درگیری‌های جنوب سوریه (آوریل–مه ۲۰۲۵)

درگیری‌های جنوب سوریه
بخشی از پیامد جنگ داخلی سوریه و شورش دروزی‌ها در جنوب سوریه
تاریخ۲۸ آوریل – ۴ مه ۲۰۲۵
(۶ روز)
موقعیت
جرمانا، صحنایا و اشرفیه صحنایا در استان ریف دمشق و چندین روستا در استان سویدا، سوریه[الف]
نتایج

بی‌نتیجه

طرف‌های درگیر
 سوریه
قبایل بادیه‌نشین[۱]		 گروه‌های مسلح دروزی
 اسرائیل
فرماندهان و رهبران
احمد الشرع
حسام طحان[۲]		 حکمت هجری[۳]
طارق شوفی[۳]
بنیامین نتانیاهو
یسرائیل کاتس
واحدهای درگیر
نیروهای مسلح سوریه
اداره امنیت عمومی[۴]		 شورای نظامی سویدا[ب]
تلفات و خسارات
۳۲ کشته و چندین زخمی[۶]

۸۹ کشته

هیچ
۱۸ غیرنظامی کشته شدند

درگیری‌های جنوب سوریه در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵ آغاز شد. درگیری‌های اولیه در شهر جرمانا پس از تنش‌های مربوط به انتشار یک فایل صوتی جنجالی آغاز شد و به سرعت به مناطق مجاور صحنایا و اشرفیه صحنایا و در ۳۰ آوریل به چندین روستا در استان سویدا گسترش یافت. پس از تلاش‌هایی برای کاهش تنش، توافقی برای پایان دادن به جنگ در ۱ مه حاصل شد. اسرائیل در ۳۰ آوریل و دوباره در ۲ و ۳ مه حملات هوایی علیه اهداف دولتی سوریه انجام داد که دومی باعث تلاش‌های ترکیه برای ایجاد اختلال در سیستم‌های ارتباطی اسرائیل شد. درگیری‌های پراکنده تا ماه مه ادامه یافت و دو بمب‌گذاری توسط داعش در اواخر ماه مه نیز انجام شد. درگیری‌ها در ژوئیه ۲۰۲۵ از سر گرفته شد.

پیشینه

درگیری‌ها در اواخر فوریه ۲۰۲۵ در جرمانا بین شبه‌نظامیان دروزی و اداره امنیت عمومی آغاز شد.[۷]

تنش‌ها در اواخر آوریل ۲۰۲۵ پس از انتشار یک فایل صوتی توهین‌آمیز که ظاهراً حاوی محتوای کفرآمیز علیه حضرت محمد بود و ظاهراً به یک عالم دروزی به نام مروان کیوان نسبت داده شده بود، ادامه یافت. مروان کیوان این فایل صوتی را تکذیب کرد.[۸] این فایل صوتی خشم عمومی را در سراسر منطقه برانگیخت. شورای مذهبی دروزی‌ها در سویدا به سرعت این فایل صوتی را محکوم و فرد مورد نظر را تکذیب کرد، در حالی که وزارت کشور سوریه تحقیقات رسمی را آغاز کرد و بعداً تأیید کرد که فرد متهم مسئول این فایل صوتی نبوده است.

شورای نظامی سویدا، نیروهای اعلی و نیروهای شیخ الکرامه نسبت به دولت الشرع ابراز تردید کردند، در حالی که سایر گروه‌های دروزی، از جمله احرار جبل العرب، گردان سلطان پاشا الاطرش و گروه تحت رهبری لیث البلوس، آمادگی خود را برای همکاری با آن اعلام کرده‌اند.[۹]

به گفته سمیح العوام، فعال، سویدا به‌طور کلی به سه جناح تقسیم شده است؛ جنبش‌های جامعه مدنی عموماً از رئیس‌جمهور حمایت می‌کنند، در حالی که جناح‌های مسلح مختلف، از جمله مردان کرامت، تیپ الجبل، نیروهای بلوس و احرار جبل العرب نیز از دولت الشرع حمایت می‌کنند. چهار گروه متحد با حکمت هجری طرفدار تمرکززدایی هستند.[۱۰]

گاه‌شمار

درگیری‌ها در جرمانا

اولین حادثه تقریباً ساعت ۲ بامداد ۲۸ آوریل ۲۰۲۵ رخ داد، زمانی که یک گروه ناشناس به سمت یک ایست بازرسی شبه‌نظامیان محلی در نزدیکی تقاطع «النسیم» در ورودی جرمانا آتش گشودند. تیراندازی حدود ساعت ۴ صبح ادامه یافت و شدت گرفت که منجر به کشته شدن حداقل دو نفر از نیروهای امنیتی و شش نفر از ساکنان شهر شد. بیش از ده نفر دیگر در موج اولیه خشونت زخمی شدند.

جناح‌های محلی اقدامات امنیتی شدیدی را اعمال کردند، ایست‌های بازرسی برپا کردند و رفت و آمد به داخل و خارج از شهر را محدود کردند. بیانیه‌ای که در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد و به ساکنان جرمانا نسبت داده می‌شود، خشونت و تحریک فرقه‌ای را محکوم کرد و در عین حال از مقامات رسمی خواست تا در مورد افراد مسئول تحقیق و آنها را مجازات کنند.

درگیری‌ها در صحنایا و اشرفیه صحنایا

در ۲۹ آوریل ۲۰۲۵، درگیری‌ها به شهرهای صحنایا و اشرفیه صحنایا با اکثریت دروزی گسترش یافت. گروه‌های مسلح با استفاده از سلاح‌های سبک و آرپی‌جی به چندین ایست بازرسی امنیتی حمله کردند.[۱۱] درگیری‌ها برای مدت کوتاهی متوقف شد، اما پس از رسیدن نیروهای کمکی از درعا ادامه یافت.[۱۲]

حسام واروار، رئیس شهرداری صحنایا، به همراه پسرش در اول ماه مه توسط افراد مسلح ناشناس کشته شد. مقامات در بحبوحه عدم قطعیت و گمانه‌زنی‌ها در مورد هویت افراد مسئول، از آغاز تحقیقات در مورد این حادثه خبر دادند.[۱۳] دیدبان حقوق بشر سوریه ادعا کرد که این دو نفر توسط گروه‌های وابسته به دولت کشته شده‌اند.[۱۴]

دخالت اسرائیل (۲۹–۳۰ آوریل)

در ۲۹ آوریل، دروزی‌های اسرائیل در شمال اسرائیل اعتراضاتی را برای وادار کردن اسرائیل به مداخله نظامی در سوریه، به منظور محافظت از جامعه دروزی ساکن در آنجا، برگزار کردند.[۱۵]

در بحبوحه ناآرامی‌ها در ۳۰ آوریل، رسانه‌های اسرائیلی از حملات محدود پهپادی علیه عناصر مسلح منتسب به صحنایا، ظاهراً به عنوان یک اقدام هشدار دهنده، خبر دادند. بنا به گزارش‌ها، این حملات گروهی را که گفته می‌شود در حال آماده‌سازی حملاتی علیه جامعه دروزی بودند، هدف قرار داد. منابع اسرائیلی هیچ تلفاتی گزارش نکرده‌اند.[۱۶]

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به همراه یسرائیل کاتس، وزیر دفاع، در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که حمله هوایی در صحنایا یک «عملیات هشدار» بوده است. آنها اظهار داشتند که این حمله با هدف ارسال پیامی روشن به دولت سوریه انجام شده است و تأکید کردند که اسرائیل انتظار دارد این دولت برای محافظت از جامعه دروزی اقدامی انجام دهد.[۱۷]

حمله دوم اسرائیل که با استفاده از یک پهپاد هرمس ۴۵۰ انجام شد،[۱۸] منجر به کشته شدن یک عضو اداره امنیت عمومی سوریه و زخمی شدن چند نفر دیگر شد.[۱۹]

درگیری‌ها در سویدا

شامگاه ۳۰ آوریل، گروه‌های مسلح به روستاهای با اکثریت دروزیِ عری، رساس و السوره الکبیره حمله کردند و کناکر در استان سویدا را گلوله‌باران کردند و با گروه‌های مسلح محلی دروزی درگیر شدند. نیروهای دولتی سوریه اندکی پس از آن برای بازگرداندن ثبات به منطقه اعزام شدند.[۲۰][۲۱] بعداً گزارش شد که مهاجمان با وزارت دفاع سوریه مرتبط بوده‌اند.[۲۲]

در الصورة الکبیرة، زیارتگاه و موزه عصام زهرالدین، یک افسر نظامی فقید دروزی و فرمانده سابق گارد جمهوری سوریه که به عنوان عضوی از نیروهای رژیم بعث شهرت بدی داشت، توسط مهاجمان ناشناس به آتش کشیده و ویران شد،[۲۳][۲۴] و در نهایت ساختمان منفجر شد.[۲۵]

در ۱ مه، حکمت هجری، یکی از رهبران مذهبی دروزی در سوریه،[پ] بیانیه‌ای در انتقاد از دولت سوریه صادر کرد. الهجری رژیم را به ارتکاب جنایات علیه شهروندان خود از طریق آنچه او «شبه نظامیان تکفیری وابسته به دولت» توصیف کرد، متهم کرد. او ادعا کرد که در میان سوری‌ها در مورد رفتار ظالمانه رژیم اجماع گسترده‌ای وجود دارد و خواستار مداخله فوری بین‌المللی شد. الهجری در بیانیه خود از فقدان اصلاحات سیاسی ملموس پس از اعتراضات و تلاش‌های مقاومت اخیر در سویدا ابراز تاسف کرد و اظهار داشت که پنج ماه از آنچه او «رهایی از ظلم» نامید، با اشاره به سقوط رژیم اسد، گذشته است، اما هیچ پیشرفتی در جهت قانون اساسی جدید یا یک دولت مدنی غیرمتمرکز که عدالت و آزادی را تضمین کند، حاصل نشده است. او اعلام کرد که دولت سوریه دیگر نماینده مردم خود نیست و نیروهای خود را «ابزارهای کشتار، آدم‌ربایی و تحریک فرقه‌ای» توصیف کرد و در پایان اظهار داشت که حمایت بین‌المللی به حقی مشروع برای جمعیتی تبدیل شده است که «در اثر قتل‌عام‌ها نابود شده‌اند».[۲۷][۲۸]

در ساعات اولیه روز ۲ مه، گروه‌های مسلح ناشناس حملات خمپاره‌ای را به روستاهای حران و لبین و دیگر روستاهای اطراف آغاز کردند و پس از آن تلاشی برای حمله زمینی صورت گرفت. جناح‌های محلی دروز این حمله را دفع کردند. دولت سوریه بعداً اعلام کرد که مهاجمان وابسته به نیروهای دولتی نبوده‌اند و آنها را «گروه‌های یاغی» توصیف کرد.[۲۹]

در ۴ مه حمله‌ای به روستای دروزی‌نشین الثعله آغاز شد. گروه‌های دروزی با خمپاره‌های خود و همچنین آتش مسلسل به آن پاسخ دادند، هرچند چند ساعت بعد، حمله ادامه یافت. به گفته یکی از اهالی الدارا، روستای مجاور، دروزی‌ها ابتدا حمله کردند.[۳۰]

تلاش‌های تنش‌زدایی

مفتی اعظم سوریه، شیخ اسامه الرفاعی، در واکنش به این وقایع، در تاریخ ۳۰ آوریل بیانیه‌ای صادر کرد و در آن نسبت به خطرات درگیری‌های داخلی هشدار داد. الرفاعی از سوری‌ها خواست تا درخواست‌های انتقام و تحریک فرقه‌ای را رد کنند و تأکید کرد که «فتنه (اختلاف) به راحتی شروع می‌شود اما عواقب آن ناشناخته است». او تأکید کرد که خون همه سوری‌ها مقدس است و حتی یک قطره از آن نباید ریخته شود. الرفاعی نسبت به گوش دادن به صداهایی که به دنبال شعله‌ور کردن درگیری هستند، هشدار داد و آنها را «صدای شیطان» توصیف کرد و در عوض خواستار خویشتن‌داری و حفظ وحدت ملی شد.[۳۱][۳۲]

ولید جنبلاط، سیاستمدار برجسته دروزی لبنان، در ۳۰ آوریل گفت که به عنوان بخشی از تلاش‌هایش برای دستیابی به آتش‌بس، تماس‌های فشرده‌ای را انجام می‌دهد.[۳۳]

هیئتی از شیوخ و شخصیت‌های دروزی از استان سویدا در تاریخ ۳۰ آوریل به منطقه اشرفیه صحنایا رسیدند. این گروه شامل استاندار سویدا و همچنین دو رهبر معنوی جامعه دروزی، حمود الهناوی و یوسف جربو، بود. این هیئت برای دستیابی به کاهش تنش جلسه‌ای تشکیل داد.[۳۴]

توافق‌نامه‌ها و واکنش دولت

جلسه‌ای بین مقامات دولتی و نمایندگان دروزی در ۲۹ آوریل منجر به توافقی برای کاهش تنش در جرمانا، پاسخگو کردن مهاجمان و مقابله با بسیج فرقه‌ای شد.[۳۵]

شامگاه ۳۰ آوریل، رسانه‌های سوریه گزارش دادند که استانداران ریف دمشق، سویدا و قنیطره، به همراه تعدادی از مقامات و چهره‌های اجتماعی، به توافق اولیه‌ای مبنی بر آتش‌بس در جرمانا و اشرفیه صحنایا دست یافته‌اند.[۳۶]

در اول ماه مه، جلسه‌ای در سویدا برگزار شد که در آن چهره‌های مذهبی دروزی، افراد سرشناس محلی و نمایندگان جناح‌ها، از جمله هر سه رهبر معنوی جامعه دروزی در سوریه، گرد هم آمدند. پس از این گردهمایی، بیانیه مشترکی صادر شد که در آن بر رد هرگونه تقسیم، جدایی یا تجزیه تأکید شد. این بیانیه همچنین خواستار فعال شدن نقش وزارت کشور سوریه و قوه قضائیه در استان سویدا، با حضور مردم محلی، شد و از دولت سوریه خواست تا امنیت را در امتداد جاده سویدا-دمشق تضمین کند.[۳۷] اندکی پس از این جلسه، توافقی برای فعال شدن نقش وزارت کشور در استان سویدا، در کنار چندین اقدام دیگر با هدف بازگرداندن ثبات، حاصل شد.[۳۸] این توافق همچنین شامل تحویل سلاح‌های سنگین در جرمانا به دولت، تقویت نیروهای امنیتی در شهر، ممنوعیت تدریجی همه سلاح‌های غیرمجاز و استقرار واحدهای وزارت دفاع در حومه شهر برای حفاظت از محیط آن بود.[۳۹]

پس از این توافق، جناح‌های محلی دروزی فهرستی از ۱۵۰۰ نامزد برای پیوستن به اداره امنیت عمومی سوریه ارائه کردند. تا تاریخ ۲ مه، ۷۰۰ نفر از این افراد پذیرفته شده و متعاقباً در سراسر استان سویدا مستقر شدند تا از تلاش‌هایی که با هدف بازگرداندن ثبات انجام می‌شود، پشتیبانی کنند.[۴۰]

در تاریخ ۳ مه، رهبری معنوی جامعه دروزی سوریه در دو شاخه آن، بیانیه‌ای صادر کرد که نکات اصلی توافق را به شرح زیر بیان می‌کرد:[۴۱]

  • فعال‌سازی نیروهای امنیت داخلی (پلیس) از اعضای سابق نیروهای امنیت داخلی، و فعال‌سازی سیستم قضایی منحصراً از مردم استان سویدا، با اجرای فوری.
  • لغو محاصره مناطق سویدا، جرمانا، صحنایا و اشرفیه صحنایا و بازگرداندن فوری زندگی عادی.
  • تأمین امنیت جاده دمشق-سویدا و تضمین ایمنی و امنیت آن، تحت مسئولیت مرجع ذیصلاح، با اجرای فوری.
  • آتش‌بس در تمام مناطق.
  • هرگونه اعلامیه‌ای که این مفاد را نقض یا از آنها فراتر رود، یکجانبه تلقی خواهد شد.

جناح‌های مرتبط با الهجری بسیج عمومی اعلام کردند.[۴۲]

حملات مجدد اسرائیل و دخالت ترکیه، (۲ و ۳ مه)

در ساعات اولیه روز ۲ مه، هواپیماهای اسرائیلی بمبی را در مجاورت کاخ ریاست‌جمهوری در دمشق انداختند که نتانیاهو و کاتز در بیانیه‌ای مشترک آن را تأیید کردند و این حمله را پیامی روشن به رژیم سوریه توصیف کردند و متعهد شدند که «اجازه ندهند نیروها به جنوب دمشق اعزام شوند» و نسبت به تهدیدات علیه جامعه دروزی در سوریه هشدار دادند.[۴۳]

قطر،[۴۴] عربستان سعودی،[۴۵] کویت،[۴۶] اردن،[۴۷] عراق،[۴۸] اتحادیه جهان اسلام،[۴۹] شورای همکاری خلیج فارس،[۵۰] اتحادیه عرب،[۵۱] پارلمان عرب،[۵۲] سازمان ملل متحد[۵۳] و ریاست‌جمهوری سوریه بیانیه‌هایی در محکومیت این حمله صادر کردند.[۵۴]

بعداً در همان روز، مقامات اسرائیلی اعلام کردند که در حال آماده شدن برای هدف قرار دادن مکان‌های بیشتری در داخل سوریه، از جمله اهداف نظامی و دولتی هستند.[۵۵]

در همان روز، انفجاری در مزرعه‌ای در حومه غربی سویدا رخ داد. گزارش‌های اولیه حاکی از آن بود که این انفجار ممکن است به یک پهپاد ناشناس که بر فراز منطقه پرواز می‌کرد و احتمالاً منشأ اسرائیلی داشت، مرتبط باشد. در نتیجه این انفجار چهار نفر کشته شدند.[۵۶] رادیو ارتش اسرائیل هرگونه حمله هوایی به این منطقه را تکذیب کرد.[۵۷] با این حال، رسانه‌های دولتی سوریه این حمله را به اسرائیل نسبت دادند، و ادعا کردند که قربانیان اعضای یک گروه مسلح محلی دروزی بودند که مسئول دفاع از منطقه بودند و آنها سعی کردند پهپاد را سرنگون کنند، اما لحظاتی بعد هدف آتش قرار گرفتند.[۵۸]

شامگاه ۲ مه و ساعات اولیه ۳ مه، هواپیماهای اسرائیلی از لبنان وارد حریم هوایی سوریه شدند و به چندین مکان در استان‌های ریف دمشق، حماة و درعا حمله کردند که منجر به مرگ حداقل یک غیرنظامی و زخمی شدن چهار نفر شد. همزمان، گزارش شد که جت‌های جنگنده ترکیه بر فراز مرز ترکیه–سوریه در استان‌های ادلب و حلب پرواز می‌کردند. رسانه‌های ترکیه گزارش دادند که جت‌های جنگنده ترکیه بر فراز استان‌های حما و حمص پرواز کردند و به هواپیماهای اسرائیلی سیگنال‌های هشدار برای خروج از حریم هوایی سوریه ارسال کردند و اقدامات پارازیت الکترونیکی را به کار گرفتند.[۵۹][۶۰]

گزارش شده است که یک هلیکوپتر نیروی هوایی اسرائیل در استان سویدا فرود آمده و پنج دروزی مجروح را برای درمان به بیمارستان زیو در صفد منتقل کرده است، جایی که ۱۰ دروزی سوری مجروح دیگر در روزهای گذشته به آنجا منتقل شده بودند. ارتش اسرائیل همچنین اظهار داشت که سربازان «در جنوب سوریه مستقر شده‌اند و آماده‌اند تا از ورود نیروهای متخاصم به منطقه و روستاهای دروزی جلوگیری کنند».[۶۱]

چند هفته بعد، شبکه تلویزیونی اسرائیلی آی۲۴نیوز گزارش داد که هلیکوپتر اسرائیلی که در تاریخ ۲ مه در سویدا فرود آمد، اسناد، عکس‌ها و وسایل شخصی مرتبط با جاسوس اسرائیلی الی کوهن، که در سال ۱۹۶۵ در دمشق اعدام شد، را بازیابی کرده است. در حالی که مقامات اسرائیلی پیش از این تأیید کرده بودند که مأموران موساد با یک سرویس اطلاعاتی خارجی ناشناس برای دستیابی به این اطلاعات همکاری کرده‌اند، آی۲۴نیوز اعلام کرد که یک مقام عالی‌رتبه امنیتی سوریه در منطقه این عملیات را تسهیل کرده است. بر اساس این گزارش، انتقال این آرشیو به اسرائیل توسط احمد الشرع، رهبر سوریه، به عنوان اقدامی عمدی برای نشان دادن حسن نیت نسبت به اسرائیل و ایالات متحده، مجاز بوده است.[۶۲] پیش از این، رویترز تأیید کرده بود که تحویل وسایل کوهن با تأیید رهبری سوریه انجام شده است.[۶۳]

در بحبوحه موج حملات هوایی اسرائیل در شامگاه ۲ مه و ساعات اولیه ۳ مه، بنا به گزارش‌ها، جت‌های جنگنده ترکیه سیگنال‌های هشدار الکترونیکی صادر کردند و سیستم‌های هواپیماهای اسرائیلی را که در حریم هوایی سوریه فعالیت می‌کردند، مختل کردند و تلاش کردند آنها را بیرون برانند. حملات اسرائیل چندین مکان را در استان‌های درعا، ریف دمشق و حماة هدف قرار داد که منجر به تلفات غیرنظامی شد - یک نفر کشته و چندین نفر دیگر در نزدیکی حرستا و التل زخمی شدند.[۶۴]

ترکیه به‌طور فزاینده‌ای نگرانی خود را در مورد عملیات نظامی اسرائیل در سوریه ابراز کرده و آنها را تهدیدی برای ثبات منطقه‌ای و منافع ملی خود می‌داند. تنها چند روز پیش، وزارت امور خارجه ترکیه خواستار پایان حملات اسرائیل شده و بر تمرکز بر امنیت و وحدت سوریه تأکید کرده بود.

حوادث پس از توافق

گروه‌های ناشناس در ۴ مه ۲۰۲۵ به روستای الثعله حمله کردند که مردان کرامت به آن پاسخ دادند.[۶۵]

در ۶ مه ۲۰۲۵، کمین در روستای الدور، واقع در غرب استان سویدا، منجر به کشته شدن دو نفر از نیروهای امنیت عمومی و زخمی شدن چهار نفر دیگر شد. این حادثه زمانی رخ داد که پرسنل امنیتی در حال انتقال دو نفر از ساکنان مجروح سویدا بودند که قبلاً در درگیری‌های بزرگراه سویدا-دمشق زخمی شده و در استان درعا تحت درمان پزشکی قرار گرفته بودند. به گفته رسانه‌های دولتی سوریه، این کمین توسط شورای نظامی سویدا انجام شده است. با این حال، شورای نظامی هرگونه نقشی را در این ماجرا انکار کرد و این ادعاها را بخشی از یک کارزار رسانه‌ای بدنام‌کننده خواند.

در ۲۱ مه ۲۰۲۵، یک گروه مسلح «به رهبری فادی نصر، با حمایت طارق الناقوش»، مصطفی البکور، استاندار سویدا، را در ساختمان شهرداری گروگان گرفتند و خواستار آزادی راغب قرقوط، که یک سارق خودرو محکوم است، شدند. جنبش مردان کرامت بسیج شد و مسیر خروج استاندار از ساختمان را ایمن کرد، در حالی که تیپ الجبل با افراد مسلح درگیر شد.[۶۶] البکور دو روز بعد استعفای خود را ارائه داد.[۶۷]

دخالت داعش و سایر خشونت‌ها، اواخر مه

بمب‌گذاری ۲۲ مه ۲۰۲۵ جنوب سوریه
بخشی از جنگ داخلی سوریه
موقعیتالصفا، استان سویدا، سوریه
تاریخ۲۲ مه ۲۰۲۵
هدف نیروهای مسلح سوریه
کشته‌هایک غیرنظامی
زخمی‌ها۳ سرباز
مرتکب داعش
اولین حمله علیه دولت انتقالی سوریه که داعش مسئولیت آن را بر عهده گرفت.

در اواخر ماه مه، دو حمله توسط داعش در منطقه الصفا در استان سویدا در جنوب سوریه انجام شد. اولین بمب‌گذاری در ۲۲ مه نیروهای دولتی سوریه را هدف قرار داد، در حالی که دومین بمب‌گذاری، در ۲۸ مه، جنگجویان ارتش سوریه آزاد تحت حمایت ایالات متحده را هدف قرار داد. اگرچه داعش تا سال ۲۰۱۹ بیشتر قلمرو خود را در سوریه از دست داده بود، اما همچنان در مناطق بیابانی دورافتاده مانند جنوب سوریه به فعالیت خود ادامه داده بود. تا ماه مه ۲۰۲۵، داعش عمدتاً به نیروهای کرد در شمال شرقی حمله می‌کرد. بمب‌گذاری‌ها در الصفا اولین حملات شناخته شده این گروه علیه دولت جدید و متحدانش بود که نشان می‌دهد داعش هنوز یک تهدید جدی محسوب می‌شود.[۶۸][۶۹]

در ۲۲ مه ۲۰۲۵، داعش یک خودروی بمب‌گذاری‌شده را در منطقه الصفا در استان سویدا - منطقه‌ای بیابانی و دورافتاده در جنوب سوریه - منفجر کرد که هدف آن یک خودروی متعلق به نیروهای مسلح سوریه بود. این گروه ادعا کرد که این بمب‌گذاری منجر به کشته یا زخمی شدن هفت سرباز شده است، با این حال، دیدبان حقوق بشر سوریه مستقر در بریتانیا اعلام کرد که حمله به نیروهای دولتی تنها منجر به کشته شدن یک غیرنظامی و زخمی شدن سه سرباز شده است.[۷۰]

این اولین حمله از این نوع است که داعش علیه دولت انتقالی سوریه از زمان سقوط حکومت ۵۴ ساله خانواده اسد در ماه دسامبر، مسئولیت آن را بر عهده می‌گیرد.[۷۱][۷۲]

بمب‌گذاری ۲۸ مه ۲۰۲۵ جنوب سوریه
بخشی از جنگ داخلی سوریه
موقعیتالصفا، استان سویدا، سوریه
تاریخ۲۸ مه ۲۰۲۵
هدف ارتش سوریه آزاد
کشته‌هایک سرباز
زخمی‌ها۳ سرباز
مرتکب داعش

در ۲۸ مه ۲۰۲۵، داعش بمبی را در منطقه الصفا در استان سویدا انجام داد و جنگجویان ارتش سوریه آزاد، تحت حمایت آمریکا، را هدف قرار داد. این گروه از یک بمب دست‌ساز برای حمله به یک وسیله نقلیه ارتش آزاد سوریه استفاده کرد و ادعا کرد که یک جنگجو را کشته و سه نفر دیگر را زخمی کرده است.

همچنین در ۲۸ مه ۲۰۲۵، یک فرمانده سابق تیپ هشتم منحل شده پس از اصابت گلوله به پهلو، در نزدیکی بیمارستانی در ازرع در وضعیت بحرانی پیدا شد که نشان می‌دهد آدم‌ربایان قصد اعدام او را داشته‌اند، اما ساکنان محلی او را نجات داده و برای درمان فوری بردند. پیش از این در همان روز، افراد مسلح ناشناس در خودرویی با پنجره‌های سایه‌دار به سمت یکی دیگر از فرماندهان سابق تیپ هشتم در بصری، حومه شرقی درعا، آتش گشودند و او را ربودند. هنوز مشخص نیست که آیا او زخمی شده یا کشته شده است و سرنوشت او هنوز نامعلوم است.[۷۳]

در ۲۹ مه ۲۰۲۵، یک بمب کار گذاشته شده در کنار جاده اریقه-نجران در حومه غربی استان سویدا، هنگام عبور یک آمبولانس متعلق به اداره بهداشت سویدا منفجر شد. این انفجار منجر به زخمی شدن شش غیرنظامی، از جمله دو زن و دو نفر از خدمه آمبولانس (راننده و یک امدادگر) شد. این وسیله نقلیه همچنین تقریباً به‌طور کامل منهدم شد و از سرویس خارج گردید.[۷۴]

قتل‌های فراقضایی دروزی‌ها

در ۲۹ آوریل، گزارش شد که گروه‌های مسلحی که گفته می‌شود وابسته به وزارت دفاع هستند، غیرنظامیان را در یک مرغداری در حومه صحنایا اعدام کرده‌اند.[۷۵] در ۱ مه، تعداد اعدام‌های صحرایی گزارش شده در اشرفیه صحنایا به نه مورد افزایش یافت. هشت مورد از اعدام‌ها در داخل مرغداری انجام شد، در حالی که دیگری مردی را در خانه‌اش هدف قرار داد.[۷۶]

در تاریخ ۲ مه، آخرین تعداد گزارش‌شده از غیرنظامیان دروزی که به صورت فراقضایی اعدام شده‌اند، ۱۰ نفر بوده است. دیدبان حقوق بشر سوریه ادعا کرد که آنها توسط نیروهای وابسته به وزارتخانه‌های دفاع و کشور سوریه در صحنایا و اشرفیه صحنایا کشته شده‌اند.

جنگجویان مسلح دروزی برای تقویت دروزی‌های آنجا به سمت صحنایا در حرکت بودند، اما در بُراق در بزرگراه دمشق-سویداء به دام افتادند.[۷۷] برخی از اجساد جنگجویان مسلح دروزی که در کمین افتاده بودند، سوزانده و برخی دیگر مثله شدند، در حالی که طبق گزارش‌ها، عاملان شعارهای ضد دروزی سر می‌دادند.[۷۸]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ حملات هوایی اسرائیل مرتبط با این درگیری‌ها، مکان‌هایی را در استان‌های درعا و حماة نیز هدف قرار داده است.
  2. ↑ ادعای رسانه‌های دولتی سوریه[۵]
  3. ↑ رهبری معنوی دروزی‌ها در سوریه از دهه ۲۰۱۰ به دو بخش تقسیم شده است، یکی به رهبری حکمت هجری و دیگری به‌طور مشترک توسط حمود هناوی و یوسف جربو رهبری می‌شود.[۲۶]

منابع

  1. ↑ "Over 100 Dead in Sahnaia and Sweida Clashes as Sectarian Tensions and Foreign Interference Fears Grow". Watan. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  2. ↑ "Syria says it rejects 'foreign intervention' after Israeli strikes". Al Jazeera English. 30 April 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  3. 1 2 Arraf, Jane (9 April 2025). "Druze militias are suspicious of Syria's new leaders — and are ready to go to battle". NPR. Archived from the original on 13 May 2025. Retrieved 13 May 2025.
  4. ↑ "Overview of security tensions in Rural Damascus, As-Suwayda". Hawar News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  5. ↑ Al-Nofal, Walid (7 May 2025). "As tensions run high, will Suwayda's security agreement hold?". Syria Direct. Translated by Mateo Nelson. Archived from the original on 10 May 2025. Retrieved 10 May 2025.
  6. ↑ "8 قتلی و12 مصابا فی اشتباکات جرمانا بدمشق" [8 killed and 12 injured in Jaramana clashes in Damascus]. Al Jazeera Arabic (به عربی). 29 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  7. ↑ Halabi, Einav; Eichner, Itamar; Ben Ari, Lior; Zitun, Yoav (1 March 2025). "Israel warns Syria against attacking Druze as tensions simmer near Damascus". Ynet. Archived from the original on 1 March 2025. Retrieved 2 May 2025.
  8. ↑ "Syrian Druze leader condemns government over sectarian violence". Al Jazeera English. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  9. ↑ Al-Nofal, Walid; Al-Dbeisi, Shadi (15 March 2025). "Is Suwayda heading for a showdown with Damascus?". Syria Direct. Archived from the original on 17 May 2025. Retrieved 16 May 2025.
  10. ↑ Bahah, Mawada (3 March 2025). "Defending the Druze: Israel's pretext to divide the new Syria". The New Arab. Archived from the original on 22 May 2025. Retrieved 21 May 2025.
  11. ↑ "سوریا.. مقتل 11 شخصاً إثر الاشتباکات الدائرة فی صحنایا" [Syria: 11 killed in ongoing clashes in Sahnaya]. Sky News Arabia. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  12. ↑ "قتلی جراء اشتباکات فی بلدة أشرفیة صحنایا بریف دمشق" [Deaths in clashes in the town of Ashrafiyat Sahnaya in Rif Dimashq]. The New Arab (به عربی). 30 April 2025. Archived from the original on 5 May 2025. Retrieved 10 May 2025.
  13. ↑ "مقتل رئیس بلدیة صحنایا وابنه برصاص مجهولین" [Head of Sahnaya Municipality and his son killed by unidentified gunmen]. Sky News Arabia. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  14. ↑ "More fatalities documented: The number of fatalities since beginning of escalation increases to 119 and tense calm prevails in predominantly-Druze areas". Syrian Observatory for Human Rights. 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  15. ↑ "Dozens of Druze in northern Israel demonstrate against Islamist violence in Syria". The Jerusalem Post. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  16. ↑ "إسرائیل تقصف "مجموعة متطرفة" تستعدّ لشنّ هجوم ضدّ الدروز فی صحنایا: "رسالة حازمة"" [Israel bombs “extremist group” preparing to attack Druze in Sahnaya: “A firm message”]. An-Nahar. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  17. ↑ "Israel launches air strike in Syria as sectarian clashes erupt". Financial Times. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  18. ↑ Berman, Lazar; Freiberg, Nava; Fabian, Emanuel (30 April 2025). "Israel carries out 'warning strike' in Syria in defense of Druze minority". The Times of Israel. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 30 April 2025.
  19. ↑ Roj, Kardo (30 April 2025). "Israeli Drone Strike Kills Syrian Security Officer Amid Tensions near Damascus". North Press Agency. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  20. ↑ "هدوء حذر فی السویداء بعد اشتباکات عنیفة وانتشار للجیش لضبط الأمن" [Calm returns to Suwayda after fierce clashes and army deployment to restore security]. Syria TV. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  21. ↑ "انتشار قوات الأمن العام فی بلدة الصورة الکبری بریف السویداء لتعزیز الأمن والاستقرار" [Deployment of Public Security Forces in al-Surah al-Kubra, rural Suwayda, to enhance security and stability]. Syrian Arab News Agency. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  22. ↑ "بعد قصفها بالمدفعیة.. قوات وزارة الدفاع السوریة تنتشر فی بلدة بریف السویداء" [After shelling it with artillery.. Syrian Ministry of Defense forces deploy in a town in Suwayda's countryside]. Syrian Observatory for Human Rights (به عربی). 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
  23. ↑ "حرق ضریح عصام زهر الدین فی ریف السویداء" [Issam Zahreddine's mausoleum burned in Suwayda's countryside]. Al-Modon. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  24. ↑ "الأمن العام ینتشر فی قریة عصام زهر الدین وصور صادمة عن "ضریح" ومتحف "السفاح"" [General Security deployed in Issam Zahreddine's village amid shocking images from the "mausoleum" and "butcher's museum"]. Syria TV. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  25. ↑ "منفذ مذابح دیر الزور بلا قبر: تفجیر ضریح المجرم "اللواء عصام زهر الدین" فی السویداء" [Perpetrator of Deir ez-Zor massacres left without a grave: Shrine of criminal Major General Issam Zahreddine blown up in Suwayda]. Shaam News Network. 1 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  26. ↑ "حکمت الهجری أحد زعماء الدروز فی السویداء" [Hikmat al-Hijri: One of the Druze Leaders in As-Suwayda]. Al Jazeera Arabic (به عربی). 16 March 2025. Archived from the original on 7 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
  27. ↑ ""الهجری" یهاجم الحکومة السوریة ویطالب بـ"عون دولی سریع"" [Al-Hijri attacks the Syrian government and calls for "urgent international assistance"]. Syria TV. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  28. ↑ "الهجری یطالب بـ"تدخل دولی عاجل" لحمایة الدروز فی سوریا" [Al-Hijri calls for "urgent international intervention" to protect Druze in Syria]. Sky News Arabia. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  29. ↑ "استنفار درزی واسع.. هجمات علی 4 قری فی ریف السویداء بسوریا (فیدیو)" [Wide Druze alert.. Attacks on 4 villages in Suwayda's countryside in Syria (video)]. Erem News. 2 May 2025. Archived from the original on 2 May 2025. Retrieved 2 May 2025.
  30. ↑ Ward, Cian (6 June 2025). "In Southern Syria, Tensions Simmer Between Druze and Bedouin Neighbors". New Lines Magazine. Retrieved 29 August 2025.
  31. ↑ "أحداث صحنایا .. کلمة لمفتی سوریا الشیخ أسامة الرفاعی .. فیدیو" [Sahnaya events: Statement by Syrian Grand Mufti Sheikh Osama al-Rifai – Video]. Assawsana. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  32. ↑ "مفتی سوریا یُعلّق علی أحداث جرمانا: کلّ دم سوری محرم" [Grand Mufti of Syria comments on Jaramana events: All Syrian blood is sacred]. Al Mashhad. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  33. ↑ "Jumblatt leads regional mediation to secure ceasefire in Ashrafiyat Sahnaya". MTV (Lebanon). 30 April 2025. Retrieved 29 July 2025.
  34. ↑ "تطورات أشرفیة صحنایا.. الأمن العام یعلن بسط السیطرة ووفد من السویداء یصل المنطقة" [Developments in Ashrafiyat Sahnaya: General Security announces control, delegation from Suwayda arrives in the area]. Syria TV. 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  35. ↑ "Agreement between government and elders of Jaramana to end escalation". Enab Baladi. 29 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
  36. ↑ "Preliminary agreement has been reached for ceasefire in Jaramana and Ashrafieh Sahnaya". Syrian Arab News Agency. 30 April 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  37. ↑ "بعد أیام من التوتر.. شیوخ السویداء وقادة الفصائل یصدرون بیانا مشترکا" [After days of tension.. Suwayda sheikhs and faction leaders issue joint statement]. CNN Arabic. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  38. ↑ "اتفاق بین الحکومة السوریة ومشایخ السویداء لتعزیز الأمن والاستقرار" [Agreement between the Syrian government and Suwayda sheikhs to enhance security and stability]. Al-Seyassah. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  39. ↑ "اتفاق بین الحکومة السوریة ومشیخة العقل بجرمانا علی دخول الأمن العام المدینة" [Agreement between the Syrian government and the Druze leadership in Jaramana on entry of General Security into the city]. Al Jazeera Arabic. 1 May 2025. Archived from the original on 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  40. ↑ "قصف مجهول المصدر فی ریف السویداء یوقع ضحایا - صور" [Unknown-source shelling in Suwayda countryside causes casualties – photos]. Syria TV (به عربی). 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 2 May 2025.
  41. ↑ "بین السویداء ودمشق.. هذه تفاصیل "اتفاق البنود الخمسة"" [Between Suwayda and Damascus.. These are the details of the "Five-Point Agreement"]. Sky News Arabia. 4 May 2025. Archived from the original on 4 May 2025. Retrieved 4 May 2025.
  42. ↑ "Local factions repel a large-scale attack west of Sweida". Zaman Alwsl. 2 May 2025. Archived from the original on 10 May 2025. Retrieved 10 May 2025.
  43. ↑ Genn, James (2 May 2025). "IDF conducts airstrike near Damascus's presidential palace". The Jerusalem Post. Archived from the original on 2 May 2025. Retrieved 2 May 2025.
  44. ↑ "Qatar strongly condemns Israeli airstrike targeting the vicinity of the Presidential Palace in Damascus". Ministry of Foreign Affairs of Qatar. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  45. ↑ "Saudi Arabia condemns Israeli airstrike near presidential palace in Damascus". Saudi Gazette. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  46. ↑ "Kuwait strongly condemns Israeli occupation's airstrike near presidential palace in Syria". Kuwait News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  47. ↑ "Jordan condemns "Israeli" strike near Damascus presidential palace". Roya TV. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  48. ↑ "Iraq reiterates its absolute rejection of repeated Zionist attacks on Syria". Syrian Arab News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  49. ↑ "The Muslim World League Condemns the Israeli Raid near the Presidential Palace in Damascus". Muslim World League. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  50. ↑ "GCC Condemns Israeli Airstrike Near Damascus Presidential Palace". Asharq Al-Awsat. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  51. ↑ "Arab League condemns the Israeli raid on Damascus". Syrian Arab News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  52. ↑ "Arab Parliament condemns Israeli air raids near Syrian presidential Palace". Kuwait News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  53. ↑ "Guterres condemns violence against civilians in Syria, urges Israel to stop attacks". UN News. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  54. ↑ "Presidency of the Republic condemns Israeli airstrike on Syria's presidential palace: dangerous escalation". Syrian Arab News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  55. ↑ "غارات إسرائیلیة تستهدف مناطق متفرقة فی سوریا" [Israeli airstrikes target various areas in Syria]. Sky News Arabia. 3 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  56. ↑ "فیدیو.. قتلی فی ضربة بطائرة مسیّرة علی السویداء السوریة" [Video: Deaths in drone strike on Suwayda, Syria]. Sky News Arabia (به عربی). Archived from the original on 2 May 2025. Retrieved 2 May 2025.
  57. ↑ "More Israeli strikes on Syria reported after Damascus warns of escalation". Al Jazeera. 2 May 2025. Retrieved 29 July 2025.
  58. ↑ "السویداء.. مقتل أربعة أشخاص حاولوا التصدی لطیران إسرائیلی" [Suwayda: Four people killed while attempting to confront Israeli aircraft]. Enab Baladi. 2 May 2025. Archived from the original on 2 May 2025. Retrieved 2 May 2025.
  59. ↑ "İsrail yine Suriye'yi vurdu. İsrail medyası: "Türk savaş uçakları İsrail uçaklarına uyarı sinyali gönderdi"" [Israel strikes Syria again. Israeli media: "Turkish warplanes sent warning signal to Israeli planes"]. Serbestiyet. 3 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  60. ↑ "Suriye'de gerilim tırmanıyor: İsrail ve Türkiye hava sahasında karşı karşıya" [Tensions rise in Syria: Israel and Turkey face off in airspace]. Daily Ummah. 3 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  61. ↑ "5 Druze apparently hurt in Syria clashes taken by IDF to Israeli hospital". The Times of Israel. 3 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  62. ↑ "Syrian security official involved in handover of Eli Cohen's personal effects to Israel, i24NEWS learns". i24NEWS. 25 May 2025. Archived from the original on 26 May 2025. Retrieved 26 May 2025.
  63. ↑ Suleiman Al-Khalidi; Timour Azhari (20 May 2025). "Exclusive: Syrian leadership approved return of dead spy archive to Israel, sources say". Reuters. Archived from the original on 20 May 2025. Retrieved 26 May 2025.
  64. ↑ "Turkey interferes with Israeli air electronics amid deadly Syria airstrikes". The New Arab. 3 May 2025. Archived from the original on 4 May 2025. Retrieved 4 May 2025.
  65. ↑ "Clashes return to As-Suwayda… Agreement with Damascus continues". Enab Baladi. 5 May 2025. Archived from the original on 8 May 2025. Retrieved 7 May 2025.
  66. ↑ "As-Suwayda: Armed group storms Governor's office". Enab Baladi. 22 May 2025. Archived from the original on 23 May 2025. Retrieved 23 May 2025.
  67. ↑ "محافظ السویداء مصطفی بکور یقدم استقالته" [Governor of Suwayda Mustafa al-Bakkour submits his resignation]. Enab Baladi. 23 May 2025. Archived from the original on 23 May 2025. Retrieved 29 May 2025.
  68. ↑ "Iran Update, May 30, 2025". Institute for the Study of War (به انگلیسی). Archived from the original on 7 Jun 2025. Retrieved 2 June 2025.
  69. ↑ "ISIS strikes first blow against Syrian government forces under new leadership" (به انگلیسی). 26 May 2025. Archived from the original on 7 Jun 2025. Retrieved 2 June 2025.
  70. ↑ "Islamic State group claims first attack on Syrian government forces since Assad's fall". AP News (به انگلیسی). 30 May 2025. Archived from the original on 7 Jun 2025. Retrieved 2 June 2025.
  71. ↑ Agencies. "ISIS claims first attack on Syrian government forces since Assad's fall". The Times of Israel (به انگلیسی). Archived from the original on 7 Jun 2025. Retrieved 2 June 2025.
  72. ↑ "ISIL (ISIS) launches first attacks against new Syrian government". Al Jazeera English (به انگلیسی). Archived from the original on 7 Jun 2025. Retrieved 2 June 2025.
  73. ↑ "Security chaos: Former Eighth Brigade commander found injured hours after being kidnapped in Daraa". Syrian Observatory For Human Rights. 28 May 2025. Retrieved 1 June 2025.
  74. ↑ "Six civilians, including two women, were injured and an ambulance was destroyed when an explosive device exploded in the western countryside of As-Suwayda Governorate on May 29, 2025". Syrian Network for Human Rights. 29 May 2025. Archived from the original on 9 June 2025. Retrieved 9 June 2025.
  75. ↑ "Death toll update: 47 civilians killed in Rif Dimashq and Al-Suwaydaa". Syrian Observatory for Human Rights. 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
  76. ↑ "9 حالات إعدام میدانی و92 قتیلا خلال الاشتباکات والکمائن.. ارتفاع العدد الإجمالی للتوترات الطائفیة فی السویداء وریف دمشق إلی 101" [9 field executions and 92 killed in clashes and ambushes.. total sectarian violence toll in Suwayda and Rif Dimashq rises to 101]. Syrian Observatory for Human Rights. 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
  77. ↑ "Overview of security tensions in Rural Damascus, As-Suwayda". Hawar News Agency. 2 May 2025. Archived from the original on 3 May 2025. Retrieved 3 May 2025.
  78. ↑ "فی کمین علی طریق دمشق – السویداء.. ارتفاع عدد القتلی إلی 15 من أبناء الطائفة الدرزیة بینهم محروقو الجثث" [In an ambush on the Damascus–Suwayda road.. death toll rises to 15 from the Druze sect, including burned corpses]. Syrian Observatory for Human Rights. 1 May 2025. Retrieved 1 May 2025.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.