ذهن گروهی

ذهن گروهی (به انگلیسی: group mind)، ذهن کندو (به انگلیسی: hive mind)، یا هوش گشتالتی (به انگلیسی: gestalt intelligence) در علمی-تخیلی به فنون پی‌رنگی اطلاق می‌شود که در آن ذهن‌ها یا آگاهی‌های متعدد به یک آگاهی جمعی یا هوش جمعی واحد پیوند می‌یابند. این مفهوم نسخه‌ای هوشمندانه از ابرجانداران واقعی مانند کندوهای زنبور عسل یا کلنی مورچگان به‌شمار می‌رود.

در بیشتر کاربردها، «ذهن کندو» توصیف‌گر نوعی ذهن گروهی است که در آن اعضای پیوندیافته هیچ هویت یا اراده آزادی مستقل ندارند و به‌منزله امتداد ذهن کندو کنترل می‌شوند. این پدیده گاه با مفهوم موجودیتی همراه است که افراد را در خود جذب کرده و آگاهی‌شان را در فرایند ادغام سرکوب می‌کند.

مرور کلی

نخستین جامعه بیگانه با ساختار ذهن کندو در رمان اولین مردمان در ماه (۱۹۰۱) نوشته اچ.جی. ولز به تصویر کشیده شد.[۱] کاربرد ذهن کندو در ادبیات انسانی دست‌کم به داستان The Human Termites نوشته دیوید اچ. کلر (چاپ‌شده در ماجراهای شگفت در ۱۹۲۹) و رمان علمی‌تخیلی آخرین مردمان و نخستین مردمان (۱۹۳۰) نوشته اولاف استپلدون بازمی‌گردد؛ این اثر اخیر نخستین کاربرد شناخته‌شده اصطلاح «ذهن گروهی» در علمی‌تخیلی است.[۱][۲] اصطلاح «ذهن کندو» در علمی‌تخیلی به رمان The Face of the Deep (۱۹۴۲) نوشته ادموند همیلتون نسبت داده شده‌است.[۳]

برخی ذهن‌های کندو دارای «ملکه کندو» یا «ذهن مرکزی» هستند که اعضا را کنترل می‌کند، درحالی‌که برخی دیگر بر رویکردی غیرمتمرکز استوارند که در آن اعضا به‌صورت برابر در تصمیم‌گیری مشارکت دارند.[۴] ذهن‌های کندو در آثار قدیمی‌تر عموماً در دیدگاهی منفی به تصویر کشیده می‌شدند، اما برخی آثار جدیدتر آن‌ها را به‌صورت خنثی یا مثبت نشان می‌دهند.[۱]

نمونه‌ها در ادبیات

برخی آثار شاخص که این مفهوم را به‌کار برده‌اند عبارتند از: اربابان عروسک (۱۹۵۱) نوشته رابرت آنسون هاین‌لاین، بیش از یک انسان (۱۹۵۳) نوشته تئودور استورجن، لبه بنیاد (۱۹۸۲) نوشته آیزاک آسیموف، و سری بازی اندر (۱۹۸۵) نوشته اورسن اسکات کارد.[۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 Stableford، Brian M؛ Langford، David (۱۳ ژوئن ۲۰۱۷). «Hive Minds». در Clute، John؛ Langford، David؛ Nicholls، Peter؛ Sleight، Graham (ویراستاران). The Encyclopedia of Science Fiction (ویراست ۳rd). London: Gollancz.{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Prucher، Jeff (۲۰۰۹). «Group Mind n.». Brave New Words: The Oxford Dictionary of Science Fiction. Oxford: Oxford University Press. ص. ۸۶. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۵۳۸۷۰۶-۳. OCLC 319869032.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Prucher، Jeff (۲۰۰۹). «Hive Mind n.». Brave New Words: The Oxford Dictionary of Science Fiction. Oxford: Oxford University Press. صص. ۸۸–۸۹. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۵۳۸۷۰۶-۳. OCLC 319869032.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Sokol، Joshua (۱۴ مه ۲۰۱۹). «Striking Down the Queen Won't Save You From the Swarm (Published 2019)». The New York Times (به انگلیسی آمریکا). شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۲۰.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون