دیر محیسن
دیر محیسن
دیر مُحیسن اُمّ الشکف | |
|---|---|
| ریشه‌شناسی: صومعهٔ نیکوکاری | |
  دیر محیسن جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۹′۴۲″ شمالی ۳۴°۵۶′۴″ شرقی / ۳۱٫۸۲۸۳۳°شمالی ۳۴٫۹۳۴۴۴°شرقی | |
| شبکه مختصات فلسطین | ۱۴۳/۱۳۷ |
| واحد جغرافیایی-سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | رمله |
| تاریخ تخلیه | ۶ آوریل ۱۹۴۸ |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۴۶۰ |
| علت تخلیه | حملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک‌های کنونی | بقوعا |
دیر محیسن (دیر محیسن، דיר מוחיסין) روستایی فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی رمله و ۴ کیلومتری غرب لطرون قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین از سکنه تخلیه شد.
نام روستا به عربی به معنای «صومعهٔ نیکوکاری» است. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۶۰ نفر و مساحت اراضی آن ۱۰٬۰۰۸ دونوم بود. روستا بر فراز زمین‌های پرشیب دامنه‌های غربی کوه‌های قدس مشرف بر جلگهٔ ساحلی میانی و در بلندای ۱۵۰ متری از سطح دریا واقع شده بود.
پیشینه
بر پایهٔ گزارش صندوق اکتشاف فلسطین، دیر محیسن احتمالاً از روستاهای دوران صلیبی بوده که بالدوین پنجم اورشلیم در سدهٔ دوازدهم میلادی آن را به‌عنوان تیول به کلیسای مقبره مقدس واگذار کرده بود.[۱]
دوران عثمانی
در سال ۱۸۳۸ میلادی، دیر محیسن به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در بخش جنوبی ناحیهٔ رمله شناسایی شد.[۲]
در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن روستایی با حدود بیست خانهٔ نیمه‌ویران و متروک در زیر درخت بزرگ آکاسیا یافت.[۳]
روستا در فهرست رسمی روستاهای امپراتوری عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ ثبت شد و در آن زمان ۱۰ خانه و ۲۹ نفر جمعیت (تنها مردان) داشت.[۴][۵]
در سال ۱۸۸۳، پیمایش غربی فلسطین دربارهٔ دیر محیسن گزارش داد: «ردپاهایی از یک روستای پیشین؛ تپه‌ای سفید و آشکار با آب‌انبارها و غارها؛ محوطه‌ای بزرگ که به اُمّ الشکف نیز شناخته می‌شود.»[۶]
دوران قیمومت بریتانیا
بر پایهٔ سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که مقام‌های قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت روستا ۱۱۳ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در ۲۸ خانه زندگی می‌کردند.[۷]
بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۴۶۰ نفر مسلمان رسیده بود.[۸] مساحت کل اراضی ۱۰٬۰۰۸ دونوم بود.[۹] از این میان ۴۵ دونوم باغ یا زمین آبی، ۷٬۹۰۹ دونوم زمین زراعی غلات[۱۰] و ۷۲ دونوم زمین ساخته‌شدهٔ عمومی بود.[۱۱]
بر پایهٔ منبع عربی، بیشتر خانه‌های روستا از سنگ ساخته شده بود و نقشهٔ آن به شکل ستاره بود که در امتداد جاده‌های بیرونی گسترش یافته بود. روستا دارای چند دکان، مسجد و چاه آب آشامیدنی بود ولی مدرسه نداشت.[۱۲] در زمینه‌های کشاورزی، محصولاتی چون غلات در دشت‌ها و درختان میوه مانند زیتون، انگور، انجیر و بادام در دامنه‌ها کشت می‌شد.[۱۳]
جنگ ۱۹۴۷–۱۹۴۸ و پیامدهای آن
در دسامبر ۱۹۴۷، ساکنان روستا آن را تخلیه کردند. نیروی شبه‌نظامی هاگانا مسیر جایگزینی از المسمیه الکبیره به لطرون ساخته بود تا از شهر عربی رمله عبور نکند، اما این مسیر از نزدیکی روستا می‌گذشت. در نخستین ماه جنگ داخلی، حملاتی به حمل‌ونقل یهودیان صورت گرفت که در آن‌ها دو فرماندهٔ ارشد یهودی کشته شدند. به گفتهٔ مورخ اسرائیلی یواو گلبر، بیم از انتقام‌جویی سبب شد روستاییان به‌طور موقت روستا را ترک کنند.[۱۴][۱۵] بر پایهٔ منبع عبری، ساکنان به روستای بیت محسیر گریختند.[۱۶]
روستا در ۶ آوریل ۱۹۴۸ در جریان عملیات نخشون تصرف شد. دستورهای عملیاتی حکم می‌کرد که همهٔ روستاهای عربی در دالان خلده–قدس به‌عنوان «پایگاه گردهمایی یا حملهٔ دشمن» تلقی شوند و چنین روستاهایی باید ویران و ساکنانشان اخراج شوند. دیر محیسن، خلده و صیدون نخستین روستاهای هدف بودند.[۱۷][۱۸][۱۹]
بر پایهٔ منبع عبری، عصرگاه ۷ آوریل ستونی از ارتش بریتانیا به روستا رسید و از هاگانا خواست آن را تخلیه کند زیرا روستا بر محور تخلیهٔ بریتانیا از قدس به غزه قرار داشت. نیروهای عملیات نخشون پس از تعهد ارتش بریتانیا مبنی بر جلوگیری از استقرار مجدد اعراب، روستا را ترک کردند.[۲۰]
در سال ۱۹۵۱ (بر پایهٔ منبع انگلیسی) یا ۴ نوامبر ۱۹۵۲ (بر پایهٔ منبع عبری)، شهرک اسرائیلی بقوعا بر روی زمین‌های روستا در شمال غرب محوطهٔ آن پایه‌گذاری شد.[۲۱]
منابع
- ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۲۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale. ص. ۳۲–۳۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۵۲.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۴۰.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۷۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۱۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Government of Palestine, Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. ص. ۲۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۶۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Government of Palestine, Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۱۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Government of Palestine, Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۶۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دیر محیسن (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دیر محیسن (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gelber، Y. (۲۰۰۴). Independence Versus Nakba. Kinneret–Zmora-Bitan–Dvir Publishing. ص. ۱۳۹. شابک ۹۶۵-۵۱۷-۱۹۰-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gelber، Y. (۲۰۰۶). Palestine, ۱۹۴۸: War, Escape and the Emergence of the Palestinian Refugee Problem. Sussex Academic Press. ص. ۷۷. شابک ۱۸۴۵۱۹۰۷۵۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gelber، Y. (۲۰۰۴). Independence Versus Nakba. Kinneret–Zmora-Bitan–Dvir Publishing. ص. ۱۶۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Esber، R. (۲۰۰۸). Under the Cover of War, The Zionist Expulsions of the Palestinians. Arabicus Books & Media. ص. ۱۸۲–۱۸۴. شابک ۹۷۸-۰۹۸۱۵۱۳۱۷۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۳۳–۲۳۵. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gelber، Y. (۲۰۰۶). Palestine, ۱۹۴۸. Sussex Academic Press. ص. ۱۰۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gelber، Y. (۲۰۰۴). Independence Versus Nakba. ص. ۱۱۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۳۷۸. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dayr Muhaysin». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «دیر محیسن». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «דיר מוחיסין». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین