سهرورد
| سهرورد | |
|---|---|
| کشور |  ایران |
| استان | زنجان |
| شهرستان | خدابنده |
| بخش | مرکزی |
| سال شهرشدن | ۱۳۸۷ خورشیدی |
| مردم | |
| جمعیت | ۷۱۰۰ نفر (۱۳۹۵) |
| اطلاعات شهری | |
| شهردار | داوود قهرمانی[۱] |
| پیششمارهٔ تلفن | ۰۲۴۳۴۳۵ |
| وبگاه | |
| کد آماری | ۲۰۳۹ |
  سهرورد | |
سُهرَوَرد شهری تاریخی و گردشگری واقع در شهرستان خدابنده استان زنجان میباشد. این شهر با جمعیتی بالغ بر ۷۱۰۰ نفر در ۲۴ کیلومتری شهر قیدار قرار دارد.[۲] زبان مردم سهرورد، ترکی آذربایجانی است.[۳]
سُهرَوَرد دارای طبیعت بکر و پوشش گیاهی بینظیر است و از نظر جغرافیایی از جنوب به شهر گرماب از غرب به شهر بیجار کردستان، و از شرق به شهر قیدار متصل میگردد. دین مردم سهرورد مسلمان و پیرو مذهب شیعه است. سهرورد تا سال ۱۳۸۷ روستا بود و در این سال به شهر ارتقاء یافت.[۴]
نام گذاری
محمد مهریار در خصوص نامگذاری سهرورد گفته است که:
" «سهرورد» مرکب از دو جزء است: سهر + ورد. جزء اول همان «سرخ» است که از صورت «سوخر» به صورت «سهر» تحول و تطور یافته است و در این شکی نیست. اما جزء دوم «ورد» در عربی از واژگان دخیل است و از پهلوی «ورت» گرفته شده و به معنای «گل» است و بنابراین واژهٔ سهرورد درست به معنای «سرخگل» است که نام مناسب و زیبایی برای نام گذاری محل است و …"[۵]
تئودور نلدکه و بعداً یوزف مارکوارت، بر این باورند که سهرورد برگرفته از نام سهراب است و شکل پیشینی آن سهرابگرد یا شبیه به آن بوده است.[۶]
پیشینه
سهرورد پیشینهای تاریخی داشته و زادگاه بزرگانی همچون شیخ شهابالدین سهروردی است. ابنحوقل دربارهٔ این شهر مینویسد:[۷] «از جانب سلطان امیر یا عاملی جهت رسیدگی به اموال در آنجا نیست و فراخی معیشت و ارزانی و موقعیت خوب بر اهمیت آن افزوده و شهر پربرکت و حاصلخیز است و مردمانش اغلب کُرداند، و بیشتر سکنهٔ آن در سابق از خوارج بودند و سپس از آنجا رفتهاند و گروهی نیز به سبب وطنپرستی، خفت و خواری را پذیرفتهاند و شهری است استوار و دارای حصار»[۸] این مورد در نوشتههای ابن حوقل حائز اهمیت است که برخی جغرافیدانان و مورخان دوران اسلامی، نظیر وی گروههای صحرانشین و نیمهصحرانشین ایرانی را نیز به عنوان کلی اکراد ذکر میکردهاند و منظور آنها لزوماً مردمان کردنژاد نبوده بلکه همه چادرنشینان و گلهداران ایرانی غیر عرب و غیر تُرک را به همین نام میخواندند.[۹][یادداشت ۱][۱۰][۱۱] گرچه باید در نظر داشت که اگر منظور از کرد صحرانشینان است، چرا باید ساکنین یک شهر مردمان کوچرو باشند؟ این امر معقول به نظر نمیآید چون درباب یک شهر سخن رانده شدهاست. از اینرو میتوان دریافت که مقصود ابن حوقل همان نژاد ایرانیتبار کرد است. البته باید به این نکته توجه داشت که شهر سهرورد که ابن حوقل از آن یاد میکند، در کنار رود زاب کوچک در کشور عراق قرار دارد و با این سهرورد متفاوت است. با توجه به توضیحات ابن حوقل و نیز نقشه های موجود در کتاب وی، این مطلب واضح است.
این شهر تا سدهٔ هفتم هجری آباد بوده که در اثر حملهٔ مغولها آسیب دیده است.
سرشناسان سهرورد
- شهابالدین سهروردی، فیلسوف معروف ملقب به شیخ اشراق، شیخ مقتول و شیخ شهید(۵۴۹–۵۸۷ ق / ۱۱۵۴–۱۱۹۱ م)
- شهابالدین عمر سهروردی از معروفترین شیوخ تصوف (۵۴۲–۶۳۲ قمری)
- ابوالنجیب سهروردی از مشایخ صوفیه در قرن ششم هجری و از فقها و واعظان شافعی (۴۹۰–۵۶۳)
- احمد سهروردی از خوشنویسان برجسته دوره ایلخانی، شاگرد یاقوت مستعصمی. ۶۴۵هجری قمری وفات احتمالاً ۷۴۱
صنایع دستی
از صنایع دستی سهرورد میتوان به قالی، گلیم و جاجیم اشاره کرد.
غذاهای محلی و ره آورد
از غذاهای محلی سهرورد میتوان به کلهجوش و آبگوشت محلی اشاره کرد.
به دلیل وجود باغات و مزارع و جنگلهای بسیاری که در این شهر قرار دارد، عمدهترین محصول و ره آورد سهرورد گردو است. در کنار این محصول انگور، سیب، زرد آلو، هلو، آلو، گیلاس، آلبالو، نخود، عدس، گندم و هندوانه نیز از محصولات سهرورد است.
منابع
- ↑ https://www.kanoonnews.ir/news/318863
- ↑ وبگاه فرمانداری شهرستان خدابنده بایگانیشده در ۲۱ مارس ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine، بازدید: مه ۲۰۰۹
- ↑ سهرورد، ویکیفراق
- ↑ همان.
- ↑ مهریار، محمد (۱۳۷۹). «سهر، سهران، سهر و فیروزان، سهرورد». مجلهٔ علمی-پژوهشی دانشکده ادیبات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان (۲۰ و ۲۱): ۳۳.
- ↑ Plessner, M. (1997). "SUHRAWARD". In Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P.; Lecomte, G. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, Vol. IX (SAN-SZE) (PDF). Leiden: Brill. p. 777. ISBN 90-04-10422-4. Retrieved 18 May 2022.
- ↑ Le Strange 1905, p. 221.
- ↑ ابن حقول، سفرنامه ابن حقول: ایران در «صورة الارض»، ۱۱۳.
- ↑ مصطفی تقوی مقدم، تاریخ سیاسی کهگیلویه.
- ↑ Asatrian, Prolegomena to the Study of the Kurds, Iran and the Caucasus, Vol.13, pp. 1–58, 2009.
- ↑ Safrastian, Kurds and Kurdistan, The Harvill Press, 1948, p. 16 and p. 31.
ابن حقول، ابوالقاسم محمد (۱۳۶۶). سفرنامه ابن حقول: ایران در «صورة الارض». ترجمهٔ جعفر شعار. تهران: مؤسسه انتشارات امیر کبیر. ص. ۱۱۳.
| مرکز |    | |
|---|---|---|
| شهرستانها | ||
| شهرها | ||
| جاذبههای گردشگری |
| |
| مرکز | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بخش |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ کتابهای دوران اولیه اسلامی، از جمله آنهایی که حاوی افسانههایی مانند شاهنامه و کارنامه اردشیر بابکان پارسی میانه و سایر منابع اولیه اسلامی هستند، گواهی اولیه واژه کُرد به معنای «کوچنشینان ایرانی» را ارائه میدهند. الف- واژه کُرد در اسناد پارسی میانه صرفاً به معنای کوچ نشین و چادرنشین است و میتوان آن را به هر قوم ایرانی با ویژگیهای مشابه نسبت داد. ز. «روشن است که «kurt» در همه زمینهها مفهوم اجتماعی متمایزی دارد مانند «کوچنشین» یا «چادرنشین». در متون پهلوی به وضوح نشان مشخص است که واژه کرد در ایران پیش از اسلام یک برچسب اجتماعی بوده و هنوز با تبدیل شدن به یک نام قومی یا اصطلاحی که گروه خاصی از مردم را نشان میدهد فاصله زیادی داشته.»
<ref> برای گروهی به نام «یادداشت» وجود دارد، اما برچسب <references group="یادداشت"/> متناظر پیدا نشد. ().