دستگاه بلوری
در بلورنگاری، دستگاه بلوری یا سامانهٔ بلوری[۱] (به انگلیسی: Crystal system) به مجموعهای از ردههای بلوری (گروهی از تقارنهای هندسی با حداقل یک نقطه ثابت) برای دستهبندی ساختار بلوری است. دستگاه شبکهای به مجموعهای از شبکه براوهای (آرایه نامتناهی از نقاط گسسته) گفته میشود. گروههای فضایی (گروههای تقارن یک پیکربندی در فضا) بر اساس گروههای نقطه ای به دستگاههای بلوری و بر اساس شبکههای براوهای به دستگاههای شبکهای طبقهبندی میشوند. هفت دستگاه بلوری وجود دارد که ۱۴ شبکه براوه را دربردارد.
هفت دستگاه بلوری اصلی عبارتند از دستگاه بلوری سهشیب، دستگاه بلوری تکشیب، دستگاه بلوری راستلوزی، دستگاه بلوری چهارگوشه، دستگاه بلوری سهگوشه، دستگاه بلوری ششگوشه و دستگاه بلوری مکعبی. بهطور غیررسمی، اگر دو بلور دارای تقارنهای مشابه باشند، در یک دستگاه بلوری قرار دارند؛ اگرچه استثنائات زیادی وجود دارد.
| دستگاه بلوری | شبکهٔ بلور | |||
| سهشیب (تریکلینیک) |  | |||
| تکشیب (منوکلینیک) | ساده | مرکزپر | ||
 |
 | |||
| راستلوزی (ارترمبیک) | ساده | قاعدهٔ مرکزپر | مرکزپر | وجوه مرکزپر |
 |
 |
 |
 | |
| چهارگوشه (تتراگونال) | ساده | مرکزپر | ||
 |
 | |||
| لوزیپهلو (رمبوهدرال) |  | |||
| ششگوشه (هگزاگونال) |  | |||
| مکعبی | ساده | مرکزپر | وجوه مرکزپر | |
 |
 |
 | ||
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «سامانهٔ بلوری» [زمینشناسی، شیمی، فیزیک] همارزِ «crystal system»؛ منبع: گروه واژهگزینی. دفتر هفتم. فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ سامانهٔ بلوری)
- Hurlbut, Cornelius S. ; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed. , pp. 64 - 65, ISBN 0-471-80580-7
| |
| هفت دستگاه سهبعدی | |
| چهار دستگاه دوبعدی |
|
