز» نیز شناخته می‌شود، واجد ترکیبات دارویی بسیار مهمی نظیر خلین (Khellin) و ویسنادین است که به عنوان گشادکننده عروق و ضد اسپاسم مجاری ادراری کاربرد فراوان دارد.