دوتپه (خدابنده)

دوتپه دُوْتپه
روستا
محل
دوتپه
مختصات: ۳۶°۰۷′۴۷″شمالی ۴۸°۵۰′۰۰″شرقی / ۳۶٫۱۲۹۶۶°شمالی ۴۸٫۸۳۳۲۳°شرقی / 36.12966; 48.83323
کشور	ایران
استان	زنجان
شهرستان	خدابنده
بخش	بخش دوتپه
دهستان	حومه
بنیان‌گذاری	دورهٔ مادها
حکومت
• دهیار	حسین اکبری
جمعیت  (۱۴۰۲)	۴۵۵۳
پیش‌شمارهٔ تلفن	۰۲۴۳۴۳۲

دوتپه، روستایی از توابع بخش دوتپه و از توابع شهرستان خدابنده استان زنجان ایران است. از لحاظ جمعیت و تعداد خانوار دوتپه بزرگ‌ترین روستای استان زنجان محسوب می‌شود و در ردیف روستاهای پیشنهادی برای ارتقا به شهر قرار دارد. بر اساس مصوبه‌ای در سال ۱۳۹۹ نام دوتپه سفلی به دوتپه تغییر یافت.^[۱] روستای دوتپه در کیلومتر ۲۲ جاده قیدار به ابهر قرار گرفته است. این روستا از جهات شرق به پینه‌دوز، شمال شرق به قفس‌آباد، شمال به چپقلو و قانلی شمال غربی به داشلوجه، غرب به توپقره، جنوب غربی به بلگشیر، جنوب به دهشیر و جنوب شرقی به خانکندی محدود می‌شود.

با توجه به مجسمه‌ها و آثاری که از دیوان‌تپه خارج شده بود قدمت روستا به دوران قبل اسلام برمی‌گردد، در بعضی از قبرها که آنها را گوور قبری (قبر گبری) می‌نامند، سلاح و وسایل شخصی وجود داشته که به اعتقادات زندگی بعد از مرگ در برخی ادیان مربوط می‌شود.

دیوان‌تپه یا جمشیدتپه مربوط به هزارهٔ قبل میلاد و قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که این اثر در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۲]

در دوران اسلامی تا عصر صفوی دوتپه شهر آبادی بوده است که آن را صورلق یا صورولوق می‌نامیده‌اند، اما تاریخ معاصر دوتپه را می‌توان از زمان حسینقلی‌بیک آغاز کرد که مالک زمین‌های شرق قیدار تا قره آغاج ابهر بود، در مواجه با خان‌های افشار زمین‌های خود را در ازای یک صلوات جمعی سالانه به مردم دوتپه بخشید و از روستا مهاجرت کرد. (تا زمان حال حاضر مردم دوتپه همچنان به عهد خود با حسینقلی بیک پایبند هستند) بعد از آن روز تا سال ۱۳۴۹ دوتپه محل منازع مردم و خان‌های بود.

مردم دوتپه از نظر دینی و زبانی مانند سایر روستاهای شهرستان هستند. دین مردم اسلام و مذهبشان شیعه دوازده‌امامی است و به زبان زبان ترکی آذربایجانی با لهجهٔ خسمه‌ای صحبت می‌کنند.

به ترتیب اکبری، اصغری، بهرامی، محمدی و ولیّ نام خانوادگی اکثریت مردم است.

قدیمی‌ها اعتقاد دارند که روستا، هفت مرتبه تغییر مکان داده است، بنای روستای کنونی در ابتدا با ساختن ۲۴ خانه در کنار چشمهٔ قانلی بولاق ـ که در نزدیکی دیوان‌تپه است ـ شروع شد. مردم می‌گویند در زمان جمشیدشاه جنگ بسیار سختی در این مکان اتفاق افتاده‌بود و بر اثر کشته‌های زیاد و خونریزی فراوان آب چشمه به رنگ خون درآمد. که این جنگ در نهایت با رسیدن قوشون جهان افروز، دختر جمشیدشاه، به پایان رسید. و از آن زمان این چشمه را قانلی بولاق نامیده‌اند. از جمله چشمه‌های دیگر می‌توان به نظرگاه (محلی بوده که مردم در صورت داشتن حاجت سکه ای دون چاه این چشمه می‌انداختند، تا حاجتشان برآورده شود)، بیان کرد. این دشت پربرکت دارای چاهای عمق فراوان می‌باشد و اکثریت به سیستم آبیاری هوشمند قطره ای و بارانی مجهز هستند.

اکثر مردم به شغل کشاورزی می‌پردازند، بیشترین محصول تولیدی گندم، جو، لوبیا، سیب زمینی، گوجه و خیار است، اما محصولاتی نظیر چغندر، آفتابگردان، گل کلم، ذرت و… نیز تولید می‌شود. بعد از کشاورزی، تولیدی پوشاک در رتبه دوم قرار دارد. در سال‌های قبل کار حشم‌داری در روستا زیاد بود، اما امروزه رو به کاهش است.

امامزاده عبدالغفار، ۵ مسجد، ۶ مدرسه ابتدائی، راهنمایی و دبیرستان، ۲ مرکز پیش دبستانی، ۲ مؤسسهٔ آموزش زبان، ۲ خانه بهداشت، مرکز بهداشتی درمانی، فوریت‌های پزشکی، اورژانس ۱۱۵، هلال احمر، بانک تجارت، شرکت تعاونی، دهیاری، پست بانک، مخابرات، پایگاه مقاومت بسیج خواهران و برادران، حوزه مقاومت بسیج، بخشداری، باشگاه پرورش اندام، ۲ سالن ورزشی، زمین چمن مصنوعی هستند^[۳]

این روستا در دهستان حومه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۴٬۱۳۲ نفر (۱۲۰۸ خانوار) بوده است. کوچ‌های معکوس به این بخش درحال رشد فراوان است. در حال حاضر روستا دارای ۴٬۵۵۳ نفر جمعیت می‌باشد.

• فهرست روستاهای ایران

• «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.