داستان اقلیمی

تصویری از شهری در آینده که به دلیل بالا آمدن سطح آب دریاها، خیابان‌های آن دچار سیل شده است.

داستان اقلیمی (که گاهی به اختصار به آن کلی-فای گفته می‌شود) نوعی ادبیات است که به موضوع تغییرات اقلیمی می‌پردازد.[۱] این آثار معمولاً ادبیات گمانه‌زن دارند اما از اجماع علمی درباره تغییر اقلیم الهام گرفته‌اند. داستان‌های اقلیمی ممکن است واقع‌گرایی، در آینده‌ای نزدیک، یا دردنیای خیالی که با تغییرات اقلیمی مواجه‌اند، رخ دهند. این ژانر اغلب دربرگیرنده عناصر علمی-تخیلی و ادبیات داستانی آرمان‌شهری و ویران‌شهری است و آینده‌های محتملی را بر اساس تحقیقات پیرامون تأثیرات تغییر اقلیم و گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ نحوه واکنش انسان‌ها به این چالش‌ها، به تصویر می‌کشد. در داستان‌های اقلیمی، تمرکز معمولاً بر تغییرات اقلیمی ناشی از پیامد انسان بر محیط زیست و مسائل زیست‌محیطی است، نه صرفاً پدیده‌های جوی یا بلایای طبیعی. فناوری‌هایی مانند مهندسی آب‌وهوا یا روش‌های سازگاری با تغییر اقلیم نیز معمولاً نقش پررنگی در این آثار دارند، به‌ویژه در بررسی اثرات آن‌ها بر جامعه.

اصطلاح «کلی‌فای» عمدتاً به دن بلوم، خبرنگار آزاد و فعال حوزه اقلیم، نسبت داده می‌شود که این واژه را در سال ۲۰۰۷ یا ۲۰۰۸ ابداع کرد.[۲][۳] اگرچه اصطلاح «داستان اقلیمی» از دهه ۲۰۱۰ رایج شده است، اما به‌طور بازگشتی به برخی آثار پیشین نیز اطلاق می‌شود.[۴][۵] از نویسندگان پیش‌گام این ژانر در قرن بیستم می‌توان به جی. جی. بالارد و اکتاویا باتلر اشاره کرد. همچنین آثار ویران‌شهری مارگارت اتوود اغلب به‌عنوان پیش‌زمینه‌ای مهم برای ظهور این ژانر شناخته می‌شوند. از سال ۲۰۱۰ به بعد، نویسندگان شاخصی چون کیم استنلی رابینسون، ریچارد پاورز، پائولو باسیگالوپی و باربارا کینگسالور به خلق آثار مهمی در این حوزه پرداخته‌اند. انتشار رمان وزارت آینده از رابینسون در سال ۲۰۲۰ به تثبیت جایگاه این ژانر کمک شایانی کرد؛ این اثر واکنش‌هایی در سطح ریاست‌جمهوری و سازمان ملل به همراه داشت و سبب شد رابینسون به دیدار برنامه‌ریزان پنتاگون دعوت شود.[۶]

دوره‌های دانشگاهی در حوزه ادبیات و مسائل زیست‌محیطی ممکن است داستان اقلیمی را در برنامه درسی خود بگنجانند.[۷] این شاخه از ادبیات در رسانه‌های مختلفی چون نیویورک تایمز، گاردین و مجله دیسِنت مورد بررسی قرار گرفته و از سوی رسانه‌های بین‌المللی گوناگونی مطرح شده است.[۸] همچنین فهرست‌هایی از آثار داستان اقلیمی توسط نهادهایی همچونگریست، مجله آوت ساید و کتابخانه عمومی نیویورک گردآوری شده است.[۹] پژوهشگران و منتقدان، تأثیرات بالقوه داستان‌نویسی را بر حوزه گسترده‌تر ارتباطات اقلیمی مورد مطالعه قرار داده‌اند.

اصطلاحات

بلوم این اصطلاح را برای توصیف داستان بلند خود با عنوان شهر قطبی سرخ به کار برد؛ اثری پسا-آخرالزمانی دربارهمهاجرت محیط زیستی در آلاسکا که در سال ۲۰۷۵ روایت می‌شود، اما از نظر تجاری موفق نبود.[۱۰] بعدها، در آوریل ۲۰۱۳ این اصطلاح وارد جریان اصلی رسانه‌ها شد؛ زمانی که کریستیان ساینس مانیتور و ان‌پی‌آر گزارش‌هایی دربارهٔ یک جنبش ادبی نوظهور شامل رمان‌ها و فیلم‌هایی با محوریت تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی منتشر کردند.[۱۱][۱۲] بلوم نسبت به عدم اشاره به نقش خود در ابداع این اصطلاح در آن گزارش‌ها انتقاد داشت.[۱۳]

اسکات تیل در سال ۲۰۱۴ در هاف‌پست نوشت که او این اصطلاح را در سال ۲۰۰۹ رایج کرده است؛ الهام‌گرفته از ترکیب علم و داستان در فیلم عصر حماقت ساخته فرنی آرم‌استرانگ.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Glass, Rodge (31 May 2013). "Global Warning: The Rise of 'Cli-fi'" retrieved 3 March 2016
  2. ↑ Glass, Rodge (31 May 2013). "Global Warning: The Rise of 'Cli-fi'" retrieved 3 March 2016
  3. ↑ Plantz, Kyle. "As the weather shifts, 'cli-fi' takes root as a new literary genre". news.trust.org. Reuters. Retrieved 15 February 2022.
  4. ↑ "So Hot Right Now: Has Climate Change Created A New Literary Genre?". NPR.org (به انگلیسی). Retrieved 5 February 2019.
  5. ↑ "Dune, climate fiction pioneer: The ecological lessons of Frank Herbert's sci-fi masterpiece were ahead of its time". Salon (به انگلیسی). 14 August 2015. Retrieved 29 October 2021.
  6. ↑ Rothman, Joshua (31 January 2022). "Can Science Fiction Wake Us Up to Our Climate Reality?". The New Yorker. Retrieved 24 December 2022.
  7. ↑ Pérez-Peña, Richard (1 April 2014). "College Classes Use Arts to Brace for Climate Change". The New York Times. p. A12. Retrieved 31 March 2015.
  8. ↑ Tuhus-Dubrow, Rebecca (Summer 2013). "Cli-Fi: Birth of a Genre". Dissent. Retrieved 23 March 2015.
  9. ↑ "Compelling Climate Fiction To Read Before It Becomes Nonfiction". The New York Public Library (به انگلیسی). Retrieved 2024-05-20.
  10. ↑ Glass, Rodge (31 May 2013). "Global Warning: The Rise of 'Cli-fi'" retrieved 3 March 2016
  11. ↑ Glass, Rodge (31 May 2013). "Global Warning: The Rise of 'Cli-fi'" retrieved 3 March 2016
  12. ↑ "So Hot Right Now: Has Climate Change Created A New Literary Genre?". NPR.org (به انگلیسی). Retrieved 5 February 2019.
  13. ↑ Glass, Rodge (31 May 2013). "Global Warning: The Rise of 'Cli-fi'" retrieved 3 March 2016
  14. ↑ "Cli-Fi Is Real". HuffPost (به انگلیسی). 30 October 2014. Retrieved 15 February 2022.

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.