خنجر توت‌عنخ‌آمون

خنجر توت‌عنخ‌آمون که به عنوان خنجر آهنی توت‌عنخ‌آمون و خنجر شاه توت نیز شناخته می‌شود، خنجری با تیغه آهنی است که در سال ۱۹۲۵ در آرامگاه توت‌عنخ‌آمون فرعون مصر در قرن چهاردهم پیش از میلاد توسط باستان‌شناس هاوارد کارتر کشف شد. این خنجر در حال حاضر در موزه مصر در قاهره به نمایش گذاشته شده‌است. از دهه ۱۹۶۰، میزان بالای نیکل در تیغه به عنوان نشانه ای از منشأ شهاب‌سنگی پذیرفته شده‌است. یک مطالعه جدیدتر منتشر شده در ژوئن ۲۰۱۶ برگرفته از تجزیه و تحلیل طیف‌سنجی فلورسانس پرتو ایکس نشان می‌دهد که ترکیب تیغه عمدتاً آهن و ۱۱٪ نیکل و ۰٫۶٪ کبالت است.

آنالیز

از دهه ۱۹۶۰، محتوای بالای نیکل در تیغه خنجر توت‌عنخ‌آمون به‌عنوان نشانه‌ای از منشأ شهاب‌سنگی آن پذیرفته شده است. مطالعه‌ای جدید در ژوئن ۲۰۱۶ با استفاده از طیف‌سنجی فلورسانس اشعه ایکس نشان داد که ترکیب تیغه عمدتاً شامل آهن (Fe)، ۱۱٪ نیکل (Ni) و ۰٫۶٪ کبالت (Co) است. این ترکیب در محدوده میانگین ۷۶ شهاب‌سنگ آهنی کشف‌شده قرار دارد.[۱]

میزان نیکل در فلز اصلی بیشتر شهاب‌سنگ‌های آهنی بین ۵٪ تا ۳۵٪ است، در حالی‌که در آثار آهنی تاریخی که از سنگ معدن زمینی تا پیش از قرن نوزدهم تولید شده‌اند، هرگز از ۴٪ فراتر نمی‌رود.

نسبت نیکل به کبالت در این تیغه نیز با مواد شهاب‌سنگی آهنی قابل مقایسه است.

در زمان مومیایی شدن توت‌عنخ‌آمون در حدود ۱۳۲۳ پیش از میلاد (عصر برنز)، ذوب و ساخت آهن بسیار نادر بود. اشیای آهنی تنها برای اهداف هنری، تزئینی، آیینی، هدیه دادن و مراسمی و همچنین برای رنگ‌سازی استفاده می‌شدند. از این رو، آهن در آن دوره از طلا ارزشمندتر تلقی می‌شد. آثار آهنی در دوره‌ای که مستقیماً پیش از سلطنت توت‌عنخ‌آمون بود (یعنی در زمان آمنهوتپ سوم) به‌عنوان هدیه سلطنتی اهدا می‌شدند.[۲]

منابع

  1. Bjorkman (1973). "Meteors and Meteorites in the Ancient Near East". Meteoritics and Planetary Science. 8: 124.
  2. Comelli, Daniela; d'Orazio, Massimo; Folco, Luigi; El-Halwagy, Mahmud; Frizzi, Tommaso; Alberti, Roberto; Capogrosso, Valentina; Elnaggar, Abdelrazek; Hassan, Hala; Nevin, Austin; Porcelli, Franco; Rashed, Mohamed G.; Valentini, Gianluca (2016). "The meteoritic origin of Tutankhamun's iron dagger blade". Meteoritics & Planetary Science. 51 (7): 1301. Bibcode:2016M&PS...51.1301C. doi:10.1111/maps.12664. hdl:11568/794614.