دهوک
دهوک | |
|---|---|
    از بالا به پایین: نمای شهر دهوک، دانشگاه آمریکایی کردستان در دهوک، دهوک در شب، کلیسای آشوری | |
  دهوک | |
| مختصات: ۳۶°۵۲′ شمالی ۴۳°۰′ شرقی / ۳۶٫۸۶۷°شمالی ۴۳٫۰۰۰°شرقی | |
| استان | استان دهوک |
| ارتفاع | ۵۶۵ متر (۱۸۵۴ فوت) |
| زبان | کردی کرمانجی |
کنترل توسط: اقلیم کردستان | |
دُهوک (دَهوک هم تلفظ میشود) (به کردی: دهۆک، به زبان آرامی: ܢܘܗܕܪܐ، تلفظ: نوهادرا) شهری کردنشین در کردستان عراق با جمعیتی حدود ۶۰۰۰۰۰ نفر است.[۱] این شهر مرکز استان دهوک عراق است. مردم این شهر به گویش کرمانجی از زبان کردی تکلم میکنند.
این شهر با کوهستانهای مرتفع احاطه شدهاست.
در باب وجه نامگذاری شهر، روایات گوناگونی وجود دارد، اما از مشهورترینِ آنها این است که واژهٔ «دهوک» بهمعنای «روستای کوچک» است. نام آسوریِ شهر بیت نوهادرا است. در این شهر، اقلیتِ آسوری نیز سکونت دارند.[۲]
این شهر در قدیم از مراکز تجاری آشوریان بود و در قلمرو آشور قرار داشت. بعدها بهتدریج مردم ایرانیتبار به سکونت در این منطقه پرداختند و ترکیب جمعیتیِ آن از سامی به ایرانی تغییر یافت.
بیشتر ساکنان دهوک کردهای اهل سنت هستند و تعداد کمی مسیحی و ایزدی هستند. مردم آن از پیروان دین اسلام، مسیحیت و یزیدی تشکیل شدهاست.[۳]
منطقه دهوک تحت نفوذ حزب دموکرات کردستان عراق (ک.د. پ) است. این حزب، حزب مسعود بارزانی است.
دولت عراق، بازمانده نیروگاه هستهای این کشور در پیرامون دهوک را که در سال ۱۹۸۱ توسط اسرائیل بمباران شده بود به صورت پنهانی و طی یک عملیات طولانی به یک شرکت کانادایی فروخت.[۴]
در اوایل ماه آوریل ۱۹۹۱ در پی حملات نیروهای عراقی به منطقه، تقریباً تمامی جمعیت شهر دهوک از این شهر گریخت. پس از ایجاد منطقه پروازممنوع از سوی نیروهای آمریکایی در شمال عراق، به این خاطر که دهوک در این منطقه قرار نمیگرفت بازگشت پناهندگان با کندی صورت گرفت.[۵]
اماکن دیدنی
وضعیت زبانی دهوک
شهر دهوک و پیرامون آن در شمال اقلیم کردستان عراق عمدتاً کُردیزبان هستند و گونهٔ کرمانجی (شاخهٔ بادینانی) زبان غالب زندگی روزمره و روابط اجتماعی بهشمار میرود.[۷]
با وجود این، سیاست زبانی اقلیم کردستان تمرکز بیشتری بر کردی سورانی داشتهاست و کرمانجی در حوزههای رسمی و آموزشی کمتر پشتیبانی نهادی یافتهاست.[۸] این وضعیت باعث شده که برخی گویشوران کرمانجی احساس کنند زبانشان در آموزش و تولید منابع علمی در حاشیه قرار گرفتهاست.
در سالهای اخیر، زبان انگلیسی نیز در دهوک گسترش زیادی پیدا کردهاست، بهویژه از طریق مدارس خصوصی و دانشگاههای بینالمللی. پژوهشها نشان دادهاند که بسیاری از خانوادهها آموزش انگلیسی را بهعنوان ابزاری برای موفقیت تحصیلی و شغلی در اولویت قرار میدهند و در نتیجه سهم انگلیسی در آموزش رسمی نسبت به کردی (چه سورانی و چه کرمانجی) افزایش یافتهاست.[۹][۱۰]
بدین ترتیب، وضعیت زبانی دهوک ترکیبی از غلبهٔ کرمانجی در حیات روزمره، حضور پررنگ سورانی در سیاست رسمی اقلیم، و گسترش انگلیسی در آموزش عالی و مدارس خصوصی است. برخی پژوهشگران این وضعیت را نمونهای از شکاف میان «زبان هویت» و «زبان علم و آموزش» در اقلیم کردستان میدانند.[۱۱]
منابع
*ویکیپدیای انگلیسی. http://www.fallingrain.com/world/IZ/08/Duhok.html
- ↑ "World Gazetteer". Archived from the original on 9 December 2012. Retrieved 30 August 2013.
- ↑ aina.org
- 1 2 گردشگری کردستان بایگانیشده در ۲۲ دسامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (به انگلیسی، در قالب پی.دی. اف)
- ↑ دیپلماسی ایرانی
- ↑ A G.I. Feast Near Dohuk: Top Chow for the Holiday, By STEPHEN KINZER, Published: May 28, 1991
- ↑ Dohuk University
- ↑ Haig, G. & Mustafa, B. (2014). Language Choice and Language Attitudes among Kurdish Speakers in Duhok. University of Bamberg.
- ↑ Gialdini, C. (2023). One Minority, One Language? Kurdish in the Kurdistan Region of Iraq. Eurac Research.
- ↑ Sabir, R. (2023). English as a gatekeeper in Kurdistan Region private education. Compare: A Journal of Comparative and International Education.
- ↑ SSRN (2023). Duhok City Private Schools as a Case Study.
- ↑ Sheyholislami, J., Hassanpour, A., & Skutnabb-Kangas, T. (2012). Kurdish: Linguicide, Resistance and Hope. Routledge.