دوچرخه تعادلی

یک دوچرخهٔ تعادلی چوبی

دوچرخهٔ تعادلی (انگلیسی: Balance bike) یا دوچرخهٔ دویدنی (run bike) نوعی دوچرخهٔ بدون پدال است که نوآموزان آن را با فشار دادن پاهای خود به زمین به حرکت درمی‌آورند. دوچرخه‌های تعادلی چون به کودکان اجازه می‌دهند پیش از یادگیری رکاب زدن، بر پرورش حس تعادل و هماهنگی تمرکز کنند، باعث می‌شوند سریع‌تر از زمانی که از چرخ‌های کمکی استفاده می‌کنند، دوچرخه‌سواری را یاد بگیرند.

تاریخچه

دوچرخه‌های تعادلی از نخستین دوچرخه‌ها، یعنی لاوف‌ماشینه (Laufmaschine) یا دندی هورس ریشه گرفته‌اند؛ وسیله‌ای که کارل درایس در سال ۱۸۱۷ اختراع کرد. این دوچرخه‌های تعادلی اولیه از یک چارچوب چوبی ساده با دو چرخ و بدون پدال تشکیل می‌شدند و برای استفادهٔ بزرگسالان طراحی شده بودند.

در طول قرن بیستم، کودکان معمولاً دوچرخه‌سواری را با استفاده از چرخ‌های کمکی جانبی می‌آموختند. در سال ۱۹۹۷، طراح آلمانی رولف مرتنس نخستین لاوف‌راد (Laufrad، به معنی «دوچرخهٔ دویدنی») تولیدشدهٔ تجاری را با نام تجاری کوکوا بایکس (KOKUA Bikes) معرفی کرد. دوچرخه‌های تعادلی کودکان در دههٔ ۲۰۰۰ به‌سرعت در اروپا محبوب شدند و تا اوایل دههٔ ۲۰۱۰ به دیگر نقاط جهان گسترش یافتند. امروزه دوچرخه‌های تعادلی به ابزاری رایج برای آموزش دوچرخه‌سواری به کودکان خردسال تبدیل شده‌اند.

روش یادگیری

دوچرخه‌های تعادلی برای کودکان دو تا پنج‌ساله طراحی شده‌اند، هرچند برخی کودکان از هجده‌ماهگی استفاده از آن‌ها را آغاز می‌کنند. بچه ابتدا در حالی که ایستاده است دوچرخه را راه می‌برد، سپس این کار را در حالت نشسته روی زین انجام می‌دهد. سرانجام، کودک آن‌قدر احساس راحتی می‌کند که هنگام سواری بدود یا خود را با پا به جلو هل بدهد؛ سپس هر دو پا را از زمین بلند کند و در حالی که تعادل خود را روی دو چرخ حفظ می‌کند، با هل‌دادن و سرخوردن حرکت کند. افزایش سرعت باعث کاهش تماس پاها با زمین می‌شود و کودکان می‌توانند مسافت‌های بیشتری را در حالت سُر خوردن طی کنند.

مزایا

کودکان با دوچرخهٔ تعادلی سریع‌تر دوچرخه‌سواری مستقل را یادمی‌گیرند، زیرا ابتدا تعادل و فرمان‌گیری معکوس (countersteering) را می‌آموزند و رکاب زدن را بعداً یادمی‌گیرند. دوچرخه‌های تعادلی به کنترل وضعیتیِ بیشتری نیاز دارند و بنابراین باعث می‌شوند کودک زودتر بر دوچرخهٔ پدال‌دار مسلط شود.

در مقابل، چرخ‌های کمکی روند یادگیری را کند می‌کنند، زیرا کودکان بیش‌ازحد به آن‌ها وابسته می‌شوند و عادت‌های نادرستی پیدا می‌کنند. از آن‌جا که چرخ‌های کمکی مانع خم‌شدن دوچرخه می‌شوند، از فرمان‌گیری معکوس نیز جلوگیری می‌کنند؛ در نتیجه، کودکان یادمی‌گیرند فرمان را همانند سه‌چرخه به شیوه‌ای نادرست بچرخانند؛ عادتی که بعداً باید آن را ترک کنند.

دوچرخه‌های تعادلی همچنین می‌توانند برای افرادی با ناتوانی یا محدودیت حرکتی سودمند باشند. تجربهٔ استفاده از دوچرخهٔ تعادلی به کودکان مبتلا به فلج مغزی استقلال بیشتری می‌دهد. همچنین این دوچرخه‌ها وسیله‌ای در دسترس برای سواری کودکان مبتلا به اتیسم به‌شمار می‌روند.

گرچه دوچرخه‌های تعادلی بیشتر برای کودکان به کار می‌روند، استفاده از آن‌ها به‌عنوان ابزار آموزشی برای بزرگسالان نیز توصیه شده است.

منابع

پیوند به بیرون